Litva Fridman və Usmanovun aktivlərini dondurdu, bunu Aİ siyahısından çıxarılmalarına cavab kimi göstərdi
Litva Rusiyalı oliqarxlar Mixail Fridman və Alisher Usmanovun aktivlərini milli sanksiyalar çərçivəsində dondurub. Xarici işlər naziri Kęstutis Budrys qərarı 14 oktyabrda X sosial şəbəkəsində elan edib və onların Aİ sanksiyaları siyahısından çıxarılmasını "yanlış siqnal" adlandırıb. Fridman və Usmanov 22 sentyabrda Aİ Şurasının Ukraynanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə və müstəqilliyinə təhdid yaradan şəxslərə qarşı fərdi sanksiyaları 36 ay – 22 sentyabr 2029-cu ilə qədər uzadarkən siyahıdan çıxarılıb. Litva sentyabrın 25-dən etibarən hər iki oliqarxa qarşı milli sanksiyalar, o cümlədən 5 illik giriş qadağası tətbiq edib.
Əsas məqamlar
- Litva 14 oktyabrda Fridman və Usmanovun aktivlərini milli sanksiyalar çərçivəsində dondurub
- Xarici işlər naziri Kęstutis Budrys qərarı X sosial şəbəkəsində elan edib və onların Aİ siyahısından çıxarılmasını "yanlış siqnal" adlandırıb
- Fridman və Usmanov 22 sentyabrda Aİ Şurasının sanksiyalarını 36 ay – 2029-cu ilə qədər uzatması ilə eyni vaxtda siyahıdan çıxarılıb
- Litva 25 sentyabrdan hər iki oliqarxa qarşı 5 illik giriş qadağası da daxil olmaqla milli sanksiyalar tətbiq edir
- Ukrayna XİN rəhbəri Andriy Sibiha sanksiyaların yumşaldılmasını qəbuledilməz adlandırıb
- Slovakiya və Fransa Usmanovun, Lüksemburq isə Fridmanın siyahıdan çıxarılmasını istəyib; Fridman Lüksemburqa qarşı 16 milyard dollarlıq arbitraj iddiası aparır
- Ukrayna Prezidentinin Sanksiyalar Siyasəti üzrə müvəkkili Vladislav Vlasuk bildirib ki, onların əvəzinə Vladimir Lisin (NLMK) və Vladimir Potanini (Nornikel) siyahıya əlavə etmək təklif olunub
Bu niyə vacibdir
Litva Avropa İttifaqının siyahısından çıxarılan iki Rusiya oliqarxına qarşı sanksiyaları qüvvədə saxlamaq üçün təkbaşına addım atıb. Bu, bəzi Aİ üzvlərinin fərdi sanksiyaların yumşaldılmasını qəbul etməyəcəyini göstərir. Eyni zamanda, Slovakiya, Fransa və Lüksemburqun siyahıdan çıxarılma tələbləri ilə Litva, Latviya və Estoniyanın milli səviyyədə əks tədbirləri arasında Aİ daxilindəki fikir ayrılıqları üzə çıxır. Fransa ilə Azərbaycan arasında, Fransa ilə saxlanılan Fransa vətəndaşları arasındakı əlaqə haqqında məlumatlar var ki, bu da sanksiyaların qəbulunun xarici siyasi təzyiqlərlə necə dəyişdirilə biləcəyini göstərir.
Nə baş verdi
Litva 14 oktyabrda Rusiyalı oliqarxlar Mixail Fridman və Alisher Usmanovun aktivlərini milli sanksiyalar rejimi çərçivəsində dondurub. Xarici işlər naziri Kęstutis Budrys qərarı X sosial şəbəkəsindəki paylaşımı ilə elan edib və hər iki şəxsin Aİ sanksiyaları siyahısından çıxarılmasını yanlış siqnal adlandırıb. Budrys Rusiyanın özünə və onun müharibəsinə şərait yaradanlara qarşı sanksiyaların gücləndirilməli və davamlı saxlanılmalı olduğunu deyib. Litva sentyabrın 25-dən hər iki oliqarxa qarşı 5 illik giriş qadağası da daxil milli sanksiyalar tətbiq edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün on mənbə ukraynalı KİV-lərdir və Litvanın addımı Aİ-nin siyahıdan çıxarılma qərarına birbaşa cavab və etiraz kimi təqdim olunur. Ukrayna mətbuatı Litvanın milli sanksiyalarını Aİ siyasətinin zəifləməsinə kompensasiya olaraq göstərir və Budrisin "yanlış siqnal" ifadəsini önə çəkir. Ukrayna rəsmilərinin – xüsusən Andriy Sibihanın – sanksiyaların yumşaldılmasını qəbuledilməz adlandırması xüsusi qeyd olunur və bununla Ukraynanın sanksiyalar siyasətindəki maraqları vurğulanır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Fransa-nın Usmanovun siyahıdan çıxarılması tələbinin Azərbaycan təzyiqi ilə bağlı olub-olmadığı məsələsində fərqlənir. Bir sıra hesabatlar göstərir ki, Fransa Azərbaycanın ən azı iki Fransa vətəndaşını saxladıqdan sonra bu addımı atıb. Azərbaycan diplomatları isə hər hansı təzyiq iddiasını rədd edib və Reuters bu rəddiyanı sitat gətirib.
Kontekst
22 sentyabrda Aİ Şurası Ukraynanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə və müstəqilliyinə təhdid yaradan təxminən 3000 şəxs və quruma qarşı fərdi sanksiyaları 36 ay – 22 sentyabr 2029-cu ilə qədər uzadıb. Eyni vaxtda Şura Fridman və Usmanovu siyahıdan çıxarıb. Slovakiya Usmanovun çıxarılmasını tələb edib, Fransa isə guya Azərbaycanın iki Fransa vətəndaşını saxlamasından sonra bu tələbi dəstəkləyib. Lüksemburq Fridmanun çıxarılmasını istəyib və Fridman həmin ölkəyə qarşı dondurulmuş aktivlərə görə təxminən 16 milyard dollar kompensasiya tələbi ilə beynəlxalq arbitraj iddiası aparır. Litva, Estoniya və Latviya bu çıxarılmalara milli səviyyədə əks tədbirlərlə cavab verib, Ukrayna isə onların əvəzinə NLMK ilə əlaqəli Vladimir Lisin və Nornikel ilə əlaqəli Vladimir Potaninin siyahıya salınmasını təklif edib.