Tramp BMT Baş Assambleyasında Putini müharibəni bitirməyə çağırdı
ABŞ Prezidenti Donald Tramp BMT Baş Assambleyasının Nyu-York sessiyasına gələrkən jurnalistlərə Rusiya lideri Vladimir Putini Ukraynaya qarşı müharibəni bitirməyə çağırıb. Daha sonra Assambleyadakı çıxışında yeni sanksiyalar qanunundan istifadə etməyə hazır olduğunu bildirib. Tramp həmin gün Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüş gözləyirdi.
Əsas məqamlar
- 22 sentyabr 2026-cı ildə Tramp BMT Baş Assambleyasına gələrkən jurnalistlərə Putino müraciətlə "Müharibəni bitir!" deyib
- Assambleyadakı çıxışında Tramp Rusiya-Ukrayna müharibəsi haqqında: "Əgər lazımdırsa, onlardan istifadə etməyə məcbur olacağam. Qətllərin bitməsinin vaxtıdır"
- Tramp yeni "Qraham Qanunu" adlı sənədin ona Rusiyaya qarşı rüsumlar tətbiq etmək səlahiyyəti verdiyini və lazım gələrsə bundan istifadə edəcəyini bildirib
- Tramp Zelenski ilə 22 sentyabrda Nyu-Yorkda görüş keçirməli idi; Zelenski de-eskalasiya təkliflərini müzakirə etmək niyyətində olduğunu deyib
- Ertəsi gün Tramp Rusiyanın neft emalı sənayesinin nəzarətdən çıxdığını və Moskvanın Ukrayna ilə "sonsuz müharibəni" dayandırmalı olduğunu söyləyib
- ABŞ Senatı Lindsi Qraham və Riçard Blyumentalın həmmüəllif olduğu sanksiyalar qanununu 7 avqustda, Nümayəndələr Palatası 16 sentyabrda qəbul edib; Tramp qanunu 18 sentyabrda imzalayıb
- Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Trampla Ukrayna və Rusiya arasında enerji sektoruna aid hücumlara moratoriumla bağlı təşəbbüsləri müzakirə edib
Bu niyə vacibdir
Trampın BMT kimi yüksək səviyyəli beynəlxalq meydanda Rusiyanı birbaşa müharibəni bitirməyə çağırması ABŞ-ın bu məsələdə ictimai təzyiqinin gücləndiyini göstərir. O, eyni zamanda yeni sanksiyalar qanunundan istifadə edə biləcəyini açıqlayaraq Moskva qarşısında təhdid alətlərini genişləndirib. Bu açıqlamalar Tramp-Zelenski görüşü ərəfəsində verildiyindən diplomatik gündəmin müharibənin bitirilməsi ətrafında formalaşdığını göstərir.
Nə baş verdi
22 sentyabr 2026-cı ildə ABŞ Prezidenti Donald Tramp BMT Baş Assambleyasının Nyu-York sessiyasına gələrkən jurnalistlərin sualına cavab olaraq Rusiya lideri Vladimir Putini Ukraynaya qarşı müharibəni bitirməyə çağırıb. Putino ünvanlanmış "Müharibəni bitir!" mesajı qısa şəkildə səsləndirilib, daha sonra Tramp və Birinci ledi Melaniya Tramp sessiyaya istiqamət alıblar.
Assambleyadakı çıxışında Tramp Konqresin qəbul etdiyi yeni qanunu — Lindsi Qrahamın şərəfinə "Güclü Qanun" adlandırdığı sənədi imzaladığını və bu sənədin ona Rusiyaya qarşı rüsumlar tətbiq etmək üçün əhəmiyyətli yeni səlahiyyətlər verdiyini bildirib. Tramp Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı: "Əgər lazımdırsa, onlardan istifadə etməyə məcbur olacağam. Qətllərin bitməsinin vaxtıdır" deyib. O, həmçinin ABŞ-ın Rusiya və Ukrayna liderləri ilə müharibəni bitirmək üçün sıx əməkdaşlıq etdiyini və müharibənin "insanların gözlədiyindən daha tez" bitəcəyinə ümid etdiyini söyləyib. Birinci ledi Melaniya Trampa «bir çox köçkün ukraynalı və rus uşaqlarını ailələrinə, evlərinə qaytarmaq» səylərinə görə təşəkkür edib.
Gün ərzində Trampın Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə Nyu-Yorkda görüş keçirməsi gözlənilirdi; Zelenski görüşdə de-eskalasiya təkliflərini müzakirə etmək niyyətində olduğunu bildirib. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron isə həmkarı ilə Ukrayna və Rusiya arasında enerji sektoruna aid hücumlara moratorium təşəbbüslərini müzakirə edib.
Ertəsi gün, 21 sentyabrda Tramp Rusiyanın neft emalı sənayesinin nəzarətdən çıxdığını və Moskvanın Ukrayna ilə "sonsuz müharibəni" dayandırmalı olduğunu söyləyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri xəbəri Trampın Putino birbaşa müraciəti olan «Müharibəni bitir!» ifadəsi və Zelenski ilə gözlənilən görüş ətrafında qurub. Mənbələr həmçinin sanksiyalar aləti olan "Qraham Qanunu"nu və Trampın lazım gələrsə ondan istifadəyə hazır olduğunu ön plana çıxarıb.
Kontekst
ABŞ Senatı Lindsi Qraham və Riçard Blyumentalın həmmüəllif olduğu, Rusiyadan enerji resursları alan ölkələrə rüsumlar tətbiq edən sanksiyalar qanununu 7 avqust 2026-cı ildə qəbul edib. Nümayəndələr Palatası qanunu 16 sentyabrda təsdiqləyib və Tramp 18 sentyabrda sənədi imzalayıb. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Trampla Ukrayna və Rusiya arasında enerji sektoruna aid hücumlara moratoriumla bağlı təşəbbüsləri müzakirə edib.