Tramp: Rusiya artıq beş ildir Ukraynanın müttəfiqlərinə hücum edir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Oval Ofisdə jurnalistin Polşa rəhbərliyinin Kiyevin müttəfiqlərinə mümkün Rusiya hücumu ilə bağlı narahatlığı barədə sualına cavab olaraq bildirib ki, Rusiya təxminən beş ildir Ukraynanın müttəfiqlərinə hücum edir. Tramp, həmçinin Polşa Prezidenti Nawrockini tərifləyib və bir gün əvvəl Polşada yeni ABŞ hərbi bazasının yaradılması istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu bildirib.
Əsas məqamlar
- Tramp deyib ki, Rusiya artıq təxminən beş ildir Ukraynanın müttəfiqlərinə hücum edir
- Tramp Polşa Prezidenti Nawrockini tərifləyib, onu «vəziyyəti nəzarətdə saxlayan» şəxs kimi xarakterizə edib
- Ukrayna analitik mərkəzi «Sahaidachny Security Center»in məlumatına görə, yanvar-avqust aylarında Avropada 100 rəsmi qeydə alınmış hibrid insident qeydə alınıb
- Yüksək ranqlı NATO rəsmisi kiberhücumlar istisna olmaqla, real rəqəmin «ən azı 200-dən çox» olduğunu bildirib
- NATO nümayəndəsi: «Hazırda hücum təhlükəsi görmürük, lakin sadəlövh və arxayın ola bilmərik»
- Avqustun sonunda CIA direktoru Con Ratcliffe Moskvada Rusiya rəsmilərini Estoniya, Latviya və Litvaya qarşı eskalasiyaya görə xəbərdar edib
- Tramp bir gün əvvəl Polşada yeni ABŞ hərbi bazasının yaradılması istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu bildirib
Bu niyə vacibdir
ABŞ Prezidentinin səviyyəsində Rusiyanın Ukraynanın avropalı müttəfiqlərinə qarşı çoxillik kampaniya apardığının açıq şəkildə etiraf edilməsi Avropada təhlükəsizlik narahatlıqlarına yüksək səviyyədə legitimlik verir. Trampın bu açıqlaması Polşa və Baltikyanı ölkələrin Rusiya hibrid və ya hərbi eskalasiyası ilə bağlı son həftələrin narahatlıqları fonunda səslənib və Vaşinqtonun Moskva ilə diplomatik mövqeyi ilə gərginlik potensialı yaradır. Həm Ukrayna analitik mərkəzinin 100, həm də NATO rəsmisinin «200-dən çox» rəqəmləri Avropada Rusiya fəaliyyətinin sənədləşdirilmiş güclənməsini göstərir.
Nə baş verdi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Oval Ofisdə jurnalistin sualına cavab olaraq bildirib ki, Rusiya artıq təxminən beş ildir Ukraynanın müttəfiqlərinə hücum edir. Jurnalistin sualı Polşa rəhbərliyinin Kiyevin müttəfiqlərinə mümkün Rusiya hücumu ilə bağlı narahatlığına aid idi. Tramp Polşa Prezidenti Nawrockini tərifləyərək onu «vəziyyəti nəzarətdə saxlayan» və «Trampın böyük pərəstişkarı» adlandırıb, həmçinin Nawrockini 12-ci yerdə olduğu zaman dəstəklədiyini və indi prezident olduğunu qeyd edib. Tramp bir gün əvvəl Polşada yeni ABŞ hərbi bazasının yaradılması istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu da bildirib. Bu açıqlamalar fonunda Ukrayna analitik mərkəzi «Sahaidachny Security Center» yanvar-avqust dövründə Avropada 100 rəsmi qeydə alınmış hibrid insident, yüksək ranqlı NATO rəsmisi isə kiberhücumlar istisna olmaqla «ən azı 200-dən çox» insident olduğunu açıqlayıb. Avqustun sonunda CIA direktoru Con Ratcliffe Moskvada Rusiya rəsmilərini Estoniya, Latviya və Litvaya qarşı eskalasiyaya görə xəbərdar edib. Litva Xarici İşlər naziri Kęstutis Budrys Vilnüsün Polşa Baş naziri Donald Tuskla eyni kəşfiyyat məlumatına malik olduğunu və bu açıqlamaların Rusiyanı «axmaq qərarlar verməməyə» yönəlik əlaqələndirilmiş kampaniyanın hissəsi olduğunu bildirib. NATO nümayəndəsi isə hazırda hücum təhlükəsi görmədiklərini, lakin sadəlövh ola bilməyəcəklərini bəyan edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Trampın açıqlamasını Rusiyanın Avropaya qarşı aqressiyasına dair uzunmüddətli ukraynalı xəbərdarlıqların təsdiqi kimi qabağa çıxarır. «Sahaidachny Security Center»in 100 insidentlik rəqəmi ilə NATO-nun «200-dən çox» rəqəmi paralel şəkildə təqdim olunur ki, hibrid fəaliyyətin miqyası sənədləşdirilsin. Diqqət Trampın Polşa ilə bağlı yeni ABŞ hərbi bazası irəliləyişi açıqlamasına yönəldilir ki, bu da təhlükəsizlik baxımından Avropaya əlavə inam yaradır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Hibrid insidentlərin sayı ilə bağlı fərq var: Ukraynanın «Sahaidachny Security Center»i yanvar-avqust üçün 100 rəsmi qeydə alınmış insident, yüksək ranqlı NATO rəsmisi isə kiberhücumlar istisna olmaqla «ən azı 200-dən çox» rəqəmini verir. Təhdidin qiymətləndirilməsində də fərq müşahidə olunur: bəzi hesabatlar Polşa və Baltikyanı ölkələrə qarşı mümkün Rusiya hücumları və ya yalan bayrağı əməliyyatları xəbərdarlıqlarını ön plana çıxarır, NATO nümayəndəsi isə hazırda hücum təhlükəsi görmədiklərini bildirir.
Kontekst
Ukrayna analitik mərkəzi «Sahaidachny Security Center» yanvar-avqustda Avropada 100 rəsmi qeydə alınmış hibrid insident, əvvəlki ilin müvafiq dövründə isə 60 insident qeydə alıb. Yüksək ranqlı NATO rəsmisi kiberhücumlar istisna olmaqla real rəqəmin «ən azı 200-dən çox» olduğunu və NATO-nun Brüsseldəki mənzil-qərargahının ayda «minlərlə» kiberhücuma məruz qaldığını bildirib. Avqustda ABŞ kəşfiyyatı Moskvanın yaxın illərdə bir NATO ölkəsinə məhdud hücum planlaşdıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Avqustun sonunda CIA direktoru Con Ratcliffe Estoniya, Latviya və Litvaya qarşı eskalasiyaya görə Rusiya rəsmilərini xəbərdar etmək üçün Moskvaya səfər edib. Litva Xarici İşlər naziri Kęstutis Budrys Vilnüsün Polşa Baş naziri Donald Tuskla eyni kəşfiyyat məlumatına malik olduğunu, məlumatların iyul ayına aid olduğunu açıqlayıb. The Telegraph qəzeti avqustda NATO-ya mümkün Rusiya hücumu ssenarilərini dərc edib. NATO nümayəndəsi hazırda hücum təhlükəsi görmədiklərini, lakin arxayın ola bilməyəcəklərini bildirib. Tramp bir gün əvvəl Polşada yeni ABŞ hərbi bazasının yaradılmasında əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu açıqlayıb.