Tramp administrasiyası Polşadakı NATO görüşünə Böyük Britaniya, Fransa və Baltikyanı ölkələri dəvət etməyib
ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyinin Siyasət üzrə katibi Elbridge Kolbinin təşəbbüsü ilə Polşada keçirilməsi planlaşdırılan NATO-nun gələcəyinə dair işçi qrup görüşünə Tramp administrasiyası bir sıra mühüm müttəfiqləri, o cümlədən Böyük Britaniya, Fransa və Baltikyanı ölkələri dəvət etməyib. Altı diplomatın məlumatına görə, görüş əslində NATO-nun gələcəyini müzakirə edən işçi qrup formatındadır. Dəvət olunmayan bir çox müttəfiq Vaşinqtonun tələb etdiyi müdafiə xərcləri hədəflərini yerinə yetirib və ya artırıb.
Əsas məqamlar
- Tramp administrasiyası Polşada gələn ay keçirilməsi planlaşdırılan NATO görüşünə Böyük Britaniya, Fransa və Baltikyanı ölkələri dəvət etməyib
- Görüşü ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyinin Siyasət üzrə katibi Elbridge Kolbi təşəbbüs edib
- Altı diplomat Politico-ya bildirib ki, görüş əslində NATO-nun gələcəyinə həsr olunmuş işçi qrupdur
- Format daha əvvəl Norveç, İsveç, Finlandiya, Polşa, Almaniya və Niderlandla Bergen Qrupu formatında iki görüş keçirib; ilk görüş iyun ayında Norveçin Bergen şəhərində olub
- ABŞ Danzimarka ilə Qrenlandiyada Amerika hərbi mövcudluğunun genişləndirilməsinə dair razılaşmadan sonra onu qrupa dəvət edə bilər
- Müdafiə Naziri Pit Hegset "nümunəvi müttəfiqlər" konsepsiyasını dəstəkləyib və ABŞ maraqlarını dəstəkləməyən ölkələr üçün nəticələrlə xəbərdarlıq edib
- Ağ Ev aprel ayında Trampın istəklərinə əməl etməyən ölkələri cəzalandırma yollarını araşdırmaq üçün "itaətkar/yola getməyən" müttəfiqlər siyahısı hazırlayıb
- Dəvət olunmayan bir çox müttəfiq ABŞ-ın tələb etdiyi müdafiə xərcləri hədəflərini yerinə yetirib və ya artırıb
Nə baş verdi
Tramp administrasiyası Polşada gələn ay keçirilməsi nəzərdə tutulan NATO-nun gələcəyinə dair işçi qrup görüşünə bir sıra mühüm müttəfiqləri dəvət etməyib. Dəvət olunmayanlar arasında Böyük Britaniya, Fransa və Baltikyanı ölkələr var. Görüşü ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyinin Siyasət üzrə katibi Elbridge Kolbi təşəbbüs edib; altı diplomat Politico-ya məlumat verib ki, format əslində NATO-nun gələcəyini müzakirə edən işçi qrupdur. Daha əvvəl Kolbinin Norveç, İsveç, Finlandiya, Polşa, Almaniya və Niderlandla Bergen Qrupu formatında iki görüş keçirdiyi, ilk görüşün iyun ayında Norveçin Bergen şəhərində baş tutduğu bildirilir. Dəvət olunan müttəfiqlər qrupun məqsədinin NATO-nu parçalamaq deyil, Alyansın daha sonra nəzərdən keçirməsi üçün ideyalar hazırlamaq olduğunu deyirlər. Eyni zamanda, dəvət olunmayan bir çox ölkə ABŞ-ın tələb etdiyi müdafiə xərcləri hədəflərini yerinə yetirib və ya artırıb. ABŞ Qrenlandiyadakı razılaşmadan sonra Danimarkanı qrupa dəvət edə bilər.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı hadisəni əsasən Politico-nun məqaləsinə əsaslanaraq dərc edib. ZN.UA və LIGA.net xəbəri transatlantik daxili NATO mübahisəsi kimi təqdim edir, diqqəti ənənəvi Avropa müttəfiqlərinin və Avropa İttifaqı tərəfdaşlarının görüşdən kənarlaşdırılmasına yönəldir. Materiallar Ukrayna-spesifik bucaqdan çəkinir, əsasən Alyansın daxili institusional dinamikasını vurğulayır.
Kontekst
Bergen Qrupu formatında ilk görüş iyun ayında Norveçin Bergen şəhərində keçirilib və Norveç, İsveç, Finlandiya, Polşa, Almaniya və Niderlandı əhatə edib. Kolbi formatın məqsədini NATO-nu birləşdirmək və onu "daha yaxşı, daha güclü və daha davamlı" etmək kimi təqdim edib, iştirakçılar isə qrupun Alyansı parçalamaq deyil, NATO üçün ideyalar hazırlamaq niyyətində olduğunu deyirlər. Ağ Evin aprel ayında Trampın istəklərinə əməl etməyən ölkələri cəzalandırma yollarını araşdırmaq üçün "itaətkar/yola getməyən" müttəfiqlər siyahısı hazırladığı bildirilir; Müdafiə Naziri Pit Hegset "nümunəvi müttəfiqlər" konsepsiyasını dəstəkləyib. Prezident Tramp keçən ay Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimləri qəflətən azaldıb, bunu Seulun İrana qarşı müharibəyə qoşulmaqdan imtinası ilə əsaslandırıb. NATO Baş katibi Mark Rütte 29 sentyabrda Alyansın Rusiyanın hibrid hücumlarına cavab olaraq müxtəlif, o cümlədən qeyri-ictimai variantları nəzərdən keçirdiyini söyləyib.