Ukrayna Rusiyanın işğal altındakı ərazilərdə keçirdiyi Dövlət Duması seçkilərini tanımadığını bəyan edib

Bu niyə vacibdir

Rusiyanın işğal olunmuş Ukrayna ərazilərində Dövlət Dumasına seçkilər keçirməsi Moskvanın bu ərazilər üzərində yurisdiksiyanı legitimləşdirmək cəhdidir. Ukrayna və onun institutları səsverməni beynəlxalq hüququn pozuntusu kimi rədd edərək, işğal altındakı ərazilərin Ukraynanın ayrılmaz hissəsi olaraq qaldığını bir daha təsdiqləyiblər. Prosedurun — həyət səsverməsi, mobil qruplar və müstəqil beynəlxalq müşahidəçilərin buraxılmaması — saxtakarlıq üçün şərait yaratdığı bildirilir. Bu, Rusiyanın 2022-ci ildən bəri ilk parlament seçkisidir və müharibə şəraitindəki məhdudiyyətlərlə müşayiət olunur.

Nə baş verdi

Rusiya sentyabrın 18–20-də Dövlət Dumasına seçkilər keçirib; sentyabrın 18-də əsas səsvermə günü olub, ilkin səsvermə isə avqustun 29-dan başlayıb. Seçkilər Rusiyanın 2022-ci ildən bəri ilk parlament seçkisi idi və 450 deputat — 225-i partiya siyahıları, 225-i tək mandatlı dairələr üzrə — seçilib. Səsvermə 10 partiyanın siyahısından idi, o cümlədən Kremlin tərəfdarı "Vahid Rusiya", KPRF, LDPR və "Yeni İnsanlar".

Ukraynanın müvəqqiqi işğal olunmuş ərazilərində — Krım, Sevastopol, Donetsk, Luqansk, Zaporijjya və Xerson vilayətlərinin işğal olunmuş hissələrində də səsvermə keçirilib. Rusiya Mərkəzi Seçki Komissiyası cəbhəyanı rayonlarda "təhlükəsizlik riskləri" bəhanəsi ilə həyət səsverməsinə və mobil qruplara icazə verən "xüsusi qayda" elan edib. Rusiya Slovyansk, Kramatorsk və Svyatohirsk kimi Ukrayna tərəfindən nəzarət olunan şəhərləri də Donetsk vilayətindəki seçki dairəsinə daxil edib.

Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi sentyabrın 18-də bəyanat yayaraq seçkiləri "işğalçı dövlətin farsı" adlandırıb, onların keçirilməsini və nəticələrini tanımadığını açıqlayıb, həmçinin bu cür qanunsuz seçkilərdə seçilmiş nümayəndələrin Dövlət Dumasına daxil edilməsinin bütün parlamentin legitimliyini əlavə şəkildə şübhə altına aldığını bildirib. Ukrayna XİN xarici dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları bu addımları legitim siyasi iradə ifadəsi kimi tanımamağa, həmçinin iştirakın milli və beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə səbəb olacağına dair xəbərdarlıq edib.

Rusiya Mərkəzi Seçki Komissiyasının məlumatına görə, Krasnodar diyarında bir seçki məntəqəsi PUA zərbəsi nəticəsində köçürülüb, işğal altındakı Luqansk vilayətində 14 məntəqə elektrik enerjisini itirib, işğal altındakı Zaporijjya vilayətində isə bir seçki məntəqəsi işçisi öldürülüb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün materiallar Ukrayna mənbələrinə aiddir və onlar Rusiyanın səsverməsini qanunsuz, "işğalçı dövlətin farsı" və beynəlxalq hüququn pozuntusu kimi təqdim edir. Hesabatlar Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin, Dezinformasiyaya Qarşı Mərkəzin, Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin və SBU-nun seçkilərin legitim olmadığını və işğalın legitimləşdirilməsinə yönəldiyini göstərən bəyanatlarına diqqət yetirir. Ukrayna mətbuatı həyət səsverməsi, mobil qruplar və müstəqil beynəlxalq müşahidəçilərin olmaması kimi proseduraların saxtakarlığa şərait yaratdığını vurğulayır.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Mövcud materiallarda beynəlxalq medianın ayrıca çərçivəsi təqdim olunmur. Ukrayna XİN-in xarici dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları Rusiyanın bu addımlarını tanımamağa çağıran müraciəti və 2014-cü ildən sonra 143 BMT üzv dövlətinin işğalın qanunsuzluğunu təsdiqləyən qətnaməyə istinad materiallarda qeyd olunur.

Kontekst

2014-cü ildən sonra 143 BMT üzv dövləti Rusiyanın işğalının qanunsuzluğunu təsdiqləyib və Rusiya qoşunlarının Ukraynanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində bütün ərazilərdən çıxarılmasını tələb edib. Rusiya Mərkəzi Seçki Komissiyası işğal olunmuş ərazilərdə səsvermə üçün cəbhəyanı rayonlarda "təhlükəsizlik riskləri" bəhanəsi ilə həyət səsverməsi daxil olmaqla "xüsusi qayda" tətbiq edib. Rusiya Slovyansk, Kramatorsk və Svyatohirsk kimi Ukrayna tərəfindən nəzarət olunan şəhərləri Donetsk vilayətindəki seçki dairəsinə daxil edib. Avqustun 13-də Ukrayna XİN MDB müşahidəçilərini işğal olunmuş ərazilərə səfər etməməyə çağırıb; sentyabrın 10-da isə Ukraynanın Xarici Kəşfiyyat Xidməti səsvermə dövründə Rusiyanın işğal olunmuş ərazilərdə "başqa bayraq altında" təxribat və terror aktları törədə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.