Estoniya Ukraynanın Rusiyanın neft emal zavodlarını vura bilməsi üçün yardımın artırılmasını təklif edəcək
Estoniyanın baş naziri Kristen Mixal ABŞ-Rusiya dizel müqaviləsinə cavab olaraq növbəti Avropa Şurası iclasında Ukraynaya yardımın artırılmasını təklif edəcəyini bildirib. Artırılmış yardımın məqsədi Ukraynanın Rusiyanın neft emal zavodlarını məhv etməsinə imkan verməkdir. Mixal ABŞ-Rusiya razılaşmasını böyük səhv adlandırıb.
Əsas məqamlar
- Estoniya növbəti Avropa Şurası iclasında Ukraynaya yardımın artırılmasını təklif edəcək.
- Estoniya baş naziri Kristen Mixal artırılmış yardımın Rusiyanın neft emal zavodlarının məhv edilməsinə yönəlməsini istəyib.
- Mixal ABŞ-Rusiya razılaşmasını böyük səhv və diktatorlarla sövdələşmə yolu kimi qiymətləndirib.
- 9 oktyabr 2026-cı ildə ABŞ və Rusiya 4,8 milyon ton Rusiya dizelinin tədarükü barədə razılığa gəlib.
- ABŞ Xəzinədarlığı Rusiya ilə dizel ticarəti üçün 7 aprel 2027-ci ilə qədər etibarlı olan lisenziya dərc edib.
- Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski qarşılıqlı sövdələşmə təklif edib: Rusiya Ukraynanın enerji infrastrukturunu dağıtmağı dayandırarsa, Ukrayna da Rusiyanın emal zavodlarına hücumu dayandıracaq.
Bu niyə vacibdir
Rusiya enerjisinin ABŞ siyasətinin dəyişdiyi bir anda Estoniya qatı şəkildə Ukraynaya hərbi yardımın artırılmasını gündəmə gətirir. Təklif yardımı birbaşa Rusiyanın neft infrastrukturuna zərbələrlə bağlayır ki, bu da Rusiyanın müharibə maliyyəsinin necə zəiflədiləcəyi ilə bağlı müzakirələri kəskinləşdirir. ABŞ-Rusiya dizel sövdələşməsi fonunda bunun arxasında Rusiyanın müharibəsinin maliyyələşməsinin güclənəcəyi narahatlığı dayanır.
Nə baş verdi
Estoniyanın baş naziri Kristen Mixal növbəti Avropa Şurası icmasında Avropa ölkələrinin Ukraynaya yardımı sürətlə artırmasının müzakirə olunacağını söyləyib. Mixalın fikrincə bu yardımın məqsədi Ukraynanın Rusiyanın neft emal zavodlarını məhv etməsinə imkan yaratmaqdır. Mixal həmçinin 9 oktyabr 2026-cı ildə ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında 4,8 milyon ton Rusiya dizeli tədarükü barədə razılıq əldə olunmasını və ABŞ Xəzinədarlığının Rusiya ilə dizel ticarəti üçün 7 aprel 2027-ci ilə qədər etibarlı lisenziya dərc etməsini sərt tənqid edib. Estoniyalı rəsmi hesab edir ki, bu sövdələşmə Rusiyanın enerji gəlirlərini məhdudlaşdırmağa yönəlmiş Qərb səylərinə ziddir. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ-ın qərarına cavab olaraq Vaşinqtona qarşılıqlı sövdələşmə təklif edib: Rusiya Ukraynanın enerji infrastrukturunu dağıtmağı dayandırarsa, Ukrayna da Rusiyanın emal zavodlarına hücumu dayandıracaq.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki mənbə Ukrayna mediasıdır və Estoniyanın çağırışını birbaşa ABŞ-Rusiya dizel sövdələşməsinə cavab kimi təqdim edir, diqqəti Moskvaya yönəldir. Hesabatlarda əsas diqqət hərbi-effektdə — Rusiyanın neft emal zavodlarının xarabalığa çevrilməsində — cəmlənir və əlavə yardımın əsas məqsədi kimi qələmə verilir.
Kontekst
9 oktyabr 2026-cı ildə ABŞ və Rusiya 4,8 milyon ton Rusiya dizelinin tədarükü barədə razılığa gəlib və ABŞ Xəzinədarlığı Rusiya ilə dizel ticarəti üçün 7 aprel 2027-ci ilə qədər etibarlı lisenziya dərc edib. Estoniyalı rəsmilər bu razılaşmanı Rusiyanın enerji gəlirlərini məhdudlaşdırmaq səylərinə zidd və müharibənin maliyyələşmə mənbəyi kimi qiymətləndirir. Hesabatlara görə, amerikalı diplomatlar Ukraynanı Rusiyanın neft emal zavodlarına pilotsuz təyyarə hücumlarını azaltmağa və ya dayandırmağa təzyiq göstərib. 10 oktyabr 2026-cı ildə AB-nin baş diplomatı Kaya Kallas müharibə başlayandan bəri Rusiyaya qarşı ən böyük sanksiya paketinin təsdiqlənəcəyini açıqlayıb; Almaniya sanksiya siyasətini davam etdirəcəyini bildirib; ABŞ Respublikaçı konqresmeni Fitcpatrik Rusiya nefti alışını bloklamaq üçün ikipartiyaslı qanun layihəsi təqdim edəcəyini deyib.