Mayami danışıqları: Trampın Putinlə dizel yanacağı razılığı danışıqları pozub
9 oktyabrda Mayamidə keçirilən görüşlərdə ABŞ Ukraynaya genişləndirilmiş postmüharibə təhlükəsizlik zəmanətləri təklif edib, lakin eyni gündə Prezident Donald Trampın Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Rusiya dizel yanacağının ixracına qarşı sanksiyaların götürülməsi barədə razılığa gəlməsi danışıqları alt-üst edib. The Telegraph qəzetinin yazdığına görə, Avropa və Ukrayna iştirakçıları bu dizel sazişi ilə "şok" olublar.
Əsas məqamlar
- 9 oktyabrda Mayamidə ABŞ, Ukrayna, Avropa ölkələri və NATO nümayəndələrinin iştirakı ilə qış başlamazdan əvvəl müharibəni bitirmək yolları müzakirə edilib
- ABŞ xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Ukraynaya genişləndirilmiş postmüharibə təhlükəsizlik zəmanətləri vəd edib
- Danışıqlarda Kiyevə hazırda Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazilərin Rusiyanın nəzarərində saxlanılması təklif olunub
- Teleqraf mənbəyinə görə, dizel sazişi xəbəri gəlməmişdən əvvəl Ukrayna tərəfi yeni təhlükəsizlik zəmanətləri təklifindən "razı" olub
- 9 oktyabrda Tramp Putinlə yüz minlərlə ton Rusiya dizel yanacağının dünya bazarlarına tədarükü barədə razılıq elan edib və Rusiya dizel ixracına sanksiyaların götürülməsinə razı olub
- Mayami görüşündə iştirak edən yüksək vəzifəli Aİ rəsmisi dizel sazişinin danışıq iştirakçılarını "şok etdiyini" bildirib
- Teleqraf qəzetinə görə, təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı bütün ümidlər Trampın Putinlə dizel sazişi ilə puça çıxıb
Bu niyə vacibdir
Bu epizod göstərir ki, Rusiya ilə birtərəfli enerji razılığı ABŞ-ın Ukrayna ilə müharibənin nizamlanmasına dair danışıqlarını birbaşa pozmaq gücündədir. Eyni zamanda, o, ABŞ-ın Ukraynaya əvvəlki təkliflərdən daha uzağa gedən postmüharibə təhlükəsizlik zəmanətləri – o cümlədən ərazi güzəştləri müqabilində – verməyə hazır olduğunu ortaya qoyur. Danışıqların iflası müharibəni qışdan əvvəl bitirmək səylərindəki momentimi itirib və ABŞ-ın Rusiyaya və Ukraynaya qarşı eyni anda fərqli kanallarla yürüdülən siyasətinin ardıcıllığı barədə suallar yaradır.
Nə baş verdi
9 oktyabrda Mayamidə ABŞ, Ukrayna, Avropa ölkələri və NATO nümayəndələri qış başlamazdan əvvəl müharibəni bitirmək yollarını müzakirə etmək üçün görüş keçiriblər. ABŞ xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Ukraynaya genişləndirilmiş postmüharibə təhlükəsizlik zəmanətləri vəd edib, hansı ki ABŞ-ın hava məkanının patrul edilməsi və Rusiyanın aqressiyasını soyutmaq üçün peyk kəşfiyyatı kimi əvvəlki təkliflərindən daha irəli gedirdi. Müzakirələrdə Kiyevə hazırda Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazilərin Rusiyanın nəzarərində saxlanılması təklif olunub. Teleqraf qəzetinə görə, dizel sazişinin xəbəri gəlməmişdən əvvəl Ukrayna tərəfi yeni təklif üçün "razı" idi. Eyni gündə Prezident Donald Tramp Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə yüz minlərlə ton Rusiya dizel yanacağının dünya bazarlarına tədarükü barədə razılığa gəldiyini və Rusiya dizelinin idxacına qarşı sanksiyaların götürüləcəyini elan edib. Mayami görüşündə iştirak edən yüksək vəzifəli Aİ rəsmisinin sözlərinə görə, bu dizel sazişi iştirakçıları "şok edib" və Teleqraf qəzeti yazıb ki, təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı bütün ümidlər bu razılıqla alt-üst olub.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki Ukrayna mənbəyi – НВ və LIGA.net – The Telegraph-ın reportajının tərcüməsi və ya yaxın parafrazıdır. Onlar Trampın Putinlə dizel yanacağı razılığını perspektivli təhlükəsizlik zəmanətləri istiqamətini məhv edən əsas amil kimi təqdim edir, ABŞ-ın mövqeyini danışıqları sadəcə çətinləşdirmək deyil, pozmaq kimi qiymətləndirir və Avropa və Ukrayna iştirakçılarının bu razılıqdan şok olduğunu xüsusilə vurğulayır.
Kontekst
12 oktyabrda The Washington Post qəzeti yazıb ki, ABŞ rekonstruksiya, təhlükəsizlik zəmanətləri, cəbhə xəttində atəşkəs və enerji razılaşmalarını əhatə edən daha geniş postmüharibə nizamlaması paketi hazırlayırdı. ABŞ-ın əvvəlki təkliflərinə Ukrayna hava məkanının ABŞ təyyarələri ilə patrulu və Rusiyanın aqressiyasını soyutmaq üçün peyk kəşfiyyatının verilməsi daxil olduğu bildirilirdi. Mayami görüşündə ABŞ, Ukrayna, Avropa ölkələri və NATO nümayəndələri iştirak edib, danışıqlarda Avropa nümayəndələrinin də iştirakı ilə ərazi, Ukraynanın Aİ-yə üzvlük yolu və digər təhlükəsizlik zəmanətləri üzrə "beyin fırtınası" aparılıb.