BBC: Moskva Bilykın məscid graffitilərini və Starmerə qarşı yanğınları eyni şəbəkə ilə əlaqələndirir
BBC və Hope not Hate təşkilatının araşdırmasına görə, 2025-ci ildə o vaxtkı baş nazir Keyr Starmerə aid əmlaka qarşı törədilmiş yanğınlar və Londondakı məscidlərə qarşı anti-müsəlman qraffitilər eyni Rusiya agentləri şəbəkəsi tərəfindən Telegram vasitəsilə işə götürülmüş ukraynalılar tərəfindən həyata keçirilib. 21 yaşlı ukraynalı İlya Bilyk məscid və İslami icma binalarına qraffiti vurmaqda təqsirini etiraf edib; çərşənbə axşamı Stratford Magistrates məhkəməsində çıxarılacaq hökmünü gözləyir.
Əsas məqamlar
- 21 yaşlı ukraynalı İlya Bilyk 2025-ci ilin yanvarında Şərqi Londonda Stratford İslam Assosiasiyası, Əl-Birr məscidi və Leyton Camia məscidi də daxil olmaqla beş müsəlman binasına qraffiti vurmaqda təqsirli bilinib.
- Bilyki Rusdilli Telegram istifadəçisi «EL» işə götürüb, hədəfləri göstərib və işin ardından ödəniş edib.
- BBC «EL»-i Rusiya diplomatı Yevgeni Lükshin kimi müəyyənləşdirib; onun Rusiya xüsusi xidmət rəhbər əməkdaşlarından «informasiya müharibəsi» üzrə təlim keçdiyi bildirilir.
- 2025-ci ilin iyununda ukraynalılar Roman Lavrinoviç və Stanislav Karpük Starmerə aid əmlaka qarşı yanğın təşkil etməkdə təqsirli bilinib; Lavrinoviçə yeddi il həbs cəzası verilib.
- Bilykin çəkdiyi qraffitinin şəkilləri Direct Action UK-ın Telegram kanalında yerləşdirilib.
- Hökm Bilykin işi üzrə 19 oktyabrda Stratford Magistrates məhkəməsində gözlənilir.
- FT-nin yazdığına görə, Lavrinoviçi işə götürən hesab prokremlin haker qrupu NoName057(16) ilə əlaqəlidir.
- BBC və Hope not Hate hesab edir ki, Starmerə qarşı yanğınlar və Londonda məscidlərə qarşı vandalizm aktları eyni Rusiya agentləri şəbəkəsi tərəfindən həyata keçirilib.
Bu niyə vacibdir
Bu araşdırma yüksək səviyyəli yanğınlar və İslamofob vandalizm aktlarını eyni Rusiya kəşfiyyat əməliyyatı ilə birləşdirir. Göstərir ki, Rusiya aktyorları Telegram üzərindən işə götürmə və sağçı qrupları («Direct Action UK») xarici sabotaj və provokasiyaları aşağı ödənişli icraçılara – o cümlədən ukraynalılara – ötürmək üçün istifadə edib. Eyni zamanda «EL» kimi tanınan Rusiya diplomatı Yevgeni Lükshinin adı çəkilir ki, bu da əməliyyatın dövlət səviyyəsində idarə olunduğunu göstərir.
Nə baş verdi
2025-ci ilin yanvarında 21 yaşlı ukraynalı İlya Bilyk Şərqi Londonda bir neçə məscid və İslami icma binası – Stratford İslam Assosiasiyası, Əl-Birr məscidi, Leyton Camia məscidi, Noor Ul Islam ibtidai məktəbi və İslam Şəriət Şurası – üzərinə anti-müsəlman qraffitilər yazıb. Bilyk Təmz Magistrates Məhkəməsində irqi və dini motivasiyalı cinayətkar əmlak zədələnməsinin beş epizodunda təqsirini etiraf edib; hökm 19 oktyabrda Stratford Magistrates Məhkəməsində gözlənilir. Polisə verdiyi ifadədə o, Rusdilli Telegram istifadəçisindən hədəflərin siyahısını aldığını və iş başa çatdıqdan sonra ödəniş alındığını bildirib. Bilykin çəkdiyi qraffitilərin şəkilləri Direct Action UK-ın Telegram kanalında paylaşılıb. Həmin istifadəçi BBC tərəfindən Rusiya diplomatı Yevgeni Lükshin (Telegram-da «EL» ləqəbli) kimi müəyyən edilib; onun Rusiya xüsusi xidmət rəhbər əməkdaşlarından «informasiya müharibəsi» üzrə təlim aldığı bildirilir. 2025-ci ilin iyununda ukraynalılar Roman Lavrinoviç və Stanislav Karpük Starmerə aid əmlaka qarşı yanğın təşkil etməkdə təqsirli bilinib; Lavrinoviçə yeddi il həbs cəzası verilib. Lavrinoviç də Rusdilli «EL» tərəfindən işə götürülüb və Londonda cənubunda müsəlman binasına qarşı anti-müsəlman qraffitilərdə iştirak edib. Financial Times-a görə, onu işə götürən hesab ABŞ-ın «Rusiya dövlətinin sanksiyalaşdırdığı layihə» adlandırdığı prokremlin NoName057(16) haker qrupu ilə əlaqəlidir. BBC və Hope not Hate qənaətinə görə, Starmerə qarşı yanğınlar və Londondakı məscid vandalizmi eyni Rusiya agentləri şəbəkəsi tərəfindən koordinasiya edilib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Lavrinoviç və Karpükün məhkum olunduğu ilin ili üzrə fikir ayrılığındadır: bir mənbə bunu «bu ilin iyunu» kimi (2025-ci ilə aid edir) təsvir edir, digər üç mənbə isə 2026-cı ilin iyununu göstərir. 2025-ci ilin iyunu versiyası BBC və Hope not Hate hesabatının şəxs öz hadisələri ilə daha yaxşı uyğunlaşır.
Kontekst
2025-ci ilin yanvarında 21 yaşlı ukraynalı İlya Bilyk Şərqi Londonda məscid və İslami icma binalarına qraffiti vurub, sonradan beş ittiham üzrə təqsirini etiraf edib və 19 oktyabrda Stratford Magistrates Məhkəməsində hökmünü gözləyir. 2025-ci ilin iyununda ukraynalılar Roman Lavrinoviç və Stanislav Karpük Starmerə aid əmlaka qarşı yanğın təşkil etməkdə təqsirli bilinib; Lavrinoviçə yeddi il həbs cəzası verilib, həm də Cənubi Londonda müsəlman binasına qarşı qraffitidə iştirakı aşkarlanıb. Hər ikisi – Lavrinoviç və Bilyk – «EL» təxəllüslü Rusiya diplomatı tərəfindən Telegram üzərindən işə götürülüb; Financial Times-a görə, Lavrinoviçi işə götürən hesab ABŞ-ın «Rusiya dövlətinin sanksiyalaşdırdığı layihə» adlandırdığı NoName057(16) qrupu ilə əlaqəlidir.