Ukrayna parlamentı baş prokuroru Ruslan Kravçenkonu vəzifədən azad edib
Ukrayna Ali Radası sentyabrın 15-də baş prokuror Ruslan Kravçenkonun vəzifədən azad edilməsi ilə bağlı səsvermə keçirib. 317 deputat leh, heç kim əleyhinə və ya bitərəf səs verməyib. Prezident Volodimir Zelenski sentyabrın 14-də onu vəzifədən müvəqqəti kənarlaşdırmış, səsvermədən sonra isə rəsmi azadetmə fərmanı imzalamışdı. Vəzifədən getməsi "Karfagen" əməliyyatı və NABU rəhbəri Semen Krivonosla bağlı şübhənin elanı fonunda baş verib.
Əsas məqamlar
- 15 sentyabr 2026: Ali Rada Kravçenkonun vəzifədən azad edilməsinə 317 səs verib, əleyhinə və ya bitərəf səs olmayıb
- 14 sentyabr: Prezident Zelenski "Hüquqi rejim haqqında" qanunun 11-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən onu müvəqqəti kənarlaşdırıb
- 7 sentyabr: Kravçenko istefa ərizəsi yazıb
- 15 sentyabr: Zelenski 932/2026 saylı azadetmə fərmanını imzalayıb
- 14 sentyabr: Kravçenko NABU direktoru Semen Krivonosa qarşı şübhə bildirişi imzaladığını açıqlayıb, amma OGP rəsmi olaraq Krivonosun belə bir sənəd almadığını bildirib
- 14 sentyabr gecə: Kravçenko xaricə gedib; özü ezamiyyətdə olduğunu deyib, OGP isə Fransa, UP mənbələri isə Litvaya ezamiyyət olduğunu bildirib
- 4-6 sentyabr: NABU və SAPO "Karfagen" əməliyyatı çərçivəsində OGP-də axtarışlar aparıb; Serhiy Kropıva 120 milyon qrivna girov müqabilində həbs edilib
Bu niyə vacibdir
Baş prokurorun vəzifədən azad edilməsi "Karfagen" əməliyyatı fonunda, OGP ilə müstəqil anti-korrupsiya orqanları — NABU, SAPO və VAKS — arasında gərginliyin zirvə nöqtəsinə çatdığı bir dövrdə baş verir. Kravçenkonun son addımları — NABU direktoruna qarşı şübhə elan etməsi və ölkədən çıxması — hərbi qanun rejimi şəraitində anti-korrupsiya orqanlarının müstəqilliyi məsələsini diqqət mərkəzinə gətirib.
Nə baş verdi
Sentyabrın 7-də Ruslan Kravçenko prezidentlə görüşdən sonra istefa ərizəsi yazıb, lakin sentyabrın 14-də vəzifədən azad edilməsinin qarşısını almaq üçün addımlar atıb. Həmin günün səhəri videomüraciət dərc edərək NABU direktoru Semen Krivonosun rəsmi sənədləri saxtalaşdırmaqla xüsusilə böyük məbləğdə qanunsuz gəlir əldə etməkdə və 2009-cu ildə uşağı fiktiv surətdə övladlığa götürməkdə şübhələndiyini açıqlayıb. Həmçinin SAPO rəhbəri Oleksandr Klymenkonun yaxın adamına qarşı da şübhə bildirişi imzalayıb. OGP isə axşam açıqlama yayaraq Krivonosun şübhənin qanunvericiliyə uyğun qaydada rəsmi bildirişini almayacağını, ERDR-dəki müvafiq qeydlərin ləğv olunduğunu bildirib. Sentyabrın 14-də gecə Kravçenko xaricə yollanıb; özü bunu ezamiyyət adlandırıb, OGP "Fransa" versiyasını təsdiqləyib, UP mənbələri isə Litvanı göstərib. Sentyabrın 14-də Zelenski onu vəzifədən müvəqqəti kənarlaşdırıb, sentyabrın 15-də Ali Rada 317 səslə azad edilməsinə razılıq verib, Zelenski isə 932/2026 saylı fərman imzalayıb. Kravçenko səsvermədə iştirak etməyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr ukraynalıdır və prezident fərmanı, Ali Radanın 317 səslə qərarı, 7 sentyabr istefa ərizəsi və 14 sentyabr kənarlaşdırma ilə bağlı xronologiyanı ön plana çəkir. Mətbuat OGP ilə anti-korrupsiya orqanları arasında "Karfagen" əməliyyası, VAKS-in həbs qərarları və Kravçenkonun ölkədən çıxması kontekstində institusional qarşıdurmaya xüsusi diqqət yetirir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr üç əsas məqamda fərqlənir. Birincisi, Kravçenkonun hara getdiyi: özü ezamiyyət dediyi halda, OGP Fransanı, Ukrainskaya Pravda mənbələri isə Litvanı göstərib. İkincisi, Krivonosun şübhə bildirişini alıb-almadığı: Kravçenko imzaladığını desə də, OGP rəsmi bildirişin verilmədiyini, Krivonos özü isə kağız sənədi almadığını deyib. Üçüncüsü, Kravçenkonun "Karfagen" işində şəxsi iştirakı: SAPO rəhbəri Klymenko şübhə elan etməyəcəyini söyləyib, lakin "Kantsler" ləqəbli şəxsin yazışmalarında atasının adına görə müraciət etdiyi "boss"un araşdırmaçıların fikrincə Kravçenkoya aid olduğu bildirilir; Kravçenko bunu rədd edir.
Kontekst
Ruslan Kravçenko 2025-ci il iyunun 17-də baş prokuror təyin edilib. Bundan əvvəl o, Dövlət Vergi Xidmətinə (2024-2025), Kiyev vilayət hərbi administrasiyasına (2023-2024) və Buça rayon prokurorluğuna (2021-2023) rəhbərlik edib. NABU və SAPO-nun "Karfagen" əməliyyatı OGP daxilində şübhəli kol-mərkəzləri himayə edən cinayətkar təşkilatı ifşa edib; əsas şübhəli OGP-nin Beynəlxalq Hüquqi Əməkdaşlıq Departamentinin müavini Serhiy Kropıva olub. VAKS onu 6 sentyabrda 120 milyon qrivna girov müqabilində həbs edib; sonradan onun partnyoru Yelyzaveta İvaxnenko (20 milyon qrivna), sürücüsü Serhiy Kutsıy (3 milyon qrivna) və digər şəxs Oleq Dıdıç də həbs olunub.