Zelenski: Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında növbəti üçtərəfli görüş payızda ola bilər
Prezident Volodimir Zelenski bildirib ki, Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında növbəti üçtərəfli görüş BƏƏ, İsveçrə və ya Türkiyədə bu payız keçirilə bilər. Gündəlikdə enerji, taxıl və əsir mübadiləsi məsələləri durur. Zelenski Kiyevin enerji məsələsində kompromislərə hazır olduğunu deyib, eyni zamanda görüşün konkret nəticə verməli olduğunu vurğulayıb.
Əsas məqamlar
- Zelenski növbəti üçtərəfli görüş üçün BƏƏ, İsveçrə və ya Türkiyəni namizəd ölkələr kimi göstərib
- Görüş payızda — bəlkə də artıq sentyabrda — keçirilə bilər
- Gündəlikdə enerji, taxıl və əsir mübadiləsi məsələləri var
- Zelenski Kiyevin enerji məsələsində kompromislərə hazır olduğunu bildirib, bunu Rusiya, Hindistan, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ üçün də "ağrılı" məsələ adlandırıb
- Zelenski görüşün konkret nəticə verməli olduğunu, sadəcə danışıqlarla kifayətlənməməli olduğunu deyib
- ABŞ-ın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvaya, sentyabrın 6-da isə Kiyevə səfər edib
- Rusiya bütün Donbasdan ukraynalı qoşunların çıxarılmasını tələb edir, Kiyev isə hər hansı ərazi güzəştinə qarşı çıxır
Bu niyə vacibdir
Üçtərəfli format Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirmək üçün əsas diplomatik kanaldır və Zelenski ilk dəfə namizəd ev sahibi ölkələri və mümkün payız pəncərəsini açıq şəkildə adlandırıb. Kiyevin enerji sahəsində kompromisə hazırlığı barədə siqnalı Ukraynanın masaya nə qoymağa hazır olduğunu göstərir. Eyni zamanda Rusiyanın Donbasdan tam çıxarılma tələbi və ABŞ-ın təklif etdiyi Donbasda azad iqtisadi zona hələ də əsas açıq məsələlər olaraq qalır.
Nə baş verdi
Prezident Volodimir Zelenski jurnalistlərə bildirib ki, Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında növbəti üçtərəfli görüş BƏƏ, İsveçrə və ya Türkiyədə — payızda, bəlkə də artıq sentyabrda — keçirilə bilər. O, Ukraynanın müxtəlif ölkələrdən dəvətlər aldığını söyləyib. Gündəlikdə enerji, taxıl və humanitar məsələlər, xüsusən əsir mübadiləsi durur. Zelenski Kiyevin enerji məsələsində kompromislərə hazır olduğunu, bunu Kiyev, Rusiya, Hindistan, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ və digər ölkələr üçün "ağrılı" məsələ adlandırdığını deyib. O, Ukraynanın artıq çoxsaylı kompromislər etdiyini vurğulayıb və danışıqların konkret nəticə verməli olduğunu, yalnız müzakirə ilə kifayətlənməməli olduğunu bildirib. Zelenski sentyabrda onun ABŞ prezidenti Trampla görüşünün planlaşdırıldığını, bundan sonra üçtərəfli danışıqların hazırlanacağını qeyd edib. ABŞ-ın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada, sentyabrın 6-da isə Kiyevdə olublar; onlar jurnalistlərə "substansiyalı irəliləyiş" əldə etdiklərini deyiblər, Kreml isə görüşü "son dərəcə əhəmiyyətli" və "faydalı" adlandırıb, lakin konkret irəliləyiş barədə məlumat verməyib. Hər iki səfər zamanı Ukrayna və Rusiya sentyabrın 7-dək bir-birinin paytaxtlarını vurmayacaqları barədə razılığa gəliblər.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatının əksəriyyəti Zelenskinin şərhlərini əsas götürərək, BƏƏ, İsveçrə və Türkiyəni namizəd ev sahibi kimi vurğulayıb. Başlıqlar Kiyevin enerji məsələsində kompromisə hazırlığını və görüşdən konkret nəticə gözləntisini ön plana çıxarır. Humanitar məsələlər — xüsusən əsir mübadiləsinin artırılması və sürətləndirilməsi — enerji və taxılla yanaşı gündəliyin üç sütunu kimi təqdim olunur.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Materialdakı yeganə ingilisdilli mənbə — Azərbaycanın APA agentliyi — daha qısa şəkildə Rusiyanın Ukrayna üzrə üçtərəfli danışıqların bərpasını ümid etdiyini vurğulayır, Moskvanın mövqeyini ön plana çəkir və Ukrayna mətbuatının əsas diqqət yetirdiyi gündəlik maddələri və ya kompromis xəttini əks etdirmir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Zelenskinin payız/sentyabr pəncərəsi barədə şərhi hələlik təsdiqlənmiş qərarla üst-üstə düşmür: Kreml Vitkoff-Kuşner görüşünü "son dərəcə əhəmiyyətli" və "faydalı" adlandırıb, lakin konkret irəliləyiş barədə məlumat verməyib; Zelenskinin özü isə üçtərəfli görüşün keçirilməsi barədə qərarın hələ qəbul edilmədiyini deyib.
Kontekst
Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında üçtərəfli danışıqlar fevral ayında ABŞ-İsrail əməliyyatının başlamasından sonra dayandırılmışdı. Tramp yanvar 2025-də ABŞ prezidenti kimi vəzifəyə başlayanda Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirməyi prioritet elan etmişdi, lakin hələlik razılıq əldə olunmayıb. Rusiya bütün Donbasdan ukraynalı qoşunların çıxarılmasını tələb edir, Kiyev isə istənilən ərazi güzəştinə və ya qoşunların geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ Donbasda azad iqtisadi zona yaradılmasını təklif edib, amma onun idarəçiliyi və təhlükəsizlik zəmanətləri aydın deyil. Vitkoff və Kuşner jurnalistlərə Moskva və Kiyev səfərləri zamanı "substansiyalı irəliləyiş" əldə etdiklərini deyiblər, Kreml isə görüşü "son dərəcə əhəmiyyətli" və "faydalı" adlandırıb, lakin konkret irəliləyiş açıqlamayıb. ABŞ nümayəndələrinin səfərləri zamanı Ukrayna və Rusiya sentyabrın 7-dək bir-birinin paytaxtlarını vurmamağa razılaşıblar. Fransa prezidenti Emmanuel Makronun administrasiyalı mənbəyə görə, ABŞ nümayəndələri Rusiya Dövlət Dumasının seçkilərindən sonra Moskvanın danışıqlara "yeni hazırlıq" nümayiş etdirə biləcəyini deyiblər. Kyiv Independent qəzetinə görə, Tramp xüsusi nümayəndələrin danışıq nəticələri barədə məlumatlandırıldıqdan sonra Putinlə telefon danışığı edə bilər. Avqustun əvvəlində ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Fox News-a verdiyi müsahibədə Vaşinqtonun Ukraynada sülhün əldə olunması istiqamətində səyləri gücləndirəcəyini bildirib.