Musk Ukraynanın Starlink-dən Rusiya ərazisinə zərbələr üçün istifadəsinə qarşı çıxır
Elon Musk keçmiş Ukrayna Müdafiə Naziri Mixaylo Fedorovla Starlink-in Rusiya ərazisindəki hədəflərə dron zərbələrini idarə etmək üçün istifadəsinə dair danışıqlar aparıb. Kyiv Independent-ə istinadən üç mənbənin bildirdiyinə görə, "son dərəcə uğursuz" danışıqlardan sonra Musk buna qarşı çıxmaqda davam edir. Prezident Volodimir Zelenski bunu ABŞ Prezidenti Donald Trampa qaldırıb, Tramp isə Zelenski ilə görüşdə məsələni Muskla müzakirə edəcəyini, lakin heç nə vəd etmədiyini bildirib.
Əsas məqamlar
- Musk Fedorova Rusiya ərazisində Starlink idarəli dronlara icazə verə biləcəyini, lakin qərarın siyasi olduğunu və Ağ Evin razılığı tələb etdiyini deyib.
- Ukrayna Starlink-dən Rusiyanın Ukraynaya hücumlar üçün istifadə etdiyi mobil ballistik raket qurğularına qarşı dron zərbələrini idarə etmək üçün istifadə etmək istəyir.
- Zelenski Trampdan Musk-un qərarına təsir göstərməsini xahiş edib; Tramp xahişi nəzərdən keçirəcəyini bildirib, lakin heç nə vəd etməyib.
- Musk hazırda Ukraynanın Starlink-i yalnız öz ərazisində, o cümlədən Rusiyanın işğal etdiyi Krım da daxil olmaqla, istifadəsinə icazə verirdi.
- Kyiv Independent-ə istinadən üç mənbə bildirir ki, Fedorovla "son dərəcə uğursuz" danışıqlardan sonra Musk Ukraynanın Rusiya ərazisinə zərbələr üçün Starlink-dən istifadəsinə icazə vermək istəmir.
- Financial Times isə Muskun Fedorova Ağ Evin razılığı şərti ilə belə icazə verməyə hazır olduğunu yazıb.
- Zelenski əvvəllər Trampın onu Muskun Rusiya dərinliyinə zərbələrə razılıq verdiyini deyərək "aldatdığını" ittiham etdiyini söyləyib; Zelenski isə Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Muskun "razılıq verdiyini" bildirdiyini deyib.
Bu niyə vacibdir
Bu məsələ aktiv müharibədə iki məqsədli rabitə texnologiyasına girişi özəl bir subyektin — Musk-un başçılıq etdiyi SpaceX-in — nə dərəcədə nəzarət etdiyini göstərir. Məsələ ABŞ siyasi qərarverməsi, böyük kommersiya kosmik şirkəti və Ukraynanın döyüş meydanındakı imkanları kəsişməsində dayanır. Zelenski ilə Tramp arasında Muskun əslində nəyə razı olduğuna dair məlum fikir ayrılığı da məsələnin siyasi çəkisini artırır.
Nə baş verdi
Elon Musk keçmiş Ukrayna Müdafiə Naziri Mixaylo Fedorovla Starlink-in Rusiya ərazisindəki hədəflərə dron zərbələrini idarə etmək üçün istifadəsinə dair danışıqlar aparıb. Financial Times-ın yazdığına görə, Musk Fedorova Ağ Evin razılığı şərti ilə belə istifadəyə icazə verə biləcəyini, lakin qərarın siyasi olduğunu deyib. Lakin Kyiv Independent-ə istinadən üç mənbənin bildirdiyinə görə, Fedorovla "son dərəcə uğursuz" danışıqlardan sonra Musk Ukraynanın Rusiya ərazisinə zərbələr üçün Starlink-dən istifadəsinə qarşı çıxmaqda davam edir. Bir mənbə Muskun belə icazənin müharibəni bitirməyə kömək edəcəyinə inanmadığını, başqa bir mənbə isə Muskin tərəfinin qərarın ABŞ administrasiyasına aid olduğunu düşündüyünü, lakin SpaceX-ə bunun onun öz qərarı olduğunun bildirildiyini deyib. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski məsələni ABŞ prezidenti Donald Trampa qaldırıb və Musk-un mövqeyinə təsir göstərməsini xahiş edib. Tramp Zelenski ilə görüşdə məsələni nəzərdən keçirəcəyini və Muskla danışacağını bildirib, lakin heç nə vəd etməyib. Zelenski əvvəllər Trampın onu Muskun Rusiya dərinliyinə zərbələrə razılıq verdiyini deyərək "aldatdığını" ittiham etdiyini söyləyib; Zelenski isə Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Fedorovun Muskun "razılıq verdiyini" ona bildirdiyini deyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki mənbə Ukraynada nəşr olunub və hekayəni Muskla Fedorov arasındakı danışıqlar üzərindən qurur; Fedorov və Zelenski əsas personajlar kimi təqdim olunur. Materiallar Zelenski-Tramp görüşünə, o cümlədən Trampın Zelenskini Muskun mövqeyi haqqında "aldatdığını" iddiasına xüsusi diqqət yetirir. Həmçinin Financial Times-ın hesabatı ilə Kyiv Independent-in öz mənbələri arasında Muskun əslində zərbələrə icazə verməyə hazır olub-olmadığına dair fikir ayrılığı vurğulanır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Muskun əsl mövqeyi barədə fərqlidir: Financial Times Fedorovun hesabına istinadən yazıb ki, Musk Ağ Evin razılığı şərti ilə Starlink idarəli zərbələrə icazə verməyə hazırdır; Kyiv Independent-ə istinadən üç mənbə isə deyir ki, Fedorovla "son dərəcə uğursuz" danışıqlardan sonra Musk qarşı çıxmaqda davam edir və belə icazənin müharibəni bitirməyə kömək etməyəcəyinə inanır. Zelenski Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Muskun "razılıq verdiyini" bildirdiyini deyib, Tramp isə guya Zelenskini Muskun Rusiya dərinliyinə zərbələrə razılıq verdiyini deyərək "aldatdığını" ittiham edib. Həmçinin qərarvermə səlahiyyətinin harada olduğu barədə fikir ayrılığı var: Muskun tərəfi qərarın ABŞ administrasiyasına aid olduğunu deyib, başqa bir mənbə isə SpaceX-ə bunun onun öz qərarı olduğunun bildirildiyini söyləyib.
Kontekst
Starlink Musk-un rəhbərlik etdiyi SpaceX şirkətinin peyk rabitə sistemidir. Ukrayna tam miqyaslı işğaldan bəri Starlink-dən öz ərazisində, o cümlədən Rusiyanın işğal etdiyi Krım və digər bölgələrdə istifadə edir. Rusiya Ukraynaya qarşı mobil ballistik raket qurğularından istifadə edib və Ukrayna Starlink-in idarə etdiyi dron zərbələri ilə bu hədəfləri vurmaq istədiyini bildirir.