Ukrayna Pravdasının iki jurnalisti Vyanada saxlanılıb, sonra sərbəst buraxılıb
Ukrayna Pravdasının araşdırma şöbəsinin rəhbəri Mixaylo Tkaç və operator Yaroslav Bondarenko 8 oktyabrda Vyanada saxlanılıb. Jurnalistlər sabiq baş prokuror Ruslan Kravçenkonun axtarışı ilə bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirirdilər. 9 oktyabrda onlar sərbəst buraxılıblar. Tkaç hesab edir ki, saxlanılmanın əsasında Kravçenko ilə bağlı insanların verdiyi göstəricilər ola bilər.
Əsas məqamlar
- Tkaç və Bondarenko 8 oktyabrda Vyanada saxlanılıb
- Jurnalistlər sabiq baş prokuror Ruslan Kravçenkonun axtarışı ilə bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirirdilər
- Onlara üç ittiham irəli sürülüb: Ukrayna hərbi kəşfiyyatı xeyrinə casusluq, cinayətkar təşkilata üzvlük və Avstriyaya ziyan vurma
- 9 oktyabrda Tkaç, daha sonra isə Bondarenko sərbəst buraxılıb
- Saxlanılma zamanı Bondarenko yaralanıb — şüşə qırıqları onun əlini kəsib və gözünün altına düşüb; əməliyyat zamanı onun əlindən qandallar çıxarılmayıb
- 12 oktyabrda Vyana prokurorluğu saxlanılmanın əsasını «şahidlərin göstəriciləri» kimi açıqlayıb
- Avstriya Daxili İşlər Naziri Gerxard Karner jurnalistlərin casusluq işi üzrə saxlanıldığını bildirib; Der Standard qəzeti isə saxlanılanların Ukrayna hərbi kəşfiyyatının əməkdaşları ola biləcəyini yazıb
Bu niyə vacibdir
İki Ukrayna jurnalistinin redaksiya tapşırığı zamanı Aİ ölkəsində casusluq ittihamı ilə saxlanılması, sonradan bu ittihamın təsdiqlənməməsi medianın müdafiəsi və xaricdə Ukrayna jurnalistlərinə qarşı hüquq-mühafizə orqanlarının davranışı ilə bağlı suallar doğurur. Operatorun saxlanılma zamanı yaralanması, cərrahi əməliyyat zamanı qandalların çıxarılmaması və Ukrayna Pravdasının rəhbərinin sabiq prokurorla əlaqəli şəxslərin göstəricilərinə dair iddiaları işin həssas xarakterini göstərir. Avstriya rəsmiləri və mətbuatının işi mümkün kəşfiyyat əməliyyatı kimi təqdim etməsi ilə jurnalistlərin və redaksiyanın izahatı arasında birbaşa ziddiyyət var.
Nə baş verdi
8 oktyabrda Ukrayna Pravdasının araşdırma şöbəsinin rəhbəri Mixaylo Tkaç və operator Yaroslav Bondarenko Vyanada saxlanılıb. Onlar sabiq baş prokuror Ruslan Kravçenkonun axtarışı ilə bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirirdilər. Saxlanılma zamanı silahlı, maskalı şəxslər avtomobilin şüşələrini sındırıb, jurnalistləri yola çıxarıblar; Tkaçın sözlərinə görə, onlardan biri Tkaçın boynuna dizi ilə basıb. Bondarenko şüşə qırıqlarından xəsarət alıb — qırıqlar əlini kəsib və gözünün altına düşüb; onu xəstəxanaya yalnız istintaq təcridxanasından sonra aparıblar və əməliyyat zamanı qandallar çıxarılmayıb. Saxlanılanlara üç ittiham irəli sürülüb: Ukrayna hərbi kəşfiyyatı xeyrinə casusluq, cinayətkar təşkilata üzvlük və Avstriyaya ziyan vurma. 9 oktyabrda Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi Tkaçın sərbəst buraxıldığını bildirib; daha sonra Bondarenko də buraxılıb. Redaksiya başçısı Sevgil Musayeva Bondarenkonun yaralandığını açıqlayıb. Tkaç iddia edib ki, saxlanılmanın əsasında dayanan şahidi göstəriciləri Kravçenko ilə əlaqəli insanlar tərəfindən verilə bilər və Avstriya istintaqçıları artıq onların jurnalist olduğunu bilirdilər. 12 oktyabrda Vyana prokurorluğu əsas kimi «şahidlərin göstəricilərini», yəni üç kişinin müəyyən obyektin müşahidəsi zamanı görüldüyünü göstərib. Ukrayna konsulu Tkaça giriş və saxlanılma şəraitinin izahı ilə bağlı rəsmi sorğu göndərib, Ukrayna Pravdası isə Avstriya hüquq-mühafizə orqanlarından işin bütün materiallarını, o cümlədən əleyhinə göstərici verən şəxslər haqqında məlumatları istəyib. Jurnalistlərlə yanaşı, daha iki ukraynalı da saxlanılıb; Avstriya Daxili İşlər Naziri Gerxard Karner işi casusluq işi kimi xarakterizə edib, Der Standard qəzeti isə saxlanılanların Ukrayna hərbi kəşfiyyatının əməkdaşları ola biləcəyini yazıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatının diqqəti ilk növbədə Ukrayna Pravdasının öz izahatına yönəlib: redaksiya saxlanılmanı qanunsuz və güc tətbiqinin həddini aşması hesab edir, operatorun yaralanmasını vurğulayır və Tkaçın açıqlamalarına əsaslanır. İşin ictimai müzakirəsində Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin, Ukraynanın Avstriyadakı konsulunun və redaksiya başçısının mövqeyi ön plana çıxır. Ukraynaya aid mənbəzmun hadisəni ilk növbədə media azadlığı və hakimiyyətdən sui-istifadə kimi çərçivələyir; Tkaç özü işdə həm Avstriya, həm də Ukrayna rəsmi dairələrinin təsirinin ola biləcəyini istisna etmir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Avstriya rəsmiləri və Avstriya mətbuatı işi mümkün casusluq əməliyyatı kimi təqdim edir: Vyana prokurorluğu saxlanılmanın əsasını «şahidlərin göstəriciləri» kimi açıqlayır, Daxili İşlər Naziri Gerxard Karner casusluq işindən danışır, Der Standard isə saxlanılanların Ukrayna hərbi kəşfiyyatının əməkdaşları ola biləcəyini yazır. Ukrayna Pravdası, Tkaçın özü və digər Ukrayna mənbələri isə hadisəni redaksiya tapşırığı zamanı baş verən qanunsuz saxlanılma kimi səciyyələndirir, Avstriya istintaqçılarının artıq jurnalistləri Ukrayna vətəndaşları kimi tanıdığını və əsas göstəricilərin sabiq baş prokuror Ruslan Kravçenko ilə bağlı insanlardan gələ biləcəyini iddia edir.
Kontekst
Ruslan Kravçenko materialda Ukraynanın sabiq baş prokuroru və redaksiyanın axtardığı «prokuror-qaçqın» kimi təqdim olunur. Saxlanılma Vyanada baş verib, jurnalistlər 9 oktyabrda buraxılıblar; eyni iş üzrə daha iki ukraynalı saxlanılıb. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi, Ukraynanın Avstriyadakı konsulu və Ukrayna Pravdasının redaksiya başçısı işlə bağlı ictimai mövqe nümayiş etdirib.