Vyana şəhərində “Ukrayinska Pravda” jurnalistləri casusluq şübhəsi ilə saxlanılıb
2026-cı il oktyabrın 8-də Vyana şəhərində “Ukrayinska Pravda”nın araşdırmaçı jurnalisti Mixaylo Tkaç və operator Yaroslav Bondarenko Avstriya xüsusi qüvvələri tərəfindən saxlanılıb. Onlar qaçqın Baş prokuror Ruslan Kravçenkonu axtarmaqla bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirərkən avtomobildə işıqfor yanında dayandıqları vaxt hər iki pəncərə sındırılaraq yerə çəkiliblər. Bondarenko xəsarət alıb, üzünün altında şüşə qırıqları çıxarılıb və tikilib. Avstriya prokurorluğu casusluq şübhəsinin təsdiqlənmədiyini açıqlayıb.
Əsas məqamlar
- Saxlanma 8 oktyabr 2026-cı ildə saat 15:00 radələrində Vyana şəhərində, icarə avtomobili ilə hərəkət edərkən işıqfor yanında baş verib; xüsusi qüvvələr avtomobilin hər iki pəncərəsini sındırıb.
- Operator Yaroslav Bondarenko üzü üstə asfaltın üzərinə və şüşə qırıqlarının içinə basılıb; üzündən və sağ əlindən çoxsaylı kəsiklər alıb, gözünün altından üç şüşə qırığı çıxarılıb.
- Saxlanılanlar dərhal ayrılıb, əlaqə saxlamaq mümkün olmayıb; Bondarenkonun əşyaları, o cümlədən Norveçdə aldığı mükafat müsadirə edilib.
- Saat 21:30-da Bondarenko əlləri arxadan qandallı şəkildə mülki xəstəxanaya aparılıb; əməliyyat və tikmə zamanı qandallar çıxarılmayıb.
- Cinayət polisi Bondarenkonu casusluq, başqa dövlətin xüsusi xidməti üçün işləmə və Avstriya dövlətinə zərər yetirməkdə ittiham edib; vəkilin vəsatəti ilə o, axşam saatlarında “təhlükə törətməyən şəxs” kimi azadlığa buraxılıb.
- 9 oktyabrda Ukrayna XİN sözçüsü Heorhiy Tıxıy Mixaylo Tkaçın buraxıldığını açıqlayıb; Tkaç əlaqə yaradaraq onların Avstriya hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən “terrorçular kimi” saxlanıldığını və güc tətbiq olunduğunu bildirib.
- Avstriyanın daxili işlər naziri Gerhard Karner jurnalistlərin casusluq şübhəsi ilə saxlanıldığını deyib; Avstriya prokurorluğu isə şübhənin təsdiqlənmədiyini açıqlayıb.
- CPJ və IPI kimi beynəlxalq təşkilatlar, eləcə də Ukrayna mediası və Media Hərəkatı Avstriya hakimiyyətindən hadisəni araşdırmağı və günahkarları məsuliyyətə cəlb etməyi tələb edib.
Bu niyə vacibdir
Avropa İttifaqı ölkəsinin xüsusi qüvvələri tərəfindən xaricdə jurnalistlərə qarşı güc tətbiqi mətbuat azadlığı məsələsini gündəmə gətirir. Bondarenko xəsarət alıb, saatlarla hüquqları izah edilmədən, əlləri qandallı halda xəstəxanada əməliyyat edilib. Eyni anda Avstriyanın daxili işlər naziri casusluğu əsas gətirib, prokurorluq isə bu şübhənin təsdiqlənmədiyini söyləyib — bu, institusional ziddiyyətdir. Beynəlxalq mətbuat azadlığı təşkilatları — CPJ və IPI — Avstriyadan izahat və araşdırma tələb edib. Hadisə Ukraynanın qaçqın Baş prokurorunun axtarışı ilə bağlı olduğu üçün münaqişşə dövründə transsərhəd araşdırma jurnalistikası ilə idarəetmə problemlərinin kəsişməsində durur.
Nə baş verdi
2026-cı il oktyabrın 8-də saat təxminən 15:00-da Vyana şəhərində “Ukrayinska Pravda”nın araşdırmaçı jurnalisti Mixaylo Tkaç və operator Yaroslav Bondarenko Avstriya xüsusi qüvvələri tərəfindən saxlanılıb. Onlar qaçqın Baş prokuror Ruslan Kravçenkonu axtarmaqla bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirərkən icarə avtomobili ilə hərəkət edirmişlər. İşıqfor yanında xüsusi qüvvələr avtomobilin hər iki pəncərəsini sındıraraq jurnalistləri yerə çəkib. Bondarenko üzü üstə asfaltın üzərinə və şüşə qırıqlarının içinə basılıb: üzündə və sağ əlində çoxsaylı kəsiklər əmələ gəlib, sol qolu elə güclü burulub ki, ağrıdan qışqırıb və sınıq ola biləcəyini hiss edib. Sol biləyindəki qandalları 15–20 dəqiqə sonra zəiflədə bilib. Jurnalistlər dərhal ayrılıb, əlaqə qurmaq mümkün olmayıb, onlara divara üz tutmaq və kənara baxmamaq əmr edilib. Bütün əşyalar, o cümlədən Norveçdə yenicə aldığı mükafat müsadirə olunub. Saat 21:30-da Bondarenko əlləri arxadan qandallı halda mülki xəstəxanaya aparılıb; gözünün altından üç şüşə qırığı çıxarılıb və tikişlər qoyulub, sağ qolu dirsəkdən yuxarı sarğı ilə sarınıb. Əməliyyat zamanı qandallar çıxarılmayıb, həkim bunun “yaxşı olmadığını” bildirsə də, xahişləri rədd edilib. Xəstəxana dəhlizində iki polis əməkdaşı müşayiəti ilə hərəkət etdirilməsi orada olan uşaqları qorxudub. Cinayət polisinə aparılıb, casusluq, başqa dövlətin xüsusi xidməti üçün işləmə və Avstriya dövlətinə zərər yetirməkdə ittiham olunub. Vəkilin vəsatəti ilə axşam saatlarında “təhlükə törətməyən şəxs” kimi azadlığa buraxılıb. Ertəsi gün səhər Ukrayna XİN sözçüsü Heorhiy Tıxıy Tkaçın buraxıldığını açıqlayıb. Saxlanma xəbərini ilk olaraq “Ukrayinska Pravda” redaksiyası oktyabrın 8-i axşam yayıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
İlk mənbələrin əksəriyyəti yalnız Tkaç və Bondarenkonun saxlanılmasını əks etdirir, lakin Avstriyanın daxili işlər naziri Gerhard Karner başqa iki ukraynalının da eyni iş üzrə saxlanıldığını bildirib. Daha əsaslı ziddiyyət Avstriya qurumları arasındadır: Karner iki jurnalistin casusluq şübhəsi ilə saxlanıldığını deyib, avstriyalı prokurorlar isə casusluq şübhəsinin təsdiqlənmədiyini açıqlayıb.
Kontekst
Mixaylo Tkaç “Ukrayinska Pravda”nın araşdırma jurnalistikası departamentinin rəhbəri, Yaroslav Bondarenko isə həmin nəşrin operatorudur. Onlar Vyanada qaçqın Baş prokuror Ruslan Kravçenkonu izləməklə bağlı redaksiya tapşırığı yerinə yetirərkən saxlanılıblar. Jurnalistlər və onların nəşri hadisəni onların reportyorluq fəaliyyəti kontekstində təqdim edib.