Kiyev Apellyasiya Məhkəməsi DBR rəisinin qardaşına aid araşdırmanın nəşr qadağasını ləğv edib
Kiyev Apellyasiya Məhkəməsi Peçersk Rayon Məhkəməsinin «Slidstvo.Info» və Antikorrupsiya Fəaliyyət Mərkəzinin (ЦПК) Dövlət Araşdırma Bürosunun (DBR) rəhbəri Oleksiy Suxaçovun qardaşı Oleksandr Suxaçova məxsus 143 daşınmaz əmlak obyekti haqqında birgə araşdırmanın dərc edilməsinə qoyduğu qadağanı ləğv edib. Qadağa iyulun əvvəlində, hakim Serhiy Vovkun qərarı ilə tətbiq olunmuşdu; səkkiz Ukrayna media qurumu «İnisiativ 143» çərçivəsində materialı eyni anda dərc edərək qadağaya baxmayaraq araşdırmanı yaymışdı.
Əsas məqamlar
- Kiyev Apellyasiya Məhkəməsi sentyabrın 23-də Peçersk Rayon Məhkəməsinin «Slidstvo.Info» və ЦПК-nin birgə araşdırmasının dərcinə qoyduğu qadağanı ləğv edib.
- Qadağa iyulun əvvəlində hakim Serhiy Vovkun qərarı ilə tətbiq olunmuşdu.
- Araşdırma 2018–2020-ci illərdə Oleksandr Suxaçovun Xarkovdakı «IT-Park Manufaktura» və «Urban City» komplekslərində 143 mənzil və ofis sahəsinə sahib olması ilə bağlı idi; onun qardaşı Oleksiy Suxaçov DBR-ə rəhbərlik edir.
- Jurnalistlərin araşdırmasına görə, bəzi mənzillər balans dəyəri ilə — 20–50 min qrivna (24,6–48,9 min qrivna) — alınıb, bu da bazar qiymətindən xeyli aşağıdır.
- İyulun 16-da səkkiz Ukrayna media qurumu «İnisiativ 143» aksiyası çərçivəsində materialı eyni anda dərc edib; sonradan daha 19 nəşr və QHT, o cümlədən «Detektor media» aksiyaya qoşulub.
- Material üç gün ərzində təxminən 4 milyon baxış toplayıb.
- «Reportyorlar sərhədsizdir» və Beynəlxalq Mətbuat İnstitutu kimi beynəlxalq təşkilatlar Peçersk məhkəməsinin qərarını pisləyib.
Bu niyə vacibdir
Prior restraint — yəni medianın dərc etməzdən əvvəl məhkəmə qərarı ilə susdurulması — Ukraynada az rast gəlinən bir haldır və onun ləğvi mətbuat azadlığı üçün mühüm presedent yaradır. Antikorrupsiya Mərkəzinin qeyd etdiyi kimi, ilkin qadağa gələcəkdə digər araşdırmaları bloklamaq üçün bir alətin sınaqdan keçirilməsi kimi görünürdü. İşin əsasında isə ən yüksək hüquq-mühafizə orqanlarından birinin rəhbərinin qardaşının bazar qiymətindən xeyli aşağı qiymətə 143 mənzil əldə etməsi ilə bağlı maraqlar münaqişəsi məsələsi dayanır.
Nə baş verdi
Kiyev Apellyasiya Məhkəməsi Peçersk Rayon Məhkəməsinin «Slidstvo.Info» və Antikorrupsiya Fəaliyyət Mərkəzinin (ЦПК) birgə araşdırmasının dərcinə qoyduğu qadağanı ləğv edib. Araşdırma Dövlət Araşdırma Bürosunun (DBR) rəhbəri Oleksiy Suxaçovun qardaşı, Xarkov iş adamı Oleksandr Suxaçova məxsus 143 mənzil və ofis sahəsi ilə bağlı idi. İlk qadağa iyulun əvvəlində, hakim Serhiy Vovkun qərarı ilə tətbiq olunmuşdu. Material «Строй Сіті» şirkətinin tikintilərində 2018–2020-ci illərdə alınmış əmlakın balans dəyərinin 20–50 min qrivna (24,6–48,9 min qrivna) olduğunu, bazar qiymətindən xeyli aşağı olduğunu göstərirdi. Qadağaya baxmayaraq, iyulun 16-da səkkiz Ukrayna media qurumu «İnisiativ 143» çərçivəsində materialı eyni anda dərc edib; sonradan daha 19 nəşr və QHT, o cümlədən «Detektor media» aksiyaya qoşulub. Material üç gün ərzində təxminən 4 milyon baxış toplayıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün dörd mənbə Ukrayna dilində media qurumlarıdır və daxili məhkəmə-antikorrupsiya hekayəsini işıqlandırır. Hesabatlar qərarı mətbuat azadlığı qələbəsi kimi təqdim edir, media hüquqşunası Oksana Maksimenyukun şərhlərini və Antikorrupsiya Mərkəzinin ilkin qadağanı qanunsuz adlandırmasını sitat gətirir. Ukrayna nəşrləri səkkiz medianın «İnisiativ 143» çərçivəsində əlaqələndirilmiş fəaliyyətini — qadağaya baxmayaraq materialı birgə dərc etməsini — xüsusi qeyd edir və peşə həmrəyliyi kimi vurğulayır. Materiallarda Kiyev Apellyasiya Məhkəməsinin Peçersk Rayon Məhkəməsinin hakimi Serhiy Vovkun qərarını ləğv etməsi və işin prosessual detalları ön plana çəkilir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr qadağanın dəqiq tarixində — 6 iyul yoxsa 7 iyul — fərqlənir, bir sıra mətnlər yalnız 7 iyulu, digərləri isə 6–7 iyul pəncərəsini göstərir. Bəzi hesabatlar səkkiz medianın eyni vaxtda dərcini «İnisiativ 143» kimi təqdim edir, digərləri isə daha ümumi şəkildə «bir neçə Ukrayna media qurumu, o cümlədən Babel» ifadəsini işlədir. Apellyasiya qərarının tarixi də fərqlidir: «Slidstvo.Info» sentyabrın 23-ü, ЦПК isə sentyabrın 24-ü göstərir.
Kontekst
Oleksandr Suxaçov Xarkovdandır, 2007–2015-ci illərdə daşınmaz əmlakın icarəsi ilə məşğul olan fərdi sahibkar olub; 2018–2020-ci illərdə «IT-Park Manufaktura» və «Urban City» komplekslərində «Строй Сіті» tərəfindən tikilmiş 143 mənzil və ofis sahəsinin sahibinə çevrilib. Mənzillər 20–50 min qrivna balans dəyəri ilə alınıb — bazar qiymətindən xeyli aşağı, bəziləri jurnalistlər tərəfindən smartfon qiyməti ilə müqayisə edilib. 2021-ci ildə «Строй Сіті»-də axtarışlar zamanı polislər Oleksandr Suxaçovun şirkətinə aid möhürlər və maliyyə sənədləri aşkar edib. 2022-ci ilin dekabrında, Oleksiy Suxaçov DBR-ə rəhbərlik etdiyi dövrdə, baş prokuror müavini «Строй Сіті» işini DBR-nin baş istintaq idarəsinə həvalə edib; şübhəli şəxslər müəyyən edilməyib, 2025-ci ilin avqustunda iş Milli polisin səlahiyyətinə verilib və nəhayət bağlanıb. Oleksiy Suxaçov Xarkov Hüquq Akademiyasını bitirib, hüquq-mühafizə karyerasına SBU-da başlayıb, qardaşı mənzilləri əldə etdiyi illərdə Baş Prokurorluqda işləyib və Xarici Kəşfiyyat Xidmətində hərbi xidmət keçib.