O'Flaherti işğal altındaki Oleqki şəhərindəki humanitar fəlakətə görə Rusiyaya çağırış edib
Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə Komissarı Maykl O'Flaherti Xerson vilayətinin işğal altındakı Oleqki şəhərində humanitar vəziyyətin kəskin pisləşməsi barədə xəbərdarlıq edib. O, Rusiyanı işğalçı dövlət kimi IV Cenevrə Konvensiyasına uyğun olaraq mülki əhalini qida və dərmanla təmin etməyə, eləcə də yerli atəşkəs və təxliyəyə şərait yaratmağa çağırıb.
Əsas məqamlar
- Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə Komissarı Maykl O'Flaherti 25 sentyabr 2026-cı ildə Oleqkidə humanitar vəziyyətin kəskin pisləşməsi ilə bağlı bəyanat yayıb
- Oleqkiyə son rəsmi ərzaq çatdırılması 26 may tarixində olub; ondan sonra heç bir tədarük uğurla nəticələnməyib
- Rusiya qüvvələri humanitar yardım maşınlarını dronlarla atəşə tutur və ya blokpostlarda geri qaytarır
- Şəhərdə mərkəzləşdirilmiş su təchizatı, elektrik və qaz yoxdur; mobil əlaqə yalnız bəzi yerlərdə əlçatandır
- Şəhərə yeganə yol minalanıb və Rusiya dronları tərəfindən nəzarətdədir; yol kənarlarında cəsədlər var
- Mülki şəxslər, o cümlədən uşaqlar qida, dərman, su və elektrik enerjisindən məhrumdurlar; yemək çatışmazlığına görə bəzi ailələrin it yeməsi halları qeydə alınıb
- O'Flaherti dərhal yerli atəşkəs, maneəsiz humanitar giriş və mülki əhalinin təhlükəsiz təxliyəsini tələb edib
Bu niyə vacibdir
Avropada 2022-ci ildən bəri işğal altında olan şəhərdə uşaqlar və yaşlılar daxil olmaqla mülki əhali aclıqla üz-üzədir. Şəhərə yeganə yol minalanıb və Rusiya dronları tərəfindən izlənilir ki, bu da humanitar çatdırılmanı və təxliyəni bloklayır. Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə Komissarı Rusiyanı IV Cenevrə Konvensiyası çərçivəsində işğalçı dövlət kimi ictimai şəkildə ittiham edib. Qış yaxınlaşır və minalı sahələr vasitəsilə piyada təxliyə marşrutu keçilməz olacaq. Dini və beynəlxalq qurumlar təxliyəyə kömək üçün müraciət ediblər.
Nə baş verdi
Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə Komissarı Maykl O'Flaherti 25 sentyabr 2026-cı ildə Xerson vilayətinin işğal altındakı Oleqki şəhərində humanitar vəziyyətin kəskin pisləşməsi barədə bəyanat yayıb. Onun sözlərinə görə, mülki şəxslər, o cümlədən uşaqlar qida, dərman, tibbi yardım, su və elektrik enerjisindən məhrumdurlar və yüksək ölüm riski ilə üzləşirlər. O, Rusiyanı işğalçı dövlət kimi IV Cenevrə Konvensiyasına uyğun olaraq əhalini qida və tibbi ləvazimatla təmin etməyə, humanitar yardımın çatdırılmasına şərait yaratmağa çağırıb. O'Flaherti dərhal yerli atəşkəs, maneəsiz humanitar giriş və mülki əhalinin təhlükəsiz təxliyəsini tələb edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Oleqki hərbi administrasiyasının rəhbəri Tetyana Qasanenko ilə yanaşı, Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinetsin fəaliyyətini önə çıxarır. Qasanenko şəhərdə təxminən 2 min nəfərin qaldığını, o cümlədən 47 uşağın mövcudluğunu bildirib. Lubinets isə daha geniş ərazidə 6 mindən çox insanın, o cümlədən təxminən 200 uşağın qaldığını açıqlayıb. Ukrayna Milli Müqavimət Mərkəzi Rusiyanı humanitar böhranı Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin yardımı blokladığı iddiası ilə manipulyasiya etməkdə ittiham edib. Şəxsi hekayələr, xüsusilə Alla Lixman-Malışın 1 sentyabr tarixli Facebook paylaşımı, aclıq, tükənmiş tərəvəz bağçaları və panika hisslərini əks etdirir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq mənzərədə əsas səs Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə Komissarı Maykl O'Flahertidir. O, dərhal yerli atəşkəs və mülki əhalinin təhlükəsiz təxliyəsini tələb edən dominant beynəlxalq sima kimi təqdim olunur. O'Flahertinin bəyanatları açıq şəkildə IV Cenevrə Konvensiyasına istinad edir və Rusiyanı işğalçı dövlət kimi mülki əhalinin rifahı üçün məsuliyyət daşıyıcısı kimi göstərir. 16 sentyabrda Bild qəzeti Oleqkinin humanitar blokadada olması və aclıq barədə məlumat yayıb. 20 sentyabrda Bütün Ukrayna Kilsələr və Dini Təşkilatlar Şurası Papa XIV Levə təxliyədə kömək üçün müraciət edib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mülki əhalinin sayına dair məlumatlar fərqlidir: Oleqki hərbi administrasiyasının rəhbəri Tetyana Qasanenko şəhərdə təxminən 2 min nəfərin (o cümlədən 47 uşaq) qaldığını bildirir; Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets daha geniş ərazidə 6 mindən çox insanın, o cümlədən 200-ə yaxın uşağın (ayrıca rəqəmdə 182 uşaq) qaldığını açıqlayıb; Avropa Şurasının Komissarı isə 2 min ilə 4 min arasında qiymətləndirmə verib. Bundan əlavə, Rusiya qüvvələrinin humanitar yardımı blokladığı bildirilsə də, Rusiya tərəfinin Ukrayna Silahlı Qüvvələrini yardımın çatdırılmasına maneə olmaqda günahlandırdığı qeyd olunur.
Kontekst
Oleqki tam miqyaslı işğalın ilk günündən, 2022-ci ilin fevralından bəri Rusiya işğalı altındadır. 2023-cü il 6 iyunda Kaqovka SES-nin partladılması nəticəsində şəhər mərkəzləşdirilmiş su, elektrik və qaz təchizatını itirib. İşğaldan əvvəl Oleqki icmasında (şəhər və 12 digər yaşayış məntəqəsi) təxminən 40 min, şəhərdə isə təxminən 24 min sakin yaşayırdı. İcmanın beş yaşayış məntəqəsi tamamilə dağıdılıb, üçü isə təxminən 80 faiz məhv edilib. 2025-ci ildə pullu "daşıyıcılar" insanları Oleqkidən çıxarırdılar, lakin hazırda bu kanallar mövcud deyil.