MAQATE Zaporijya AES yaxınlığında pilotsuz uçan aparat hücumlarını və yeni lokal atəşkəs danışıqlarını açıqlayıb
MAQATE son həftələrdə işğal altındakı Zaporijya Atom Elektrik Stansiyası (ZAES) yaxınlığında pilotsuz uçan aparat hücumları barədə məlumat yayıb. Sentyabrın 19, 20 və 27-də yaxınlıqdakı Zaporijya İstilik Elektrik Stansiyasına (ZİES) zərbələr endirilib, ZAES-in xarici elektrik təchizatı üçün kritik əhəmiyyətə malik transformatorlar zədələnib, sentyabrın 22-də isə stansiya ərazisindən kənardakı radiasiya monitorinqi stansiyası sıradan çıxıb. MAQATE Baş direktoru Rafael Qrossi təmir işlərinə imkan vermək üçün səkkizinci lokal atəşkəs üzrə hər iki tərəflə danışıqlar aparır.
Əsas məqamlar
- 19, 20 və 27 sentyabrda yaxınlıqdakı Zaporijya İstilik Elektrik Stansiyasına zərbələr endirilib.
- Hücumlar ZAES-in xarici elektrik təchizatı üçün vacib olan ZİES transformatorlarını zədələyib.
- 22 sentyabrda stansiya ərazisindən kənardakı radiasiya monitorinqi stansiyası sıradan çıxıb, ZAES yaxınlığında radiasiya səviyyəsinin izlənməsi imkanları azalıb.
- MAQATE Baş direktoru Rafael Qrossi təmir işləri üçün yeni lokal atəşkəs razılaşdırmaq məqsədilə hər iki tərəflə danışıqlar aparır.
- Bu, ZAES-ə xarici elektrik təchizatının bərpası üçün MAQATE-in vasitəçiliyi ilə əldə edilən səkkizinci lokal atəşkəs olacaq.
- ZAES 2022-ci ilin martından Rusiyanın işğalı altındadır; sentyabr 2022-dən bəri orada MAQATE missiyası fəaliyyət göstərir.
- İl ərzində stansiya xarici enerji təchizatını itirərək dizel generatorları ilə işlədiyi 15 bələkaut yaşayıb; ən uzunu 23 sentyabr – 23 oktyabr 2025-ci il tarixlərində, təxminən bir ay davam edib.
Bu niyə vacibdir
ZİES-dəki zədələnmiş transformatorlar işğal altındakı ZAES-in xarici elektrik təchizatı üçün həyati əhəmiyyətə malikdir və stansiya müharibə dövründə xarici enerji təchizatını dəfələrlə itirib. Radiasiya monitorinqi stansiyasının sıradan çıxması MAQATE-in stansiya yaxınlığında radiasiya səviyyələrini izləmək imkanını azaldıb. MAQATE-in səkkizinci lokal atəşkəs üzrə danışıqları bu riskin təkrarlanan xarakterini göstərir, Qrossi isə nüvə təhlükəsizliyinə təhdid yaradan hücumları qəbuledilməz adlandırıb.
Nə baş verdi
MAQATE son həftələrdə işğal altındakı Zaporijya Atom Elektrik Stansiyası yaxınlığında pilotsuz uçan aparat hücumları barədə məlumat verib. 19, 20 və 27 sentyabr tarixlərində yaxınlıqdakı Zaporijya İstilik Elektrik Stansiyasına zərbələr endirilib; nəticədə ZAES-in xarici elektrik təchizatı üçün kritik əhəmiyyətə malik transformatorlar zədələnib. 22 sentyabrda stansiya ərazisindən kənardakı radiasiya monitorinqi stansiyası hücum nəticəsində sıradan çıxıb, bu da ZAES yaxınlığında radiasiya səviyyələrinin izlənməsi imkanlarını azaldıb. MAQATE Baş direktoru Rafael Qrossi təmir işlərinə şərait yaratmaq üçün yeni lokal atəşkəs razılaşdırmaq məqsədilə hər iki tərəflə danışıqlar aparır; bu, ZAES-ə xarici enerji təchizatının bərpası üçün MAQATE-in vasitəçiliyi ilə əldə edilən səkkizinci lokal atəşkəs olacaq. Qrossi bəyan edib ki, nüvə təhlükəsizliyinə təhdid yaradan hücumlar qəbuledilməzdir və dərhal dayandırılmalıdır, bütün tərəflər isə münaqişə zamanı nüvə qəzası riskinin qarşısını almaq üçün belə obyektlər və onların enerji infrastrukturu yaxınlığında maksimum hərbi təmkin göstərməlidir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna dilindəki nəşrlər zərbələri işğal altındakı ZAES üçün nüvə təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirir, yaxınlıqdakı ZİES-də transformatorların zədələnməsinə və radiasiya monitorinqi stansiyasının itirilməsinə xüsusi diqqət yetirir. Ukrayna mənbələri riskin təkrarlanan xarakterini vurğulayır, qeyd edirlər ki, ZAES müharibə dövründə xarici enerji təchizatını dəfələrlə itirib və bu, xarici təchizatın bərpası üçün MAQATE-in vasitəçiliyi ilə əldə edilən səkkizinci lokal atəşkəs olacaq. Bundan əlavə, ukraynalı jurnalistlər sentyabrın 7-də ukraynalı enerjiçilərin ZAES-ə xarici enerji verən «Ferosplavna-1» xəttini bərpa etdiyini xatırladaraq, işğala baxmayaraq, stansiyanın təchizatının təmin edilməsində Ukraynanın rolunu önə çəkirlər.
Mənbələr nədə fərqlənir
Təchiz olunan məlumatlarda ZAES/ZİES yaxınlığındakı ayrı-ayrı zərbələrə görə məsuliyyətin kimə aid olduğu müəyyən edilməyib: MAQATE zərbələri və onların vurduğu zərəri qeydə alır, lakin sitatlarda pilotsuz uçan aparatların sahibliyini təyin etmir. Bundan əlavə, mayın 30-da «Rosatom» ZAES-in 6-cı enerji blokunun maşın zalına Ukrayna qüvvələri tərəfindən pilotsuz uçan aparatla zərbə endirildiyini iddia edib, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin «Cənub» qruplaşması isə bu iddianı rədd edib; MAQATE inspeksiya keçirərək zədələnmə və pilotsuz uçan aparat qalıqları aşkar edib, lakin sahibliyi müəyyən etməyib.
Kontekst
ZAES 2022-ci ilin martından Rusiyanın işğalı altındadır; sentyabr 2022-dən bəri stansiyada MAQATE missiyası fəaliyyət göstərir. Sentyabrın 7-də ukraynalı enerjiçilər ZAES-ə xarici enerji verən «Ferosplavna-1» xəttini bərpa ediblər. Təqdim olunan məlumatlara görə, il ərzində stansiya xarici enerji təchizatını itirərək dizel generatorları ilə işlədiyi 15 bələkaut yaşayıb; ən uzunu təxminən bir ay — 23 sentyabr 2025-ci ildən 23 oktyabr 2025-ci ilədək davam edib və bu, Rusiya zərbəsi nəticəsində baş verib. Eyni zamanda, Enerhodara endirilən zərbələr zamanı bir ZAES əməkdaşı həlak olub.