Ukrayna: Rusiya işğal altındaki Oleshkidə insanları məcburi «şükranlıq» videosuna çəkir
Ukrayna Xarici İşlər Naziri Andrii Sybiha sentyabrın 30-da bildirib ki, Rusiya Xerson vilayətinin işğal altındaki Oleshki şəhərində yerli sakinləri kameraya qarşısında «xoşbəxt, doyunca qidalanan və işğalçılara minnətdar» olduqlarını söyləməyə məcbur edəcək onlarla qurulmuş təbliğat videosu hazırlayır. Sybiha bunu Oleshkidə humanitar fəlakəti inkar edən çoxhəftəlik Rusiya təbliğat kampaniyasının davamı kimi təqdim edib və beynəlxalq ictimaiyyəti Moskvaya təzyiqi artırmağa çağırıb.
Əsas məqamlar
- 30 sentyabr 2026-cı il: XİN başçısı Andrii Sybiha Rusiyanın işğal altındaki Oleshkidə onlarla qurulmuş təbliğat videosu hazırladığını açıqlayıb
- Sakinlərin kameraya qarşısında «xoşbəxt, yaxşı qidalanan və Rusiya işğalçılarına minnətdar» olduqlarını deməyə məcbur ediləcəyi bildirilir
- Sybiha bunu Oleshkidə humanitar problemləri inkar edən çoxhəftəlik Rusiya təbliğat kampaniyasının hissəsi adlandırıb
- Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Oleshkidə «kritik vəziyyətin» yarandığını etiraf edib, lakin Ukraynanı qida tədarükünü «maneə törətməkdə» günahlandırıb
- Novynarnia-ya görə, təxminən 2 000 nəfər, o cümlədən təxminən 50 uşaq Oleshkidə qida, elektrik və sudan məhrum şəkildə saxlanılır
- 27 sentyabr 2026-cı il: Xerson vilayət administrasiyası və Müdafiə Qüvvələri dronlarla Oleshkiyə təxminən 4 000 kq qida çatdırıb
- Ukrayna ombudsmanı Lubinets İCRC ilə koordinasiya edib və evakuasiya ssenariləri hazırlayıb
Bu niyə vacibdir
Sybihanın açıqlaması işğal altındakı Oleshkidə davam edən humanitar böhrana birbaşa informasiya manipulyasiyasının bağlı olduğunu göstərir: Rusiya eyni anda şəhəri mühasirədə saxlayır və orada humanitar fəlakəti inkar etmək üçün qurulmuş təbliğat materialları istehsal edir. Kremlin sözçüsünün «kritik vəziyyət»i etiraf etməsi Ukraynanın insanpərvər narahatlığını qismən təsdiqləyir və beynəlxalq ictimaiyyətdən dərhal humanitar giriş tələb etmək üçün istifadə olunur. Eyni zamanda, Müdafiə Qüvvələrinin dronlarla çatdırdığı yardımlar mühasirə şəraitində Ukraynanın əlində olan məhdud imkanları nümayiş etdirir.
Nə baş verdi
Sentyabrın 30-da Ukrayna Xarici İşlər Naziri Andrii Sybiha X sosial şəbəkəsində, Ukrayna kəşfiyyat məlumatlarına istinadən, Rusiyanın Xerson vilayətinin işğal altındaki Oleshki şəhərində onlarla qurulmuş təbliğat videosu hazırladığını açıqlayıb. Videolarda yerli sakinlər kameraya qarşısında xoşbəxt, yaxşı qidalanan və Rusiya işğalçılarına minnətdar olduqlarını deməyə məcbur ediləcək. Sybiha bunu Oleshkidə humanitar problemləri inkar edən çoxhəftəlik Rusiya təbliğat kampaniyasının davamı kimi qiymətləndirib və beynəlxalq ictimaiyyəti və aidiyyəti beynəlxalq təşkilatları Moskvaya təzyiqi artırmağa, işğalçıların Oleshkinin mühasirəsini dərhal dayandırmasını tələb etməyə çağırıb. O, hər günün aclıqdan və ölümdən əziyyət çəkən insanları xilas etmək üçün önəmli olduğunu vurğulayıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün yeddi mənbə Ukrayna mediasıdır və hamısı eyni narrativ çərçivədə birləşir: Rusiya Oleshkini mühasirədə saxlayır və humanitar fəlakəti gizlətmək üçün qurulmuş təbliğat istehsal edir. Materiallar mərkəzə Ukrayna rəsmi şəxslərinin — XİN başçısı Sybiha, ombudsman Lubinets, Xerson vilayət administrasiyasının rəhbəri Prokudin, Dezinformasiyaya qarşı Mərkəzin — səslərini yerləşdirir və Ukraynanın dronlarla humanitar yardımını və İCRC ilə koordinasiyasını Kiyevin vicdanlı səylərinin sübutu kimi təqdim edir. Onlar Rusiyanın güya taktikasını — kameraya məcburi çıxışlar, Rusiya pasportlarının alınması, saxta seçkilər, gənclərin orduya cəlb olunması — detallı şəkildə işıqlandırır və Slidstvo.Info-nun humanitar fəlakətə görə məsul Rusiya komandirlərini müəyyən etməsinə xüsusi yer ayırır. Peskovun «kritik vəziyyət»i etiraf etməsi ilə Rusiyanın Ukraynanı günahlandırması arasındakı ziddiyyət açıq şəkildə qabardılır, ikincisi isə «tipik Rusiya təbliğat üsulu» kimi çərçivələnir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Mövcud sintezdə beynəlxalq medianın ayrıca çərçivəsi təqdim olunmayıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Oleshkidəki humanitar vəziyyətin məsuliyyəti və xarakteri barədə fərqlidirlər. Ukrayna rəsmiləri və Dezinformasiyaya qarşı Mərkəz Rusiya qüvvələrini şəhəri mühasirədə saxlamaqda və humanitar yardımı bloklamaqda günahlandırır, humanitar fəlakətin davam etdiyini bildirir. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov «kritik vəziyyətin» yarandığını etiraf etsə də, Ukrayna hakimiyyətini Oleshkiyə qida tədarükünü «maneə törətməkdə» günahlandırır və Rusiya tərəfi humanitar problemləri inkar edən çoxhəftəlik təbliğat kampaniyası aparır.
Kontekst
Oleshki Xerson vilayətində Rusiya qüvvələrinin işğal etdiyi şəhərdir; mülki evakuasiya yolları kəsilib və humanitar yardım bloklanıb. Novynarnia-ya görə, təxminən 2 000 nəfər, o cümlədən təxminən 50 uşaq qida, elektrik və sudan məhrum şəkildə saxlanılır və evakuasiya imkanı yoxdur. BMT-nin Ukraynadakı İnsan Haqları Monitorinq Missiyası 24 iyun tarixinə olan məlumata görə, işğal altındaki Oleshkiyə 26 maydan bəri heç bir qida yardımı çatmayıb. 25 sentyabrda Avropa Şurası İnsan Haqları üzrə Müvəkkili Maykl O'Flaherti Oleshkidə lokal atəşkəs, maneəsiz humanitar giriş və mülki əhalinin təhlükəsiz evakuasiyasına çağırıb. 27 sentyabrda Xerson vilayət administrasiyası və Müdafiə Qüvvələri dronlarla Oleshkiyə təxminən 4 000 kq qida çatdırıb. Ukrayna ombudsmanı Lubinets İCRC ilə evakuasiya üzrə razılığa gəldiyini və birgünlük atəşkəs və ya işğal olunmuş ərazinin dərinliyinə quru dəhlizi də daxil olmaqla bir neçə ssenari üzrə hazırlıq görüldüyünü bildirib. Oleshki sakinlərinin Rusiya pasportu almağa və saxta seçkilərdə iştiraka məcbur edildiyi, Rusiyanın orada təbliğat apardığı və gəncləri ordusuna cəlb etdiyi bildirilir. İstintaqçı jurnalistlər Slidstvo.Info Oleshkidə humanitar fəlakətə görə məsul Rusiya komandirlərini müəyyən edib.