Moldovada dron qəzaya uğradı: Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı hava məkanı pozuldu

Bu niyə vacibdir

Bu hadisə Rusiyanın Ukraynaya kütləvi zərbəsinin qonşu ölkələrə yayılmasını və reaktiv tipli dronların üçüncü ölkələrin hava məkanına çata biləcək məsafədə uçduğunu göstərir. Moldova XİN-in Rusiya səfirini çağırması Kişinyovla Moskva arasında diplomatik gərginliyin yüksəldiyini əks etdirir. Rumıniyanın NATO hava patrul xidməti çərçivəsində İspaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin F-18 qırıcılarını qaldırması isə insidentin geniş Qara dəniz regionunda təhlükəsizlik üçün əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Moldova sülh dövründə qeyri-adi tədbir olaraq hava məkanının bir hissəsini bağlamaq məcburiyyətində qalıb.

Nə baş verdi

30 sentyabr 2026-cı il səhər saat 05:40 radələrində Moldova polisi Bender şəhəri üzərində aşağı hündürlükdə dron haqqında məlumat alıb. Təxminən üç dəqiqə sonra, saat 05:43 radələrində dron paytaxt Kişinyovdan cənub-şərqdə, Ukraynanın Odessa vilayəti ilə sərhəddən təxminən 20 km aralıda yerləşən Anenii Noi rayonunun Hyrbovăț kəndi yaxınlığında açıq sahəyə düşüb. Dron təxminən 40 metr hündürlükdə mülki rabitə operatoruna məxsus rabitə xətti dirəyinə dəyərək partlayıb. 12 metrlik antenn strukturunda metal deformasiyası və yanıq izləri aşkarlanıb. Partlayış yerindən təxminən 265 metr radiusda dronun gövdə, idarəetmə, enerji və güc qurğusu hissələri tapılıb. Rabitə xidmətləri pozulmayıb, xəsarət alan olmayıb.

Həmin səhər saat 10:26-da Dubăsari rayonunun Lunga yaşayış məntəqəsi yaxınlığında Soroka istiqamətində hərəkət edən ikinci dron qeydə alınıb. Moldova Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, dron reaktiv tipli olub və təxminən 400 km/saat sürətlə hərəkət edib. Bu ikinci insidentlə əlaqədar olaraq Moldova şimal və mərkəz hissələrdə hava məkanını müvəqqəti bağlayıb. Moldova XİN rəhbəri Mihai Popșoi hava məkanının pozulmasını qətiyyətlə pisləyib. 1 oktyabrda Moldova XİN Rusiyanın təyinatlı səfiri Oleg Ozerovu "30 sentyabrda üç dronun hava məkanını pozması" ilə əlaqədar izahata çağırıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün mənbələr yalnız Ukrayna mediasından ibarətdir və dronu birmənalı şəkildə Rusiya dronu kimi təqdim edir, hadisəni Rusiyanın Ukraynaya kütləvi raket və dron hücumu ilə birbaşa əlaqələndirir. Ukrayna mediası PHS-nin hücumun miqyası haqqında məlumatlarını — 188 zərbə dronu (86-sı reaktiv tipli), «Циркон/Онікс» tipli gəmi əleyhinə raketlər, «Іскандер-М/С-400» ballistik raketləri, əsas istiqamətin Kiyev regionu olduğu — və Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin 5 ballistik raket və 155 dron vurduğu rəqəmlərini dərc edir. Bir sıra nəşrlər Kiyev və Kiyev vilayətində, o cümlədən uşaqlar arasında ölən və yaralananların olduğunu da qeyd edir. Ukrayna mənbələri Moldova XİN-in pisləməsini və Rusiya səfirinin çağırılmasını diplomatik nəticə kimi vurğulayır, sentyabrın 18, 24 və 26-da Moldovada əvvəlki dron insidentlərini kontekst olaraq təqdim edir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr 30 sentyabrda Moldovanın hava məkanını pozan dronların sayını fərqli göstərir. Bəzi hesabatlar yalnız Hyrbovăț yaxınlığında səhər baş verən bir qəza və saat 10:26-da Lunga yaxınlığında aşkarlanan ikinci drondan bəhs edir. Moldova XİN isə 1 oktyabrda Rusiya səfirini çağırarkən gün ərzində "üç dronun" hava məkanını pozduğunu bildirib. Daha sonrakı bir hesabat üçüncü, ən ciddi insidenti əlavə edir — axşam Orxei rayonunun Brănești kəndi yaxınlığında reaktiv mühərrikli «Герань» tipli dronun ağaclara dəyərək yola yaxın ərazidə partlaması. Bundan əlavə, Müdafiə naziri Anatolie Nosatîi-nin dronun sürəti barədə sitatında fərq var: bəzi versiyalarda təxminən 400 km/saat, digərində isə 390–400 km/saat diapazonu göstərilir.

Kontekst

Hyrbovăț kəndi Ukraynanın Odessa vilayəti ilə sərhəddən təxminən 20 km aralıda yerləşir, bu da cənub Ukraynaya atılan dronların əhatə dairəsindədir. 2026-cı il sentyabrın əvvəlində Moldovada artıq bir neçə dron insidenti qeydə alınmışdı: 18 sentyabrda Kişinyov yaxınlığında, 24 sentyabr gecəsi ən azı dörd dron Moldova ərazisinə daxil olub və Briceni rayonunda «Герань-4» markalı dron qalıqları tapılıb, 26 sentyabr axşamı isə Ştefan-Vodə rayonunun Volintiri kəndi yaxınlığında sərhədçilər dron qalıqları aşkarlayıb.

29–30 sentyabr gecəsi Rusiya Ukraynaya geniş miqyaslı raket və dron hücumu həyata keçirib. Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələrinin məlumatına görə, hücumda gəmi əleyhinə raketlər («Циркон/Онікс»), ballistik raketlər («Іскандер-М/С-400») və 188 zərbə dronu (86-sı reaktiv tipli) istifadə olunub, əsas zərbə istiqaməti Kiyev regionu olub. Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələri klassik zərbə dronlarının təxminən 90–95%-nin, reaktiv dronların isə təxminən 60%-nin vurulduğunu bildirir. Prezident Ofisi rəhbəri Kirill Budanov reaktiv tipli «Shahed» dronlarının kütləvi surətdə vurulmasının bir neçə ay çəkəcəyini söyləyib. Moldova müdafiə naziri dronu reaktiv tipli, xarici işlər naziri isə hava məkanının pozulmasını qəbuledilməz və vətəndaşlar üçün birbaşa təhdid adlandırıb.