Rumıniya hava məkanının Ukrayna sərhədində iki dəfə pozulması: F-18 və F-16 qaldırılıb
26-27 sentyabr 2025-ci il tarixlərində Rumıniyanın Tulça vilayətində, Ukrayna sərhədinin yaxınlığında naməlum hava hədəfləri qeydə alınıb. Birinci hadisə gecə saatlarında baş verib, İspaniyanın NATO hava polis missiyasındakı F-18 qırıcıları və Rumıynın IAR-330 SOCAT helikopteri qaldırılıb. İkinci hadisə 27 sentyabr axşamı Tulça vilayətində təkrarlanıb və bu dəfə Rumıniya Hərbi Hava Qüvvələrinin 86-cı Borça aviabazasından iki F-16 qaldırılıb. Hər iki halda RO-Alert xəbərdarlıqları göndərilib, hava hücumu xəbərdarlıqları elan edilib və sonradan ləğv edilib.
Əsas məqamlar
- Gecə 26-27 sentyabr: Rumıniya radarı Ukrayna sərhədi yaxınlığında, Kilya-Veke kəndi istiqamətində naməlum hava hədəfi aşkar edib
- Hədəf bir neçə dəqiqə Dunayın Kiliya qoluna paralel hərəkət edib, radar təması Pardina rayonunda itirilib
- Saat 23:32-də RO-Alert bildirişi göndərilib, F-18 qırıcıları və IAR-330 SOCAT helikopteri qaldırılıb, xəbərdarlıq saat 00:48-də ləğv edilib
- 27 sentyabr axşamı: Tulça üçün 20:35-də RO-Alert göndərilib, 86-cı Borça aviabazasından iki Rumıniya F-16 qaldırılıb
- Hədəf Catalchioi rayonunda Rumıniya hava məkanına daxil olub, təxminən 10 dəqiqədən sonra Somova kəndi yaxınlığında radar siqnalı itib
- Xəbərdarlıq saat 22:05-də ləğv edilib; 28 sentyabr səhəri Rumıniya Müdafiə Nazirliyinin xüsusi qrupu əraziyə göndərilib
- Hadisələr Rusiyanın cənubi Odessa vilayətinə kütləvi dron zərbəsi zamanı baş verib; OVA rəisi Oleq Kiperə görə yaşayış binası, tibb müəssisəsi, hotel, mağaza və taxıl anbarı zədələnib
Bu niyə vacibdir
24 saat ərzində Rumıniya hava məkanının Ukrayna sərhədi yaxınlığında iki dəfə naməlum hədəflər tərəfindən pozulması Rusiya-Ukrayna müharibəsinin qonşu NATO ölkələrinə birbaşa daşma riskini göstərir. İspan F-18-ləri və Rumıniya F-16-ları NATO-nun gücləndirilmiş hava polis missiyası çərçivəsində eyni anda istifadə edilib ki, bu da alyansın şərq cəbhəsindəki hazırlığını nümayiş etdirir. Tulça vilayətindəki mülki əhaliyə RO-Alert göndərilməsi hadisələrin birbaşa yerli sakinlərə təsir etdiyini göstərir. Eyni gecə Rusiyanın Odessa vilayətinə kütləvi dron hücumu nəticəsində mülki infrastruktura — yaşayış binası, tibb müəssisəsi, hotel, mağaza və taxıl anbarına — ziyan dəyib.
Nə baş verdi
Gecə 26-27 sentyabr 2025-ci il tarixində Rumıniya radarı Ukrayna ilə sərhəd yaxınlığında, Kilya-Veke kəndi istiqamətində naməlum hava hədəfi aşkarlayıb. Hədəf Rumıniya hava məkanına daxil olub və bir neçə dəqiqə ərzində Dunayın Kiliya qoluna paralel hərəkət edib, radar təması Pardina rayonunda itirilib. Saat 23:32-də Tulça vilayətinin şimal hissəsinin sakinlərinə RO-Alert bildirişi göndərilib. İspaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin gücləndirilmiş hava polis missiyası çərçivəsində fəaliyyət göstərən iki F-18 qırıcısı və Rumıniyanın IAR-330 SOCAT helikopteri havaya qaldırılıb. Hava hücumu xəbərdarlığı saat 00:48-də ləğv edilib. 27 sentyabr axşamı Rumıniya radarı təkrar naməlum hava hədəfi qeydə alıb; bu dəfə hədəf Ukrayna ərazisindən Rumıniya sərhədinə doğru hərəkət edib. Saat 20:35-də Tulça üçün RO-Alert bildirişi göndərilib, 86-cı Borça aviabazasından Rumıniya Hərbi Hava Qüvvələrinin iki F-16 qırıcısı qaldırılıb. Radar məlumatına görə, hədəf Catalchioi rayonunda Rumıniya hava məkanına daxil olub, sərhəd boyunca hərəkət edib və təxminən 10 dəqiqədən sonra Somova kəndi yaxınlığında radar siqnalı itib. Xəbərdarlıq saat 22:05-də ləğv edilib. 28 sentyabr səhəri Rumıniya Müdafiə Nazirliyinin xüsusi qrupu ərazini müayinə etmək üçün göndərilib. Ukrinform-a görə, 27 sentyabr gecəsi Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələri Rusiyanın hücumu üçün istifadə etdiyi 112 dronu vurub.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr Ukrayna KİV-ləridir və hadisələri Rusiyanın Ukraynaya hücumlarının birbaşa nəticəsi kimi təqdim edirlər. Onlar Rumıniya hava məkanının pozulmasını Odessa vilayətinə zərbələr və Ukrayna hava hücumundan müdafiə fəaliyyəti ilə əlaqələndirirlər. Məqalələr Odessa OVA rəisi Oleq Kiperə istinadən cənub Odessa vilayətində mülki infrastruktura — yaşayış binası, tibb müəssisəsi, hotel, mağaza və taxıl anbarına — dəyən zərəri ön plana çəkir, Rumıniya hadisələrini Rusiyanın deyil, Ukraynanın yox, Rusiyanın əməllərinin nəticəsi kimi kontekstləşdirir. Başlıqlar vahid şəkildə "hava məkanının pozulması"na və NATO müttəfiq qırıcılarının və ya Rumıniya qırıcılarının reaksiyasına diqqət yetirir, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin beynəlxalq təhlükəsizlik aspektini vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr bir neçə əsas cəhətdən fərqlənir. Birincisi, ilk hadisənin tarixi: bəzi mənbələr hava məkanının pozulmasını və qırıcıların qaldırılmasını 27 sentyabr gecəsinə aid edir, digərləri isə 26 sentyabr 2025-ci il gecəsinə aid edir. İkincisi, qaldırılan təyyarələrin tipi: bir mənbə 86-cı Borça aviabazasından Rumıniya F-16-larının qalxdığını göstərir, bir neçə başqası isə qaldırılan qırıcıları NATO-nun gücləndirilmiş hava polis missiyası çərçivəsində fəaliyyət göstərən İspaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin F-18-ləri kimi təsvir edir. Üçüncüsü, hədəfin yeri və marşrutu: bəzi mənbələr hədəfin Kilya-Veke yaxınlığında daxil olduğunu və Dunayın Kiliya qolu boyunca Pardinaya doğru paralel hərəkət etdiyini yazır, digərləri isə hədəfin Catalchioi yaxınlığında daxil olduğunu və Somova istiqamətində hərəkət etdiyini bildirir — bu, fərqli tarixlərdə iki ayrı hadisəyə uyğundur.
Kontekst
Tulça vilayəti Ukrayna ilə Dunay çayı sərhədi boyunca, Odessa vilayətinin yaxınlığında yerləşir və Rusiyanın dron və raket zərbələrinin tez-tez hədəfidir. NATO-nun gücləndirilmiş hava polis missiyası müttəfiq qırıcı qruplarını münaqişə zonalarına sərhəd olan üzv dövlətlər arasında rotasiya edir; İspaniya Rumıniya rotasiyasına F-18-lər ayırıb. 26 sentyabrda Moldovanın sərhəd polisi Stefan-Voda rayonunun Volintiri kəndi yaxınlığında dron qalıqları aşkar edib və saat 11:16-da Odessa vilayətinin Stepanivka yaşayış məntəqəsi istiqamətindən Dnestryanı Moldova ərazisinə doğru Novokotovska istiqamətində hərəkət edən naməlum dronun Moldova hava məkanını keçdiyi bildirilib.