Ukrayna dronları Rusiyanın İli neft emalı zavodunu vurdu
26 sentyabr tarixində Krasnodar diyarında İli neft emalı zavodu Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin gecə hücumuna məruz qalıb, nəticədə zavodda yanğın baş verib və iş dayandırılıb. Eyni gecə Rostov vilayətində Rusiyanın Taktiki Raket Silahları Korporasiyasına daxil olan Azov Optik-Mexanika Zavodu da hücuma məruz qalıb.
Əsas məqamlar
- 26 sentyabr gecəsi İli neft emalı zavodu Krasnodar diyarında pilotsuz uçan aparatların hücumuna məruz qalıb, ərazidə yanğın baş verib
- Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı zərbəni öz üzərinə götürüb
- Fire Point şirkətinin məlumatına görə, hücum FP-1 dronları ilə həyata keçirilib, üç ilkin neft emalı qurğusu və rezervuar parkı zədələnib
- İli NEZ-in illik gücü təxminən 6,6 milyon ton neft təşkil edir; məhsulları Rusiya ordusunun ehtiyacları üçün istifadə olunur
- Krasnodar diyarının qubernatoru Veniamin Kondratyevin sözlərinə görə, hücum nəticəsində üç nəfər həlak olub, ikisi yaralanıb
- Rostov vilayətində qubernator Yuri Slyusarın sözlərinə görə, o cümlədən bir uşaq olmaqla beş nəfər xəsarət alıb; Azov Optik-Mexanika Zavodu da hücuma məruz qalıb
- Zelenski yeni "uzaqmənzilli" zərbələri Krasnodar diyarında, Rostov vilayətində və Qara dənizdə həyata keçirildiyini bildirib
Bu niyə vacibdir
İli neft emalı zavodu təxminən 6,6 milyon ton illik gücə malikdir və Rusiya ordusunun ehtiyaclarını təmin edir, bu da onu strateji əhəmiyyətli hədəf edir. Ukrayna Baş Qərargahı zərbəni rəsmən öz üzərinə götürərək onu Rusiyanın enerji və müdafiə-sənaye infrastrukturasına qarşı uzaqmənzilli əməliyyatların bir hissəsi kimi təqdim edib. Zavod işini dayandırıb və üç ilkin emal qurğusu ilə rezervuar parkının infrastrukturu zədələnib. Eyni gecə həyata keçirilən əməliyyat Azov Optik-Mexanika Zavodunu da — Rusiyanın Taktiki Raket Silahları Korporasiyasının bir hissəsini — vuraraq zərbələrin yanacaq infrastrukturasından silah-komponent istehsalına qədər genişləndiyini göstərib.
Nə baş verdi
26 sentyabr gecəsi Ukrayna Silahlı Qüvvələri pilotsuz uçan aparatların hücumu ilə Krasnodar diyarında İli neft emalı zavodunu vurub. Hücum təxminən gecə yarısında başlayıb, yerli sakinlər partlayış səsləri və hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin işləməsini bildiriblər; hava hücumu xəbərdarlığı yalnız hücumun başlamasından təxminən iki saat sonra elan olunub. Zavodun ərazisində yanğın baş verib və müəssisə işini dayandırıb. Ukrayna Baş Qərargahı zərbəni rəsmən öz üzərinə götürüb; Fire Point şirkətinin məlumatına görə, hücum FP-1 dronları ilə həyata keçirilib və üç ilkin neft emalı qurğusu ilə rezervuar parkı zədələnib. Krasnodar diyarının qubernatoru Veniamin Kondratyevin sözlərinə görə, pilotsuz aparatın qalıqları yaşayış evinə zərər verib, rayonda iki müəssisədə yanğın qeydə alınıb və hücum nəticəsində üç nəfər həlak olub, iki nəfər yaralanıb. Eyni gecə Rostov vilayətində də pilotsuz aparatların hücumu qeydə alınıb. Qubernator Yuri Slyusarın sözlərinə görə, o cümlədən bir uşaq olmaqla beş nəfər xəsarət alıb, Taganroqda bir, Azovda dörd nəfər hospitalizasiya olunub. Azov şəhərindəki Azov Optik-Mexanika Zavodu da vurulub — müəssisə Rusiyanın Taktiki Raket Silahları Korporasiyasının bir hissəsidir və optik-radiolakasion sistemlər, hərbi texnika və raketlər üçün elektron komponentlər istehsal edir. Hücumlar yaşayış binalarını, çoxmərtəbəli evləri, məktəbi, mədəniyyət sarayını və avtomobilləri də zədələyib. Prezident Volodimir Zelenski yeni "uzaqmənzilli" zərbələri Krasnodar diyarında, Rostov vilayətində və Qara dənizdə həyata keçirildiyini bildirib. Rusiya Müdafiə Nazirliyi 26 sentyabr gecəsi Rusiya regionları üzərində guya 645 dronun vurulduğunu iddia edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Baş Qərargahın zərbəyə görə rəsmi məsuliyyəti öz üzərinə götürməsini ön plana çıxarır və hücumu Rusiyanın enerji və müdafiə infrastrukturasına qarşı uzaqmənzilli kampaniyanın bir hissəsi kimi təqdim edir. Materiallar Zelenskinin zərbələri Krasnodar diyarında, Rostov vilayətində və Qara dənizdə vurulan hədəfləri əhatə edən "uzaqmənzilli" əməliyyatlar kimi xarakterizə etməsinə diqqət yetirir. Neft emalı zavodunun Rusiya ordusunun ehtiyaclarını təmin etməkdəki rolu və onun əvvəlki hücumlar tarixçəsi vurğulanaraq əməliyyat tək bir hadisə deyil, güclənən kampaniyanın bir hissəsi kimi təqdim olunur. Krasnodar diyarında mülki şəxslər arasında (üç ölü, iki yaralı) və Rostov vilayətində (o cümlədən bir uşaq olmaqla beş yaralı) tələfat və zərər rəqəmləri Rusiya qubernatorlarına istinadən verilir; Rusiya ərazisindəki zərərin qiymətləndirilməsi əsasən rusiya rəsmi açıqlamalarından asılıdır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr İli neft emalı zavoduna hücumu Ukraynaya fərqli şəkildə aid edir: bəzi hesabatlar zavodun vurulmasına görə Ukrayna Baş Qərargahının məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyünü bildirir; Fire Point (hesabatlarda istinad olunur) hücumun FP-1 dronları ilə həyata keçirildiyini və üç emal qurğusu ilə rezervuar parkının vurulduğunu göstərir; Rusiya regional hakimiyyət orqanları isə hadisəni daha geniş şəkildə — Sverski rayonuna pilotsuz aparatların hücumu kimi — Ukraynaya birbaşa aid etmədən təqdim edir.
Kontekst
İli neft emalı zavodu 26 sentyabrdan əvvəl də dəfələrlə hücuma məruz qalıb: 8 avqustda (altı nəfərin xəsarət aldığı bildirilir), Astra-ya görə həmçinin 10 iyul, 2 iyun, 17 fevral, 1 yanvar və 2023, 2024, 2025-ci illərin müəyyən dövrlərində. Hesabatlarda istinad olunan monitorinq mənbələrinə görə, 2026-cı ilin əvvəlindən Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiya neft emalı zavodlarına 70-dən çox zərbə endirib və onlardan bir neçə onluğunu sıradan çıxarıb. Hesabatlarda istinad olunan EA Analytics məlumatlarına görə, təkrarlanan fasilələr səbəbindən Rusiyanın neft emalı həcmi 2002-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə enib. 20 sentyabrda ABŞ Prezidenti Donald Trampın telefon söhbəti zamanı Volodimir Zelenskidən Rusiya neft emalı zavodlarına zərbələri dayandırmağı xahiş etdiyi bildirilir; Zelenski Ukraynanın münaqişənin de-eskalasiyasının başlanması istiqamətində işləməyə hazır olduğunu söyləyib. Əvvəlki gecə (25 sentyabr) Ukrayna zərbələrinin Ulyanovskda idarə olunan aviasiya raketlərinin istehsalına cəlb olunmuş müəssisəni və Tula ilə Voronej vilayətlərində raket yanacağı istehsal edən iki zavodu vurduğu bildirilir. Rusiya Müdafiə Nazirliyi 26 sentyabr gecəsi Rusiya regionları üzərində 645 dronun vurulduğunu iddia edib.