Norveç Ukraynalı qaçqınlar üçün müvəqqəti qorunmanı 2027-ci ilə qədər uzatmağı təklif edir
Norveçin Əmək və Sosial Müdafiə naziri Kjersti Stenseng sentyabrın 17-də bildirib ki, hökumət Ukraynalı qaçqınlar üçün müvəqqəti kollektiv qorunma proqramının 2027-ci ilin sonuna qədər uzadılmasını dəstəkləyir. Eyni zamanda hökumət 2027-ci ilin yayından etibarən iş və sabit gəlir şərti ilə yeni yaşayış icazəsi proqramı təqdim etməyi planlaşdırır.
Əsas məqamlar
- Norveç Əmək və Sosial Müdafiə naziri Kjersti Stenseng 17 sentyabr 2026-cı ildə hökumətin müvəqqəti kollektiv qorunmanı 2027-ci ilin sonuna qədər uzatmağı təklif etdiyini açıqlayıb.
- Norveçdə hazırda təxminən 25 min, aktiv kollektiv qorunma statusu olan isə təxminən 86 min Ukraynalı yaşayır — dəqiq rəqəm mənbələr arasında fərqlənir.
- Yeni yaşayış icazəsi proqramı 2027-ci ilin yayından başlanacaq və işləyən və sabit gəliri olanları əhatə edəcək.
- Gəlir tələbi illik təxminən 400 000 Norveç kronu (təxminən 36 000 avro) səviyyəsində müəyyən edilib; bir mənbə bunu 2,8 və ya 3 əsas sosial sığorta məbləğinə (G) — 382 337 və ya 409 647 krona bağlayır.
- Proqrama 16 sentyabr 2026-cı ilədək Norveçə gəlmiş və müvəqqəti kollektiv qorunma almış Ukraynalılar müraciət edə biləcək; 17 sentyabr və sonrası gələnlər isə təklifin əhatə dairəsinə düşmür.
- Proqramın tələblərinə üç il müddətində riayət edilməsi daimi yaşayış üçün əsas yaradacaq; təxminən 19 min Ukraynalı yeni sxemdən yararlana biləcək.
- Təklif ictimai müzakirə üçün 6 həftəlik müddətə təqdim olunmalıdır; Norveçin 2027-ci il sonuna qədər uzadılması Aİ-nin 4 mart 2028-ə qədər olan uzadılmasından üç ay qısadır.
Bu niyə vacibdir
Bu təklib Norveçdə kollektiv qorunma altında yaşayan on minlərlə Ukraynalının hüquqi statusunu 2027-ci ildən sonra müəyyənləşdirəcək. Kollektiv humanitar qorunmanın iş və gəlir şərtinə bağlı fərdi yaşayış icazəsi ilə əvəz olunması mühüm siyasət dəyişikliyidir və Norveçin Aİ üzv dövlətlərindən fərqli istiqamətdə hərəkət etdiyini göstərir.
Nə baş verdi
17 sentyabr 2026-cı ildə Norveçin Əmək və Sosial Müdafiə naziri Kjersti Stenseng hökumətin Ukraynalı qaçqınlar üçün müvəqqəti kollektiv qorunmanı 2027-ci ilin sonuna qədər uzadan və 2027-ci ilin yayından etibarən işləyən və sabit gəliri olan şəxslər üçün yeni yaşayış icazəsi proqramına keçən təklifini açıqlayıb. 16 sentyabr 2026-cı ilədək Norveçə gəlmiş və müvəqqəti kollektiv qorunma almış Ukraynalılar yeni sxemə müraciət edə biləcəklər; 17 sentyabr və sonrası gələnlər isə təklifin əhatəsinə düşmür. Gəlir tələbi illik təxminən 400 000 Norveç kronu (təxminən 36 000 avro) səviyyəsindədir, tələblərə üç il riayət edilməsi isə daimi yaşayış üçün əsas yaradır. Təklif hazırda ictimai müzakirəyə çıxarılmalı və 6 həftəlik müddətdən sonra yekunlaşdırılmalıdır.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan dörd mənbənin hamısı ukraynalı dilində media nümayəndələridir və Norveçin Ukraynalılar üçün müvəqqəti/kollektiv qorunmanı 2027-ci ilin sonuna qədər uzadacağı xəbərini ön plana çəkir. Materiallar həm də Norveçin paralel maliyyə dəstəyini — anti-korrupsiya və enerji sahələrində islahatlar üçün Ukraine Facility proqramına 90 milyon avro ayırmasını — eyni xəbər paketinin bir hissəsi kimi vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Norveçdə kollektiv qorunma altında olan Ukraynalıların ümumi sayını fərqli göstərir: təxminən 25 min və ya aktiv kollektiv qorunma statusu olan təxminən 86 min. Gəlir tələbinin ifadəsində də fərq var: bir mənbə onu illik 400 000 Norveç kronu (təxminən 36 000 avro) kimi göstərir, digəri isə bunu ildə 2,8 və ya 3 əsas sosial sığorta məbləği (G) — 382 337 və ya 409 647 krona bağlayır.
Kontekst
15 iyul 2026-cı ildə Aİ üzv dövlətləri müharibə səbəbindən köçkün düşmüş Ukraynalılar üçün müvəqqəti qorunma mexanizmini 4 mart 2028-ci ilə qədər uzatmağa razılaşıb; 30 iyulda Aİ Şurası yazılı proseduru ilə uzadılmanı təsdiqləyib və hərbi yaşlı kişilər üçün şərtləri dəyişib, yeni qaydalar 5 avqustdan qüvvəyə minib. Norveç daha əvvəl Ukraynadan yeni gəlmiş hərbi yaşlı kişilər üçün qalma qaydalarını sərtləşdirmək niyyətini açıqlayıb. Norveç həmçinin anti-korrupsiya və enerji sahələrində islahatlar üçün Ukraine Facility proqramına 90 milyon avro ayırıb. Təklif olunan yeni sxemin tələblərinə üç il riayət edilməsi daimi yaşayış üçün əsas verəcək.