Norveç Ukrayna Fonduna 1 milyard kron ayırır — ilk qeyri-Aİ ölkəsi kimi
Norveç Ukrayna Fonduna 1 milyard norveç kronu (təxminən 90–92 milyon avro) ayıracağını açıqlayıb. Bu, Aİ-nin Ukraynaya mülki dəstək mexanizminin birinci hissəsi olan büdcə dəstəyinə yönəldiləcək və ilk dəfə olaraq bu mexanizmə qeyri-Aİ ölkəsinin töhfəsi olacaq.
Əsas məqamlar
- Norveç Ukrayna Fonduna 1 milyard norveç kronu (təxminən 90–92 milyon avro) ayırır
- Vəsaitlər Aİ-nin Ukrayna Fondu mexanizmi vasitəsilə ötürüləcək
- Norveç bu mexanizmə qoşulan ilk qeyri-Aİ ölkəsidir
- Vəsaitlərin bir hissəsi dövlət büdcəsinin maliyyələşdirilməsinə, bir hissəsi isə antikorrupsiya və enerji sahəsində islahatlara yönəldiləcək
- Ödənişlər Ukraynanın gələcək Aİ üzvlüyü üçün razılaşdırılmış islahatların yerinə yetirilməsindən sonra həyata keçiriləcək
- Açıqlama Aİ-nin Genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos-un Norveçə səfəri zamanı edilib
- Daha əvvəl Ukrayna Fonduna Danimarka, Finlandiya və İsveç töhfə verib
- Ukrayna Baş naziri Serhiy Koretski 14 sentyabrda dövlət maliyyəsinin vəziyyətinin kritik yaxın olduğunu yazıb, 1 sentyabrda isə müdafiə büdcəsi kəsrinin 27 milyard dollar olduğunu bildirib
Bu niyə vacibdir
Norveçin bu addımı Ukrayna Fondunu ilk dəfə qeyri-Aİ ölkəsinin iştirakı ilə genişləndirir və Aİ mexanizmləri vasitəsilə Ukraynaya dəstək verən beynəlxalq tərəfdaşlar dairəsini artırır. Yardım eyni zamanda büdcə dəstəyi və Aİ-yə üzvlük üçün tələb olunan antikorrupsiya və enerji islahatları arasında bölünür ki, bu da maliyyə yardımını konkret islahat öhdəlikləri ilə bağlayır. Bu töhfə, Ukraynanın Baş nazirinin xəbərdarlıq etdiyi kimi, dövlət maliyyəsinin kritik vəziyyətdə olduğu və müdafiə büdcəsində 27 milyard dollarlıq kəsirin mövcud olduğu bir dövrdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Nə baş verdi
Norveç Ukrayna Fonduna 1 milyard norveç kronu (təxminən 90–92 milyon avro) ayıracağını açıqlayıb. Vəsaitlər Aİ-nin Ukraynaya mülki dəstək mexanizmi olan Ukrayna Fondunun birinci hissəsi — büdcə dəstəyi — vasitəsilə ötürüləcək. Bu mexanizmə qoşulan ilk qeyri-Aİ ölkəsi Norveçdir; əvvəllər Danimarka, Finlandiya və İsveç də töhfə verib. Norveç maliyyəsi Ukraynanın cari dövlət xərclərini və dövlət xidmətlərinin işini maliyyələşdirməyə kömək edəcək. Ayrıca vəsaitlər antikorrupsiya və enerji sahələrində islahatlara yönəldiləcək. Ödənişlər Ukraynanın gələcək Aİ üzvlüyü üçün razılaşdırılmış islahatların icrasını təsdiqləməsindən sonra həyata keçiriləcək. Qərar Aİ-nin Genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos-un Norveçə səfəri zamanı elan edilib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələrdə Norveçin 1 milyard kron məbləğində töhfəsinin avro ekvivalenti fərqli göstərilir: təxminən 90 milyon avro və ya təxminən 92 milyon avro. Bundan əlavə, Ukrayna Baş nazirinin adı mənbələrdə fərqli formalarda — «Serhiy Koretsky», «Serhiy Khoretskyy» və «Koretsky» kimi — verilir.
Kontekst
Ukrayna Fondu Ukraynaya mülki dəstək üçün Aİ mexanizmidir və iki hissədən ibarətdir: birinci hissə islahatların həyata keçirilməsi şərti ilə büdcə dəstəyi, ikinci hissə isə Ukrayna İnvestisiya Çərçivəsini (UIF) əhatə edən investisiya mexanizmidir. Norveç 2025-ci ildə UIF-ə müşahidəçi və iştirakçı kimi qoşularaq Naftogaz-a dəstək üçün 172 milyon avro ayırıb, bu da Ukraynanın əvvəlki qışa qədər qaz idxalı və saxlanmasını təmin etməyə yönəlib. Həmin il Norveç qazın alınması üçün 1,5 milyard kron, 2026-cı ildə isə Ukraynanın enerji təchizatının inkişafı üçün 500 milyon kron ayırıb.