Zelenski: müharibə şəraitində seçki keçirmək mümkün deyil, lakin atəşkəsdən sonra keçirilə bilər
Prezident Volodimir Zelenski CBS-ə müsahibəsində Ukraynada aktiv döyüş əməliyyatları davam etdikcə seçkilərin keçirilməsinin mümkün olmadığını, ancaq şərait imkan versə, bunu "sabah" etməyə hazır olduğunu bildirib. O, həmçinin böyük hərbi xərclər kəsiri ilə bağlı "çətin və populyar olmayan" qərarların qəbul ediləcəyini açıqlayıb.
Əsas məqamlar
- Zelenski CBS-ə müsahibəsində müharibə zamanı seçki keçirməyin Konstitusiya, seçki qanunvericiliyi və təhlükəsizlik şəraiti ilə bağlı mümkünsüz olduğunu deyib.
- O, seçkilərə hazırlıq üçün ən azı bir neçə ay davam edəcək atəşkəs lazım olduğunu bildirib.
- Zelenski təxminən 9 milyon ukraynalının hazırda xaricdə olduğunu, müvəqqiqi işğal olunmuş ərazilərdə isə Rusiya hərbçilərinin mövcudluğunu əsas gətirib.
- Müharibədən əvvəl xaricdə təxminən 500 min ukraynalı səs verirdi.
- Zelenski seçki tərəfdarlarını, o cümlədən keçmiş müdafiə naziri Mixaylo Fedorovu siyasətə girmək istəyən şəxslər kimi xarakterizə edib.
- Zelenski büdcə kəsirinin bir hissəsinin hərbi xərclərdəki 23 milyard avro (26,5 milyard dollar) boşluqdan qaynaqlandığını açıqlayıb.
- Avropa ölkələri 2026–2027-ci illər üçün Ukraynaya 90 milyard avro (104 milyard dollar) kredit ayırılmasına razılıq verib.
- Zelenski kəsiri maliyyələşdirmək üçün 7 qanun layihəsi hazırladığını, bəzi tədbirlərin "çətin, narahatedici və populyar olmayacağını" bildirib.
Bu niyə vacibdir
Zelenski müharibə şəraitində seçkilərin keçirilməsi məsələsində açıq şərt və çərçivə irəli sürür — bu, Ukrayna daxilində və onun tərəfdaşları arasında siyasi cəhətdən həssas mövzulardan biridir. O, eyni zamanda çoxmilyardlı hərbi xərclər kəsirini maliyyələşdirmək üçün Aİ dəstəkli kredit mexanizmi ilə bağlı populyar olmayan qərarların qəbul ediləcəyini bildirir.
Nə baş verdi
Prezident Volodimir Zelenski CBS telekanalına müsahibəsində Ukraynada aktiv döyüş əməliyyatları davam etdikcə seçkilərin keçirilməsinin mümkün olmadığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, səsverməyə hazırlıq üçün ən azı bir neçə ay davam edən atəşkəs lazımdır. Zelenski hazırda təxminən 9 milyon ukraynalının xaricdə olduğunu, müvəqqiqi işğal olunmuş ərazilərdə isə Rusiya hərbçilərinin mövcudluğunu xatırladaraq, seçki təşkilinin çətinliyini vurğulayıb. O, müharibə zamanı seçki keçirilməsini tələb edən şəxsləri, o cümlədən keçmiş müdafiə naziri Mixaylo Fedorovu siyasətə girmək istəyən insanlar kimi xarakterizə edib və müharibənin bitirilməsinin siyasi prosesdən üstün olduğunu bildirib. Eyni zamanda Zelenski gündəlik müraciətində büdcə kəsirinin bir hissəsinin hərbi xərclərdəki 23 milyard avroluq (26,5 milyard dollar) boşluqdan qaynaqlandığını açıqlayıb və kəsiri maliyyələşdirmək üçün 7 qanun layihəsinin hazırlandığını, bəzi tədbirlərin "çətin, narahatedici və populyar olmayacağını" bildirib.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Qətərin ərəbdilli “Al Jazeera” nəşri Zelenskinin çıxışını böyük büdcə kəsirini bağlamaq üçün nəzərdə tutulan "çətin" tədbirlər vədi kontekstində işıqlandırır. Diqqət 23 milyard avroluq hərbi xərclər kəsirinə, 90 milyard avroluq Aİ kredit çərçivəsinə, avropa liderlərinə edilən müraciətə və kəsirlə bağlı 7 qeyri-müəyyən qanun layihəsinə yönəldilir.
Kontekst
Zelenskinin seçki mövzusundakı mövqeyi Ukrayna Konstitusiyası, seçki qanunvericiliyi və təhlükəsizlik şəraiti ilə bağlı maneələrə əsaslanır. Müharibədən əvvəl xaricdə təxminən 500 min ukraynalı səs verirdi, halbuki hazırda Zelenskinin təxmininə görə, ölkədən kənarda təxminən 9 milyon ukraynalı yaşayır. Avropa ölkələri keçən ilin sonunda 2026–2027-ci illər üçün hərbi və mülki kəsirləri ödəmək məqsədilə Ukraynaya 90 milyard avro (104 milyard dollar) məbləğində kredit ayırılmasına razılıq verib. Zelenski avqustda avropa liderlərinə Ukraynanın "çoxlu pul" ehtiyacı olduğunu bildirib. Rusiya və Ukrayna arasında zavodlar, anbarlar, enerji infrastrukturu, limanlar və Qara dəniz gəmiçiliyi kimi mülki obyektlərə uzunmənzilli zərbələrin güclənməsi ilin ikinci yarısı üçün nəzərdə tutulan vəsaitləri azaldıb. Rusiya zərbələri Ukraynanın metal emalı sənayesi və kənd təsərrüfatı ixracına ciddi ziyan vurub. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Zelenskidən Rusiyanın dizel infrastrukturunu hədəf almağı dayandırmağı xahiş edib; Ukrayna isə Rusiyanın öz enerji infrastrukturuna hücumlarını əsas gətirərək Rusiya neftayırma zavodlarının legitim hərbi hədəf olduğunu bildirir.