Ukrayna hökuməti 2027-ci il dövlət büdcəsinin layihəsini Radasına təqdim edib
Ukrayna Nazirlər Kabineti 15 sentyabr axşamı 2027-ci il üçün Dövlət Büdcəsi layihəsini (qanun layihəsi № 16000) təsdiq edərək Ali Radaya təqdim edib. Layihədə 5 trilyon 648 milyard qrivna gəlir və 7 trilyon 272 milyard qrivna xərc nəzərdə tutulur. Xərclərin 66,8%-i təhlükəsizlik və müdafiəyə, o cümlədən 3,76 trilyon qrivna Müdafiə Nazirliyinə yönləndirilir.
Əsas məqamlar
- Gəlirlər 5 trilyon 648 milyard qrivna (2026-cı il planından 8,7% çox)
- Xərclər 7 trilyon 272 milyard qrivna (2026-cı il planından 13,5% çox)
- Xərclərin 66,8%-i təhlükəsizlik və müdafiəyə, Müdafiə Nazirliyinə 3,76 trilyon qrivna ayrılır
- Sosial yardımlara 540 milyard qrivna, təhsilə 328,5 milyard qrivna, səhiyyəyə 292,5 milyard qrivna
- Müəllim, həkim və tibb bacılarının maaşlarına 65% artım nəzərdə tutulur
- 131 milyard qrivna gəlir Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklərin Rada tərəfindən qəbulundan asılıdır; Büdcə Komitəsinin sədri bu cür dəyişiklikləri şəxsən ehtimal etmir
- Deputatlar 1 oktyabra qədər düzəliş təqdim etməlidir; ilk oxunuş oktyabrın sonunda gözlənilir
Bu niyə vacibdir
Bu büdcə layihəsi Ukraynanın müharibə şəraitindəki maliyyə miqyasını — xərclərinin tam miqyaslı işğaldan əvvəlki səviyyədən dörd dəfədən çox olduğunu və dövlətin öz resurslarının yarısından azını ödədiyini — göstərir. Xərclərin üçdə ikisi təhlükəsizlik və müdafiəyə yönəldilir, bu da müharibənin davam etdiyi bir şəraitdə sosial və humanitar ehtiyaclarla balanslaşdırma çətinliyini ortaya qoyur. Maliyyə naziri vəziyyəti 2022-ci ildən bəri ən gərgin olaraq xarakterizə edib; eyni zamanda, əhəmiyyətli gəlir proqnozları Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklərin qəbulundan asılıdır ki, Büdcə Komitəsinin sədri bunu şəxsən ehtimal etmir.
Nə baş verdi
Ukraynanın Nazirlər Kabineti 15 sentyabr 2026-cı il axşamı Maliyyə Nazirliyinin hazırladığı 2027-ci il Dövlət Büdcəsi layihəsini (qanun layihəsi № 16000) təsdiq edərək Ali Radaya təqdim edib. Layihədə gəlirlər 5 trilyon 648 milyard qrivna, xərclər isə 7 trilyon 272 milyard qrivna nəzərdə tutulur. Xərclərin 66,8%-i — 3,76 trilyon qrivna Müdafiə Nazirliyinə daxil olmaqla — təhlükəsizlik və müdafiəyə yönəldilir. 2026-cı illə müqayisədə sosial yardımlara 540 milyard qrivna (+15,5%), təhsilə 328,5 milyard qrivna (+21,6%), səhiyyəyə isə 292,5 milyard qrivna (+13,9%) ayrılır. Layihədə müəllim, həkim və tibb bacılarının əməkhaqqına 65% artım nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, 131 milyard qrivna gəlir Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklərdən — o cümlədən ƏDV-nin 1 faiz artırılması və yanacaq aksizinin 4 faiz artırılmasından — asılıdır; Ali Radanın Büdcə Komitəsinin sədri Roksolana Pidlasa bu cür dəyişiklikləri qəbul etməyi şəxsən ehtimal etmir. Deputatlar 1 oktyabra qədər düzəliş təqdim etməli, ilk oxunuş isə oktyabrın sonunda gözlənilir. Maliyyə naziri Serhiy Marçenko vəziyyəti 2022-ci ildən bəri ən gərgin büdcə vəziyyəti olaraq qiymətləndirib və dondurulmuş Rusiya aktivləri ilə bağlı addımların atılmasını çağırıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan mənbələr yalnız ukraynalı KİV-lərdir və rəsmi mövqeyi — Nazirlər Kabineti, Maliyyə Nazirliyi və Baş Nazirlikdən — mərkəzləşdirir. İzahlarda "müharibə aparan ölkənin büdcəsi" ifadəsi, müdafiə xərclərinin miqyası və Maliyyə nazirinin 2022-ci ildən bəri ən gərgin vəziyyət barədə xəbərdarlığı vurğulanır. Materiallar həmçinin planlaşdırılan vergi artımlarını (ƏDV, yanacaq aksizi) və parlament qrafikinə dair daxili siyasi və fiskal müzakirəni əks etdirir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr arasında Baş nazirin adının yazılışında fərq var: bir mənbədə «Serhiy Koretsky», başqasında «Serhiy Korçevski» kimi qeyd edilib. Xərclərin ümumi miqyası ilə bağlı da fərq var — bir mənbə layihənin xərclərini 7,27 trilyon qrivna olaraq göstərir, digəri isə ümumi dövlət büdcəsi xərclərinin 8 trilyon qrivnadan çox olduğunu bildirir. Vergi dəyişikliklərindən asılı olan gəlir məbləğində də fərq mövcuddur: bir göstərici 131 milyard qrivnadan çox Vergi Məcəlləsinə düzəlişlərdən asılıdır, deputat Zheleznyak-a istinad edən başqa bir mənbə isə 117,3 milyard qrivnanın Vergi Məcəlləsinə düzəlişlərdən, əlavə 64,9 milyard qrivnanın isə «gömrək kölgələşməsinin aradan qaldırılması»ndan asılı olduğunu, ƏDV dərəcəsi və qüvvəyə minmə tarixinin sənədlərdə göstərilmədiyini bildirir.
Kontekst
Layihə «rekord hərbi büdcə» kimi təqdim olunur və hökumətin lazım olan böyük vəsaiti haradan əldə etməyi planlaşdırdığını müzakirə edir. Parlament proseduru çərçivəsində deputatlar 1 oktyabra qədər düzəliş təqdim etməli, ilk oxunuş isə oktyabrın sonunda gözlənilir.