Kanada 70 ilin ən böyük silahlanmasını elan etdi, Zelenski ilə 100 illik tərəfdaşlıq bəyannaməsi imzaladı
Kanada Baş naziri Mark Karni Kalqarida Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birgə mətbuat konfransında ölkənin son 70 ildə ən böyük silahlanmasını elan edib. Taraflar həmçinin 100 illik strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsi imzalayıb, Kanada Ukrayna hava müdafiəsi üçün təxminən 350 milyon Kanada dolları ayıracağını açıqlayıb.
Əsas məqamlar
- Kanada Baş naziri Mark Karni Kalqarida Zelenski ilə birgə mətbuat konfransında ölkənin son 70 ildə ən böyük silahlanmasını elan edib
- 10 sentyabr 2026-cı ildə tərəflər 100 illik tərəfdaşlıq bəyannaməsi imzalayıb
- Tam saziş dekabr 2026-cı ildə — Kanadanın Ukraynanın müstəqilliyini tanımasının 35 illiyində başa çatdırılacaq
- Kanada Ukrayna hava müdafiəsi üçün Amerikanın JUMPSTART mexanizmi vasitəsilə təxminən 350 milyon Kanada dolları ayıracaq
- Kanada öz müdafiə sisteminin bir hissəsini Ukrayna modeli əsasında, o cümlədən Brave1 çərçivəsini qəbul edərək yenidən qurur
- 2026-cı ildə Kanada ÜDM-in 2%-i NATO hədəfinə çatdığını açıqlayıb (2014-cü ilə qədər təxminən 1% idi)
- Zelenski CBC-də Trampın Kanadaya dair davamlı bəyanatları barədə sualı "qəribə" adlandırıb
Bu niyə vacibdir
Kanada yeddi onilliyin ən böyük silahlanmasına başlayır ki, bu da onun təhlükəsizlik yanaşmasında ciddi dəyişikliyi əks etdirir. Ölkə artıq ÜDM-in 2%-i NATO hədəfinə çatdığını açıqlayıb. Eyni zamanda, 100 illik tərəfdaşlıq bəyannaməsi Kanada-Ukrayna strateji əməkdaşlığı üçün uzunmüddətli çərçivə yaradır və Kanada Ukraynanın Brave1 modelini və pilotsuz təyyarə istehsalı təcrübəsini öz müdafiə quruculuğuna daxil edir.
Nə baş verdi
Kanada Baş naziri Mark Karni sentyabrın 10-da Kalqarida Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birgə mətbuat konfransında çıxış edərək ölkənin son 70 ildə ən böyük silahlanma proqramını elan edib. Eyni səfər çərçivəsində tərəflər 100 illik strateji tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə imzalayıblar; tam sazişin dekabr 2026-cı ildə — Kanadanın Ukraynanın müstəqilliyini tanımasının 35 illiyində bağrılması planlaşdırılır. Kanada həmçinin Amerikanın JUMPSTART mexanizmi vasitəsilə Ukraynanın hava müdafiəsi üçün kritik interceptorların alınmasına təxminən 350 milyon Kanada dolları ayıracağını açıqlayıb. Bundan əlavə, Kanada öz müdafiə sisteminin bir hissəsini Ukrayna modeli əsasında — o cümlədən Brave1 çərçivəsini qəbul edərək və pilotsuz təyyarə istehsalı üzrə Ukrayna ilə uzunmüddətli hökumətlərarası tərəfdaşlıq yaradaraq — yenidən qurur. Press konfransında həmçinin qeyd olunub ki, Kanada 2026-cı ildə ÜDM-in 2%-i səviyyəsində müdafiə xərclərinə — NATO standartına — çatıb; 2014-cü ilə qədər bu göstərici təxminən 1% idi.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediası Kanadanın silahlanmasını əhəmiyyətli dərəcədə Ukraynanın müharibə təcrübəsinin formalaşdırdığı cavab kimi təqdim edir və Kanadanın Ukraynadan nə öyrənə biləcəyinə, həmçinin Kanada-Ukrayna birgə müdafiə əməkdaşlığına xüsusi diqqət yetirir. Zelenskinin Kalqarida Karni ilə birgə çıxışı və CBC-də Trampın Kanadaya dair bəyanatları barədə suala verdiyi cavab xüsusi vurğulanır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Donald Trampın Ağ Evə qayıtma ili barədə fərqlidir: məqalə 21134 2024-cü il, məqalə 21743 isə 2025-ci il göstərir.
Kontekst
2014-cü ildə Rusiya Krımı və Donetsk, Luqansk vilayətlərinin ayrı-ayrı rayonlarını işğal edib, 2022-ci il fevralın 24-də isə Ukraynaya tam miqyaslı təcavüz başladıb. Kanadanın müdafiə xərcləri 2014-cü ilə qədər ÜDM-in təxminən 1%-nə düşmüşdü. Donald Trampın Ağ Evə qayıtması, Kanadaya və Qrenlandiyaya ərazi iddiaları, həmçinin Kanada rəhbərliyinin ictimai tənqidi Kanadanın silahlanma qərarının konteksti kimi göstərilir. Kanadalı KİV-lərdə Ukraynanın pilotsuz təyyarələr və müasir müharibə sahəsindəki təcrübəsindən öyrənmək ideyası müzakirə olunur.