Rusiya qüvvələri Donetsk vilayətində iki ukraynalı əsgəri əsir götürərək edam edib
Rusiya hərbçiləri sentyabrın 2-də Donetsk vilayətinin Dobropillya şəhəri yaxınlığında iki Ukrayna Milli Qvardiyası əsgərini əsir götürərək avtomat silahlarla güllələyib. Donetsk vilayət prokurorluğu bu fakt üzrə Ukrayna Cinayət Məcəlləsinin 438-ci maddəsinin 2-ci hissəsi (müharibə cinayəti) ilə cinayət işi açıb.
Əsas məqamlar
- Rusiya hərbçiləri sentyabrın 2-də Dobropillya yaxınlığındakı meşə zolağında atəş mövqeyində olan iki Ukrayna Milli Qvardiyası əsgərini əsir götürüb
- Əsir düşən əsgərlər Rusiya Silahlı Qüvvələrinin nümayəndələri tərəfindən avtomat silahlarla güllələnərək edam edilib
- Donetsk vilayət prokurorluğu Ukrayna Cinayət Məcəlləsinin 438-ci maddəsinin 2-ci hissəsi (insanların ölümü ilə nəticələnən müharibə cinayəti) ilə cinayət işi açıb
- Hüquq-mühafizə orqanları cinayətə görə məsul Rusiya hərbi qulluqçularını axtarır
- Ombudsman Dmytro Lubinetsin məlumatına görə, tam miqyaslı işğalın başlanğıcından bəri təslim olan ukraynalı hərbçilərin ən azı 345 edam halı qeydə alınıb
- BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Monitorinq Missiyası və ISW (Müharibə Araşdırmaları İnstitutu) ukraynalı əsirlərin işgəncə və edamlarını təsdiqləyən hesabatlar dərc edib
- Ombudsman Dmytro Lubinets iş üzrə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə və BMT-yə rəsmi məktublar göndərib
Bu niyə vacibdir
Hadisə Cenevrə konvensiyalarının açıq şəkildə pozulmasıdır: təslim olan və ya hərbi əsir statusunu itirmiş döyüşçülərin qətlə yetirilməsi qadağandır. Ukrayna tərəfi bu cür halları fərdi cinayət yox, Rusiya Silahlı Qüvvələrində sistematik təcrübə kimi sənədləşdirir — Ombudsmanın 345-dən çox hal barədə məlumatı və BMT və ISW hesabatları bunu təsdiqləyir. Cinayət işinin açılması və günahkarların axtarışı gələcək beynəlxalq tribunal prosesləri üçün də sübut bazası yaradır.
Nə baş verdi
Sentyabrın 2-də Rusiya hərbçiləri Donetsk vilayətinin Dobropillya şəhəri yaxınlığındakı meşə zolağında atəş mövqeyində olan iki Ukrayna Milli Qvardiyası hərbi qulluqçusunu əsir götürüb. Əsir düşdükdən sonra hər iki əsgər Rusiya Silahlı Qüvvələrinin nümayəndələri tərəfindən avtomat silahlarla güllələnərək öldürülüb. Donetsk vilayət prokurorluğu hadisə ilə bağlı Ukrayna Cinayət Məcəlləsinin 438-ci maddəsinin 2-ci hissəsi — insanların ölümü ilə nəticələnən müharibə cinayəti — ilə cinayət işi açıb. Prokurorluq həmçinin əsirlərin edamını Cenevrə konvensiyalarının kobud şəkildə pozulması və ağır beynəlxalq cinayət kimi qiymətləndirib. Hazırda hüquq-mühafizə orqanları cinayətdə iştirak edən Rusiya hərbi qulluqçularını müəyyənləşdirmək üçün təxirəsalınmaz istintaq-əməliyyat tədbirləri həyata keçirir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün dörd mənbə Ukrayna media və agentlikləridir; onlar hadisəni Donetsk vilayət prokurorluğunun istintaqı və Rusiyanın müharibə cinayəti kontekstində işıqlandırır. Materiallarda Ombudsman Dmytro Lubinetsin mövqeyi ön plana çıxır — o, işi Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə və BMT-yə göndərib. Ukrayna tərəfi fərdi cinayət deyil, geniş tendensiya olduğunu vurğulayır: Ombudsmanın 345-ə yaxın qeydə alınmış edam halı barədə məlumatı, habelə BMT və ISW hesabatları xarici təsdiq kimi təqdim olunur.
Kontekst
Ukrayna Milli Qvardiyasının iki hərbi qulluqçusu Dobropillya yaxınlığındakı meşə zolağında atəş mövqeyində olarkən əsir düşüb. Ukrayna parlamentinin İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili Dmytro Lubinetsin sözlərinə görə, tam miqyaslı Rusiya işğalının başlanğıcından bəri təslim olan ukraynalı hərbçilərin ən azı 345 edam halı sənədləşdirilib. BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Monitorinq Missiyası öz hesabatlarında ukraynalı hərbi əsirlərin Rusiya hərbçiləri tərəfindən işgəncə və edamlarına dair məlumatları dəfələrlə təsdiqləyib. 2024-cü ilin oktyabrında Müharibə Araşdırmaları İnstitutu (ISW) belə edamların artdığını və Rusiya komandirlərinin bunları "dözür, təşviq edir və ya birbaşa əmr verir" kimi qiymətləndirib.