Ukraynanın HHM raket ehtiyatları tükənir: PAC-3 əvəzinə Avropa variantları axtarılır
Rusiya avqustda hər gün turbojetli Geran dronları buraxıb, iyulda 1600, avqustda isə 2800 reaktiv dron hücumu qeydə alınıb. Ukraynanın Patriot sistemləri üçün PAC-3, F-16-lar üçün AIM-120 və AIM-9 raketlərinin ehtiyatı tükənməkdədir. Kiyev daha ucuz Avropa həllərinə — SAMP/T batareyalarına və birgə Freyja layihəsinə ümid bağlayır.
Əsas məqamlar
- Avqust 2026-da Rusiya hər gün turbojetli Geran dronları buraxıb; BBC-yə görə belə hücumlar iyun — 350, iyul — 1600, avqust — 2800-ə yüksəlib.
- Geran-4 və Geran-5 dronları 600 km/s-ə qədər sürətlənir, turbojet mühərrikləri əsasən Çindən alınır və Rusiya təxminən 3000 ədəd/ay istehsal edir.
- Ukraynanın Patriot üçün PAC-3 və F-16 üçün AIM-120/AIM-9 raket ehtiyatları demək olar ki, tükənib; ABŞ İran müharibəsi səbəbindən PAC-3 ehtiyatını bərpa edə bilmir.
- Rusiya ballistik raket istehsalını təxminən 100 ədəd/ayadək artırıb: 60 ədəd İskander-M və 40 ədəd RM-48U.
- Sentyabrın 7-də Avropa Komissiyası 90 milyard avro krediti hesabına Patriot raketlərinin alınması üçün Ukraynanın müraciətini təsdiqləyib.
- Ukrayna 2026-cı ilin sonunadək bir neçə köhnə SAMP/T (Aster raketli), 2027-də ise sakkiz yeni SAMP/T NG kompleksi alacaq.
- Ukrayna və 12 Avropa şirkəti (Thales, Leonardo, Diehl, Saab) PAC-3 alternativi olan birgə Freyja layihəsi üzərində işləyir; Aster raketi PAC-3-ün ixrac versiyasından (~$7 mln) yarıdan da ucuzdur.
Bu niyə vacibdir
Ukraynanın HHM raket ehtiyatlarının tükənməsi müdafiə üçün kritik boşluq yaradır: PAC-3 və AIM raketləri demək olar ki, bitib, ABŞ ise İrandakı müharibə səbəbindən yeni tədarükü dayandırıb. Eyni zamanda Rusiya Geran dronlarını və ballistik raketləri sürətlə artan templə istehsal edir — bu da bahalı PAC-3 ($7 mln) əvəzinə daha ucuz, kütləvi istehsal oluna bilən Avropa həllərinə — SAMP/T və Freyja layihəsinə keçidi zəruri edir.
Nə baş verdi
Ukraynanın HHM raket ehtiyatları — Patriot sistemləri üçün PAC-3 və F-16 qırıcıları üçün AIM-120, AIM-9 — demək olar ki, tükənib. Avqustda Rusiya hər gün turbojetli Geran dronları buraxıb; BBC-yə görə bu tip hücumlar iyun — 350, iyul — 1600, avqust — 2800-ə çatıb. Geran-4 və Geran-5 dronları saatda 600 km-ə qədər sürətlənir, turbojet mühərrikləri əsasən Çindən alınır və Rusiya təxminən 3000 ədəd/ay istehsal həcminə çatıb. Rusiya eyni zamanda ballistik raket istehsalını təxminən 100 ədəd/ayadək artırıb (60 İskander-M və 40 RM-48U). ABŞ İran müharibəsi səbəbindən PAC-3 ehtiyatını bərpa edə bilmir. Bu şəraitdə Ukrayna Avropa həllərinə ümid bağlayır: 2026-cı ilin sonunadək bir neçə köhnə SAMP/T (Aster raketli) batareyası, 2027-də ise sakkiz yeni SAMP/T NG kompleksi alınacaq. Sentyabrın 7-də Avropa Komissiyası 90 milyard avroluq kredit hesabına Patriot raketlərinin alınmasını təsdiqləyib. Ukrayna həmçinin dörd yerli şirkətin yeni Geran-lara qarşı raketləri sınaqdan keçirməsinə başlayıb və Avropa ilə birgə Freyja layihəsi üzərində işləyir — bu interceptor PAC-3-ə nisbətən daha ucuz və kütləvi istehsal oluna bilən, NATO standartlarına uyğun radarlarla işləyən alternativ olacaq. Freyja-nın sensor və idarəetmə sistemlərini 12 Avropa şirketi — Thales, Leonardo, Diehl, Saab — təmin edəcək.
Mənbələr nədə fərqlənir
Fransa hərbi mənbələri Aster raketinin bəzi parametrlər üzrə Patriot-dan üstün olduğunu iddia edir; digər faktlar ise PAC-3-ü mövcud standart kimi təqdim edir və ixrac versiyasının təxminən 7 milyon dollara satıldığını göstərir. Bu, birbaşa ziddiyyətli rəqəmlər deyil, milli qiymətləndirmələrdəki fərqləri əks etdirir.
Kontekst
Rusiyanın Geran-4 və Geran-5 reaktiv dronları əsasən Çin mənşəli turbojet mühərrikləri ilə işləyir; bəzi komponentlər qaçaqmalçılıq yolu ilə əldə edilmiş Qərb 3D printerləri ilə Rusiyada istehsal olunur. Rusiya həmçinin daha böyük "Banderole" dronunu istifadəyə verib ki, bu da getdikcə ucuz qanadlı raketə bənzəyir. Aster raketi partlayıcı döyüş başlığı ilə hədəfə yaxın məsafədə partlayır, PAC-3 ise kinetik (birbaşa zərbə ilo) məhv etmə prinsipi ilə işləyir. Almaniya lisenziya ilə ildə 200 ədədədək daha az güclü PAC-2 raketi istehsal etməyi nəzərdə tutur vı; bunlardan bir hissəsi NATO ölkələrinin razılığı ilə Ukraynaya ötürülə bilər.