Zelenski və Rubio arasında telefon danışığı: raket tutanlar, xəbərdarlıq və Starlink
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski 20 oktyabrda ABŞ Dövlət Katibi Marco Rubio ilə telefon danışıb. Danışıqda balistik raketlə tutanların təchizatı, rus hücumları barədə erkən xəbərdarlıq və Starlink/Starshield xidmətlərinin bərpası müzakirə olunub. Zəlenski və Rubio yaxın vaxtda yenidən əlaqə saxlayacaqlarını bildiriblər.
Əsas məqamlar
- Zelenski və Rubio 20 oktyabrda 45 dəqiqəlik telefon danışığı aparıb.
- Tərəflər balistik raketlər üçün tutucu raketlərin təchizatını müzakirə edib.
- Rus balistik hücumları barədə erkən xəbərdarlıq və Starlink/Starshield vəziyyəti müzakirə olunub.
- Zelenski Starlink/Starshield xidmətlərinin bərpasını tələb edib.
- Rubio PURL proqramı və ABŞ-ın Ukraynaya hərb və məlumat yardımı barədə siyasətinin dəyişmədiyini bildirib.
- Rubio 13 və 18 oktyabr tarixləri üçün xəbərdarlıq problemlərini texniki problem hesab edib.
- Tərəflər yaxın vaxtda yenidən əlaqə saxlayıb vəziyyəti müzakirə etməyə razılaşıblar.
Bu niyə vacibdir
Danışıq üçüncə tərəfdən ciddi hərb və məlumat dəstəyinin bir neçə kritik hissəsini birləşdirir: raketlərə qarşı tutucu raketlər, rus balistik hücumları barədə erkən xəbərdarlıq və Starlink/Starshield xidmətləri. Bu məsələlər hücumlar zamanı mülki əhalinin qorunmasına və Ukraynanın hərb əlaqələrinin işləməsinə biləndir. Eyni zamanda ABŞ-ın hərb yardımı və məlumat mübadiləsi ilə bağlı yaranan siyasi mübahisələrin necə həll oluna biləcəyi məsələlərinə də toxunur.
Nə baş verdi
20 oktyabrda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ Dövlət Katibi Marco Rubio arasında telefon danışığı baş tutub. Danışıqda rusiya balistik raketlərinə qarşı tutucu raketlərin təchizatı, rus balistik hücumları barədə erkən xəbərdarlıq və Starlink/Starshield xidmətlərinin vəziyyəti müzakirə olunub. Zelenski bütün məsələləri həyati əhəmiyyətli adlandırıb, tərəflər yaxın vaxtda yenidən əlaqə saxlayacaqlarını bildirib. Rubio ayrıca ABŞ-ın hərb silahları və məlumat yardımı siyasətində dəyişiklik olmadığını, PURL proqramının işlədiyini, lakin tutucu raketlərin təchizatında gecikmələrin yarana biləcəyini bildirib. O, 13 və 18 oktyabrda xəbərdarlıq problemlərini texniki və ya daxili problem adlandırıb, ABŞ-ın məlumatları qəsdən dayandırmadığını əlavə edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Zelenksinin danışığı raket tutucu raketlərin təchizatı, erkən xəbərdarlıq və Starlink/Starshield xidmətlərinin bərpasına həsr etdiyini vurğulayır. Onların fikrincə, bu məsələlər birbaşa mülki qətillərin qarşısının alınması ilə bağlıdır. Ukrayna rəsmiləri və məsləhətçiləri xəbərdarlığın gecikdiyini və ya ümumiyyətlə olmadığını, Starlink/Starshield problemləri ilə eyni vaxtda yaranmasının isə qəsdəli təzyiq ola biləcəyini bildirib. Zelenski əvvəlcə də ABŞ tərəfindən Kiyevə təzyiq göstərildiyini və bunun Ukraynanı Rusiya qarşısında capitulasiyaya məcbur edə biləcəyini söyləmişdi.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Xarici mənbələr Rublionun Hindistana səfəri zamanı və Zelenksininə telefon danışığında ABŞ siyasətinin dəyişmədiyinə, PURL proqramının işlədiyinə və ABŞ-ın Ukraynaya məlumat verməyə davam etdiyinə dair açıqlamalarını ön planda saxlayır. Onlar eyni zamanda ABŞ-ın hərb dəstəyi və məlumat mübadiləsi ilə bağlı sonrakı diplomatik fəaliyyətləri, o cümlədən Oslo danışıqları və ABŞ-ın başçısı Donald Trampın Ukrayna danışıqlarını başqa şəxsin aparması barədə mövqeini izləyir.
Mənbələr nədə fərqlənir
ABŞ və Ukrayna tərəfləri arasında iki əsas fərq var. Birincisi, Rublionun 13 və 18 oktyabrda xəbərdarlıq problemlərini texniki və daxili problem kimi izah etməsi ilə Ukrayna rəsmilərinin xəbərdarlıqların gecikdiyini və ya ümumiyyətlə alınmadığını, bunun isə qəsdəli təzyiq ola biləcəyini bildirməsi arasındadır. İkincisi, Rublionun tutucu raketlərin gecikənlərini yüksək qlobal tələb və ABŞ-ın digər tərəfdaşlara öhdəlikləri ilə izah etməsi ilə Zelenksinin və media materiallarının bu gecikmələrin siyasi səbəblərə bağlı olduğunu bildirməsi arasındadır.
Kontekst
ABŞ rəsmiləri 13 və 18 oktyabrda rus balistik zərbələrinin effektiv erkən xəbərdarlıq olmadan Ukraynaya dəydiğini bildirib; 19 oktyabr gecəsi Kiyevə hücumunda ən azı bir nəfər həlak olub və yaralananlar var. Jakaranda ABŞ-ın Ukraynaya əvvəlki dövrlərdən az balistik raket təqdim etdiyi və Patriot tutucu raketlərinin əlçatanlığının azaldığı bildirilib. 14 oktyabr gecəsi SpaceX Starshield terminalları üçün 160 km/saat sürət həddi tətbiq edib; bu, Ukrayna rəhbərliyinin alternativ rabitə sistemləri axtarmağa vədarisə gətirib. ABŞ Dövlət Katibinin məlumatına görə, 13 və 18 oktyabr xəbərdarlıq problemləri texniki xarakter daşıyır və ABŞ-ın qərarlı qəbulunun nəticəsi deyil.