Ukrayna Baş prokuroru Korrupsiya İstintaqı Fonunda İstifa Verdi
Ukrayna Baş prokuroru Ruslan Kravçenko 7 sentyabr axşamı, NABU və SAPO-nun «Karfagen» əməliyyatı çərçivəsində Baş Prokurorluq Ofisinin rəsmisi Serhiy Kropıvanın başçılıq etdiyi cinayətkar təşkilatın ifşasından sonra istefa ərizəsini Prezident Zelenski ilə görüşdən sonra təqdim edib. Birinci müavin Mariya Vdoviçenko da istefa verib; onun son iş günü 8 sentyabr olub.
Əsas məqamlar
- Baş prokuror Ruslan Kravçenko 7 sentyabr axşamı istefa ərizəsini Prezident Zelenski ilə görüşdən sonra təqdim edib.
Bu niyə vacibdir
Kravçenkonun 2025-ci ilin iyununda təyin edilməsi ilə boşalan Baş prokuror postu Ukraynanın ən yüksək hüquq-mühafizə vəzifəsini aktiv korrupsiya əleyhinə istintaqlar dövründə vakant qoyur və Prezidentin razılığı ilə həllini gözləyir.
Nə baş verdi
Kravçenko 7 sentyabr axşamı istefa ərizəsi verdiyini açıqladı. Prezident Zelenski «kifayət qədər uzun görüş» keçirdiklərini və ərizənin Parlamentə (Verkhovna Rada) göndəriləcəyini bildirib. 9 sentyabr saat 15:00-a olan məlumata görə, Prezidentin istefa üzrə təqdimatı hələ parlamentdə qeydiyyatdan keçməmişdi. Qanunvericilik Komitəsi sənəd daxil olan andan 24 saat ərzində məsələyə baxacağını razılaşdırıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediası hadisəni əsasən «Karfagen» istintaqının detalları — axtarışlar, Kropıva, Vdoviçenko və digər rəsmilər, anti-korrupsiya rəhbərlərinin izlənməsi və guya edilmiş bahalı hədiyyələr — kontekstində işıqlandırır. Deputatlar Andriy Osadçuk və Anastasya Radina istefanı prokuror sisteminin nüfuzunun qorunması və gələcək Baş prokuror üçün rəqabətli seçim proseduru tələbi ilə əlaqələndirir. Ukrayna mətbuatı həmçinin 2025-ci ilin iyulunda NABU/SAPO müstəqilliyinin məhdudlaşdırılması cəhdini və saxta call-mərkəzlər üçün məsuliyyətin gücləndirilməsinə dair Parlamentdə dayandırılmış qanun layihəsini xatırladır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Yeganə fransızdilli hesabat (Le Monde) istefanı korrupsiya ilə bağlı siyasi zərbə kimi təqdim edir və Prezident Zelenskinin siyasi quruluşu üçün nəticələrinə diqqət yetirir. Beynəlxalq işıqlandırma müstəqil anti-korrupsiya orqanlarının (NABU və SAPO) rolunu vurğulayır və iyul 2025-də onların Baş prokurora tabe edilməsi cəhdini xatırladaraq hadisələri Ukraynanın anti-korrupsiya öhdəliklərinin sınağı kimi qiymətləndirir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Kravçenkonun istefanın könüllü yoxsa Prezidentin təzyiqi ilə verildiyi barədə fərqlənir: o bunu «şüurlu siyasi qərar» adlandırıb, digər hesabatlar isə Zelenskinin onu istefa verməyə çağırdığını bildirir. Kravçenko «Karfagen» işində prosessual statusunun olmadığını bildirsə də, NABU/SAPO materialları və anti-korrupsiya qrupları onu Kropıva ilə bağlayan səs yazıları, hədiyyələr və əmlak əlaqələrinə istinad edir. Xidmətçi Xalq fraksiyasının mövqeyi də fərqlidir: bir mənbə 7 sentyabrda fraksiyanın onu maksimum müdafiəyə yönəldiyini, digərləri isə Prezidentlə görüşdən sonra tonun dəyişdiyini yazır.
Kontekst
Kravçenko 2025-ci ilin iyununda 36 yaşında Baş prokuror təyin edilib. 2025-ci ilin iyulunda Prezident Administrasiyası NABU və SAPO-nu Baş prokurorun səlahiyyətinə tabe etməyə cəhd edib, lakin ictimai etirazlar və Avropa təzyiqi ilə bu təşəbbüsdən geri çəkilib. 4 sentyabrda NABU və SAPO «Karfagen» əməliyyatını elan edərək, Baş Prokurorluq Ofisinin Beynəlxalq Hüquqi Əməkdaşlıq Departamentinin müdir müavini Serhiy Kropıvanın rəhbərlik etdiyi, saxta call-mərkəzlərə «krişulma» və əmlakın yuyulması ilə məşğul olan cinayətkar təşkilatı ifşa ediblər. 6-7 sentyabrda Ali Anti-Korrupsiya Məhkəməsi (VAKS) Kropıvanı 120 milyon, onun partnyoru Yııızaveta İvaxnenkonu 20 milyon və sürücüsü Serhiy Kutsinii 3 milyon qrivna alternativ girov müqabilində həbs edib. Axtarışlar Kravçenkonun, Vdoviçenkonun və Odessa OVA rəhbəri Oleq Kiperin ofislərində aparılıb; Vdoviçenkonun axtarışında NABU direktoru Semen Krıvonos və SAPO rəhbəri Oleksandr Klimenkonun izlənməsinə dair materiallar və Kropıvadan guya hədiyyə edilmiş lüks Rolex saatları tapılıb.