Rusiya dronu Kiyevdə SBU-nun mərkəzi binasına zərbə endirib, Müqəddəs Sofiya yaxınlığında ziyan dəymişdir

Bu niyə vacibdir

Bu hücum Ukraynanın əsas təhlükəsizlik və kəşfiyyat orqanının mərkəzi binasını, paytaxtın ürəyində hədəfə alıb. Partlayış dalğası UNESCO-nun Təhlükə altında olan Ümumdünya İrs siyahısına daxil olan Müqəddəs Sofiya Kiyev qoruğunun binalarına, o cümlədən XVIII əsr Konsistoriya evinə ziyan vurub. Ukrayna rəhbərliyi bunu sülh səylərinin yeniləndiyi bir vaxtda qəsdən edilmiş eskalasiya kimi qiymətləndirib və «güzgü» cavab vəd edib ki, bu da gərginliyin daha da artmasına işarədir. Beynəlxalq reaksiyalar, o cümlədən Estoniya XİN rəhbərinin kəskin pisləməsi və UNESCO-ya çağırışlar, qorunan mədəni irsin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırır.

Nə baş verdi

2026-cı il sentyabrın 4-də, saat 15:01-də Kiyevdə hava hücumu xəbərdarlığı elan edildikdən qısa müddət sonra paytaxtda partlayış eşidilib. Rusiya dronu (mənbələrdə «Shahed» tipli reaktiv dron kimi təsvir edilir) mərkəzi Kiyevdə, Müqəddəs Sofiya kafedralının qarşısında yerləşən Volodımırskaya küçəsindəki SBU-nun mərkəzi binasına zərbə endirib. Prezident Zelenski dronun SBU rəisi Oleq Pokladın iş otağına yönəldildiyini açıqlayıb; Poklad hadisə zamanı ofisdə olmayıb. Partlayış nəticəsində binada mərtəbə arası örtük və xarici divar dağılıb, yanğın söndürülüb.

Kiyev meri Vitali Kliçkoya görə, Şevçenkivski rayonunda 9 nəfər xəsarət alıb, onlardan 7-si hospitalizasiya edilib; əvvəlki hesabatlarda 7 xəsarət alan, 6 hospitalizasiya edilən göstərilirdi. ZN.UA mənbələri qeyd edib ki, xəsarətlərin əksəriyyəti şüşə qırıqlarından yaranıb və insanlar həm SBU binasında, həm də yaxınlıqdakı dövlət müəssisələrində yaralanıblar. «Zavertaylo» restoranının komandası və qonaqları təhlükəsiz şəkildə zirzəmiyə sığınıblar.

Partlayış dalğası Müqəddəs Sofiya Kiyev milli qoruğunun ərazisində pəncərələri sındırıb, şüşə giriş qruplarını dağıdıb və XVIII əsr Konsistoriya evinə (Xlibniya) ziyan vurub; Müqəddəs Sofiya kafedralının özü zədələnməyib. Qoruğun direktoru Neliya Kukovalska bütün işçilərin vaxtında sığınacağa çatdığını bildirib. Eyni gündə Solomyanski rayonunda qeyri-yaşayış ərazisində, Holosiivski rayonunda isə bir qadın xəsarət alıb; Brovarıda (Kiyev vilayəti) sənaye müəssisəsində yanğın baş verib. Prezident Zelenski Poklada «adekvat, konkret və mümkünsə güzgü» cavab hazırlamağı tapşırıb, SBU Rusiyanın «ağrılı cavab» alacağını bəyan edib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna mənbələri zərbəni qəsdən, SBU rəisinə qarşı hədəflənmiş sui-qəsd cəhdi və sülh səylərinin yeniləndiyi vaxtda Rusiyanın qəsdən eskalasiyası kimi təqdim edir. Rəsmi şəxslərin — Prezident Zelenski, XİN rəhbəri Sibiha, mer Kliçko, SBU mətbuat xidməti və qoruq direktoru Kukovalskanın — bəyanatları vahid institusional cavab kimi ön plana çəkilir. Mədəni irs aspektinə xüsusi diqqət yetirilir: UNESCO siyahısına daxil olan Müqəddəs Sofiya qoruğu və onun XVIII əsr Konsistoriya evinin zədələnməsi bütün Ukrayna reportajlarında qabarıq şəkildə vurğulanır. Plana çıxarılmış Ukrayna cavabına da güclü vurğu var: Zelenski Poklada açıq şəkildə «güzgü» cavab hazırlamağı tapşırıb və SBU «ağrılı cavab» vəd edib.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Ukrayna medianın sitat gətirdiyi beynəlxalq şərh məhduddur: Estoniya XİN rəhbəri Marqus Tsahkna Rusiyanın SBU-ya zərbəsini pisləyib və Kremlə təzyiqin gücləndirilməsini tələb edib, baş qərargahın UNESCO-nun Müqəddəs Sofiya obyektindən bir neçə addımlıqda yerləşdiyini qeyd edib. Ukrayna XİN rəhbəri Sibiha da xaricə müraciət edərək beynəlxalq tərəfdaşları Rusiyanın hərəkətlərini pisləməyə və UNESCO-nu Ukraynanın mədəni irsinin qorunması üçün fəal işə cəlb etməyə çağırıb.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Şevçenkivski rayonundakı zərbədə xəsarət alanların sayında fərqlənir: mer Kliçkonun son məlumatına görə 9 nəfər xəsarət alıb və 7-si hospitalizasiya edilib, lakin əvvəlki hesabatlarda 7 xəsarət alan, 6 hospitalizasiya edilən göstərilirdi, ZN.UA mənbələri isə ən azı 6 nəfərin hospitalizasiya edildiyini bildirib. Bundan əlavə, dronun birbaşa Pokladın otağına, yoxsa onun iş yeri olan bina cinahına və mərtəbəsinə dəydiyinə dair fərqli rəvayətlər var: ZN.UA mənbələri ikincisini bildirir, Zelenskinin çıxışı isə birbaşa otağa qarşı cəhdi ehtiva edir.

Kontekst

Müqəddəs Sofiya Kiyev milli qoruğu UNESCO-nun Ümumdünya İrs siyahısına və Təhlükə altında olan Ümumdünya İrs siyahısına daxildir, həmçinin 1954-cü il Haaqa Konvensiyasının İkinci Protokoluna əsasən gücləndirilmiş qorunma altındadır. Ukrayna Mədəniyyət Nazirliyinin 2026-cı il avqustun sonuna olan məlumatına görə, tam miqyaslı Rusiya təcavüzü nəticəsində 2138 mədəni irs obyekti və 2640 mədəni müəssisə zədələnib və ya dağılıb. Sentyabrın 4-dəki hücum sentyabrın 3-də Kiyevdə yeddi dəfə hava hücumu xəbərdarlığı elan edilməsi və Holosiivski rayonunda doqquz mərtəbəli yaşayış binasına dron düşməsi fonunda baş verib; Rusiya qüvvələri sentyabrın 4-ə olan məlumata görə doqquz ardıcıl gündür ki, Kiyevə reaktiv «Shahed» dronları ilə davamlı hücumlar həyata keçirir.