Rusiya dronu Kiyevdə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının binasına birbaşa zərbə endirib

Bu niyə vacibdir

Prezidium binası 1918-ci ildən bəri Ukrayna akademik elminin mərkəzi olub və eyni ünvan 1918-ci ilin yanvarında bolşevik qüvvələri tərəfindən atəşə tutulmuşdu; ona görə zərbə həm insan, həm institusional, həm də tarixi-simvolik itkilər doğurub. İş saatlarında, işçilərin çoxu binada olarkən endirilmiş birbaşa dron zərbəsi videoda geniş yayılıb və Zelenski, sabiq Baş Komandan Valeriy Zalujnı kimi yüksək səviyyəli rəsmilərin şəxsi reaksiyasına səbəb olub. Eyni gündə Kiyevdə əczaçılıq şirkəti, yanacaq doldurma məntəqələri, Ukrtelecom obyekti və Dniprodə bir biznes mərkəzinin də hədəfə alınması göstərir ki, bu, təcrid olunmuş hadisə deyil, mülki infrastruktura qarşı geniş miqyaslı günlük hücumların bir hissəsidir.

Nə baş verdi

Sentyabrın 28-də, günortadan sonra təxminən 13:30-da Rusiyanın reaktiv dronu Kiyevin mərkəzində, Volodımırska küçəsi, 54 ünvanında yerləşən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Prezidium binasına birbaşa zərbə endirib. Üçmərtəbəli binada böyük yanğın baş verib, ikinci və üçüncü mərtəbələr qismən dağılıb. Binanın içərisində olan insanlar yuxarı mərtəbələrin pəncərələrindən çıxmağa çalışıb, FHN əməkdaşları iki nəfəri nərdivanlarla xilas edib.

Kiyev meri Vitali Kliçko bir qadının öldüyünü, xəsarət alanların xəstəxanaya yerləşdirildiyini açıqlayıb. Hesabatlar arasında xəsarət alanların sayı üç, dörd, beş və yeddi arasında dəyişib; UMEA prezidenti Anatoliy Zagorodnı və dövlət dili üzrə müvəkkil isə iki alimin həlak olduğunu, sabiq NSDC katibi və UMEA vitse-prezidenti Volodımır Horbulının yaralandığını, onun assistenti Nataliyanın isə ilkin məlumatlara görə öldüyünü bildirib. Hadisə yerində Prezident Zelenski xilasetmə əməliyyatının davam etdiyini və Rusiyanın mütləq cavab alacağını deyib. Eyni gündə Kiyevin bir neçə rayonunda, o cümlədən Podilski, Holosiiv, Darnishki və Obolon rayonlarında yanacaq doldurma məntəqələri və Ukrtelecom obyekti də daxil olmaqla mülki infrastruktura zərbələr endirilib, Dniprodə isə bir biznes mərkəzi hədəfə alınıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna mənbələri zərbənin birbaşa və məqsədyönlü olduğunu — videogörüntülərə əsaslanaraq — ön plana çıxarır, eyni zamanda tarixi-simvolik paralellər qurur: eyni Volodımırska, 54 ünvanı 1918-ci ilin yanvarında Muravyovun bolşevik qüvvələri tərəfindən atəşə tutulub, Prezidium binası isə 1918-ci ildə Hetman Pavlo Skoropadskinin fərmanı ilə yaradılmış, Volodımır Vernadskinin rəhbərlik etdiyi Ukrayna Akademiyasının ilk məskəni olub. Xəbərlərdə Zelenskinin "mütləq cavab" mesajı, sabiq Baş Komandan Valeriy Zalujnının şəxsi reaksiyası və Təhsil Nazirliyinin beynəlxalq elmi ictimaiyyəti Rusiya institutlarını təcrid etməyə çağırışı vurğulanır. Şahidlərin — UMEA əməkdaşları Olha Atamanenkonun və Leonid Fedorenkonun — nahar fasiləsi zamanı binanın dolu olduğunu və bəzi əməkdaşların əlaqəyə çıxmadığını danışması xüsusi yer tutur.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Qeyri-ukrayna mənbələri (APA kimi xəbər agentlikləri) hadisəni yığcam teleqraf dili ilə təqdim edir: Rusiya dronu UMEA binasını vurub, yanğın baş verib, xilasetmə işləri davam edir, Zelenskinin cavab mesajı sitat gətirilir. Bu mətnlərdə Ukrayna mənbələrindəki dərin tarixi-simvolik kontekst və ya şəxsi reaksiyaya daha az yer verilir; diqqət əsasən faktlara — zərbə, yanğın, tələfat, xilasetmə əməliyyatı — yönəlib.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr həlak olanların və xəsarət alanların sayında fərqlənir. Kiyev şəhər rəsmiləri və mer Kliçko zərbə nəticəsində bir qadının öldüyünü bildirir; UMEA prezidenti Anatoliy Zagorodnı və dövlət dili üzrə müvəkkil isə iki alimin həlak olduğunu, BBC News Ukrayna mənbələri isə Horbulının yaralandığını və onun assistenti Nataliyanın ilkin məlumatlara görə öldüyünü açıqlayıb. Xəsarət alanların sayı üç (Kliçkonun ilkin hesabatı), dörd (15:11 yeniləməsi), beş (sonrakı hesabat) və yeddi (FHN) arasında dəyişib. Bütün gün üçün Kiyev üzrə ümumi tələfat rəqəmləri də fərqlidir: daha erkən hesabatda 14 yaralı və bir ölü, 15:50 üçün isə 19 yaralı və bir ölü göstərilib.

Kontekst

Prezidium binası 1850-ci illərdə Qrafinya Levaşovanın pansionu kimi inşa edilib və 1919-cu ildən Akademiyanın ixtiyarına verilib; Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının özü 1918-ci il noyabrın 27-də Kiyevdə, Hetman Pavlo Skoropadskinin fərmanı ilə yaradılıb və ilk prezidenti alim Volodımır Vernadski olub. 1918-ci ilin yanvarında bolşevik qüvvələri eyni ünvana atəş açaraq divarları zədələmiş, pəncərələri qırmış və damını dağıtmışdı. Bu gün Akademiya 14 elmi şöbə və 150-dən çox elmi müəssisədən ibarətdir; təqdim olunan bir rəqəmə görə 2026-cı ilin əvvəlinə kimi orada təxminən 24 min işçi, o cümlədən 13 mindən çox tədqiqatçı çalışırdı. Sentyabrın 28-i gecədən başlayaraq Rusiya Kiyevə kütləvi "Şahed" tipli hücumlar təşkil edib; zərbə günortadan sonra iş saatlarında, işçilərin çoxu binada olduğu vaxt endirilib.