Rusiya dronu Kiyevdə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının binasına zərbə endirib – iki nəfər ölüb
2026-cı il sentyabrın 28-də Rusiyanın reaktiv dronu Kiyevin mərkəzində – Volodımırskaya küçəsindəki Milli Elmlər Akademiyasının (NANU) Prezidium binasına birbaşa zərbə endirib. Hücum nəticəsində ən azı iki nəfər həlak olub, yaralılar var; binanın ikinci və üçüncü mərtəbələri qismən dağılıb. Prezident Zelenski cavab zərbəsi vəd edib, xarici işlər naziri Sibiqa isə Rusiyadanın UNESCO-dakı səsvermə hüququnun əlindən alınmasına çağırıb.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 28-də, təxminən saat 13:30-da Rusiyanın reaktiv dronu Kiyevin mərkəzində, Volodımırskaya küçəsi 54 ünvanında yerləşən NANU Prezidium binasına birbaşa zərbə endirib.
- Zərbə nəticəsində ən azı iki nəfər həlak olub; ölənlərdən biri sabiq RNBMO katibi və NANU vitse-prezidenti Vladimir Qorbulinin şəxsi köməkçisi Nataliya Bukalodur.
- Qorbulin yüngül şüşə qəlpəsi xəsarətləri alıb – dron onun ofisindən bir mərtəbə yuxarıdakı otağa dəyib.
- Prezident Zelenski Rusiyaya "mütləq cavab veriləcəyini" bildirib, xarici işlər naziri Sibiqa isə UNESCO-nu Rusiyadanın səsvermə və seçkilər hüququndan məhrum etməyə çağırıb.
- Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen, Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Avropa Şurasının baş katibi Alen Berze, Almaniya XİN, Moldova prezidenti Maya Sandu və Estoniyanın xarici işlər naziri Marqus Tsahkna hücumu pisləyiblər.
- Həmin gün Rusiya Kiyevə 124 zərbə dronu (86-sı reaktiv) buraxıb; ümumilikdə Ukrayna üzrə 9 nəfər ölüb, 80-dən çox insan yaralanıb.
- Prezidium binası 1850-ci illərdə tikilmiş (keçmiş Qrafinya Levaşova pansionı) və 1918-1919-cu illərdən Ukrayna Elmlər Akademiyasının iqamətgahıdır; eyni bina 1918-ci ilin yanvarında Muravyovun bolşevik qüvvələri tərəfindən artilleriya atəşinə tutulmuşdu.
Bu niyə vacibdir
Sentyabrın 28-dəki zərbə Kiyevin tarixi mərkəzində iş günü ərzində Ukraynanın əsas elmi idarələrindən birinə endirilib – binada prezident, vitse-prezidentlər və akademiyanın bütün bölmələrinin katiblikləri yerləşir. Bu, həm Ukraynanın elmi potensialına, həm də Almaniyanın səfirliyi və ABŞ-ın Deleqasiyası yaxınlığındakı diplomatik obyektlərə qarşı birbaşa təhdiddir. Hücum beynəlxalq miqyasda geniş pislənmə ilə qarşılanıb, Ukrayna XİN rəhbəri isə Rusiyaya qarşı institusional sanksiyalar – UNESCO-da səsvermə hüququnun dayandırılması – tələb edib. Eyni gündə Kiyevə 124 zərbə dronu (86-sı reaktiv) buraxılması Rusiyanın davamlı kütləvi hava hücumları kontekstini göstərir.
Nə baş verdi
Sentyabrın 28-də, təxminən saat 13:30-da Rusiyanın reaktiv dronu Kiyevin Şevçenkovski rayonunda, Volodımırskaya küçəsi 54 ünvanında yerləşən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Prezidium binasına birbaşa zərbə endirib. Binanın ikinci və üçüncü mərtəbələri qismən dağılıb, böyük yanğın baş verib. Yanğından qaçmağa çalışan insanlar üçüncü mərtəbənin pəncərələrindən çölə çıxıblar; xilasedicilər nərdivanlarla iki nəfəri xilas ediblər. Hücum nəticəsində ən azı iki nəfər – o cümlədən sabiq RNBMO katibinin köməkçisi Nataliya Bukalo həlak olub. Prezident Zelenski cavab zərbəsi vəd edib, xarici işlər naziri Sibiqa isə UNESCO-nu Rusiyadanın səsvermə hüququndan məhrum etməyə çağırıb. Eyni gündə Kiyevdə "Dobrobut" klinikasi, aptek şirkəti, yanacaq stansiyaları, "Ukrtelekom" obyekti, Dnepropetrovskda isə biznes mərkəzi zədələnib; ümumilikdə şəhər üzrə 24 nəfər (3-ü uşaq) yaralanıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri zərbənin operativ təfərrüatlarını – təxmini vaxtını (13:30), DSN-in yanğını lokallaşdırmasını, təxminən 25 texnika və 100 xilasedicinin cəlb olunmasını ön plana çıxarıb. Xəbərlər Zelenski, Sibiha, Klitşko və Butenkonun rəsmi mövqelərinə əsaslanıb; mədəni irs aspekti – 1850-ci illərdə tikilmiş və 1918-1919-cu illərdən Akademiyanın iqamətgahı olan binanın tarixi – geniş işıqlandırılıb. Qorbulinin yaralandığı və köməkçisinin həlak olduğu şəxsi detal, eləcə də Akademiya əməkdaşlarının (Atamanenko, Fedorenko) hadisə zamanı binada olduğuna dair ifadələri əhəmiyyətli yer tutur. Ukrayna XİN rəhbəri Rusiyaya qarşı institusional sanksiyalar, Təhsil Nazirliyinin rəhbərliyi isə beynəlxalq elmi ictimaiyyəti Rusiya müəssisələrini təcrid etməyə çağırıb.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq medianın mövcud materialları əsasən alman, ingilis və Azərbaycan mənbələrindən ibarətdir. Onlar zərbəni ilk növbədə tarixi akademik binanın və irsin zədələnməsi, Almaniyanın səfirliyinə və ABŞ Deleqasiyasına yaxınlıq kontekstində işıqlandırıblar. Avropa Komissiyasının sədri fon der Lyayen, Fransa prezidenti Makron, Avropa Şurasının baş katibi Berze, Moldova prezidenti Sandu və Estoniyanın XİN rəhbəri Tsahkna "elm Rusiyaya hədəf olub" kimi ifadələrlə hücumu pisləyiblər. Polşanın müdafiə naziri Kosinyak-Kamışın Rusiyanın reaktiv dronunun Dorohusk-Yahodyn sərhəd keçidindən təxminən 2 km aralıda Ukrayna ərazisinə düşdüyünü açıqlaması (Polşa hava məkanı pozulmayıb) beynəlxalq hesabatlarda Rusiya hücumlarının coğrafi miqyasının genişlənməsi kimi vurğulanıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr NANU binasına zərbə nəticəsində ölənlərin sayı barədə fərqlənir: bir sıra hesabatlar yalnız Qorbulinin köməkçisi Nataliya Bukalonun öldüyünü təsdiqləyir, Dil Müvəkkili və NANU prezidenti Anatoli Zaqorodni isə iki alimin/elmi işçinin həlak olduğunu bildiriblər; NANU mətbuat xidməti isə iki alimin ölümünü təsdiqləməyib. Eyni zamanda, gün ərzində yaralıların sayı artıb: Klitşkonun ilk məlumatında 3 yaralı, sonradan 4-5, Zelenskidə isə 6 (3-ü uşaq) yaralı qeyd olunub; DSN 7 yaralı olduğunu açıqlayıb. Kiyev üzrə gün ərzindəki ümumi yaralı sayı 14, 19 və 24 (3-ü uşaq) kimi fərqli rəqəmlərlə verilib. Ukrayna üzrə ölü və yaralıların ümumi sayında da fərqlər var: Zelenski 9 ölü və 80-dən çox yaralı, Hərbi Hava Qüvvələri isə 124 zərbə dronu (86-sı reaktiv) açıqlayıb, Zelenski isə "təxminən 120 dron, 90-ı reaktiv" demişdir. "Dobrobut" klinikasında yaralananların sayı da 7 ilə 8 arasında dəyişir (6-sı klinik əməkdaşı).
Kontekst
Ukrayna Milli Elmlər Akademiyası (NANU) 1918-ci il noyabrın 27-də Kiyevdə Hetman Pavel Skoropadski tərəfindən təsis edilib; ilk prezidenti Vladimir Vernadski olub. Prezidium binası 1850-ci illərdə memar Oleksandr Berettinin layihəsi ilə Qrafinya Levaşovanın qızlar pansionu kimi inşa edilib və 1918-1919-cu illərdən Akademiyanın iqamətgahıdır. Eyni bina 1918-ci ilin yanvarında Muravyovun bolşevik qüvvələri tərəfindən artilleriya atəşinə tutulub. Sentyabrın 28-də Rusiya Ukraynaya 124 zərbə dronu (86-sı reaktiv) buraxıb – Hərbi Hava Qüvvələrinin məlumatına görə, əsas istiqamət Kiyev vilayəti olub.