Zelenski: Ukrayna Rusiyanın reaktiv “Şahed”lərinə qarşı yerli istehsal kiçik raketləri sınaqdan keçirəcək

Bu niyə vacibdir

Reaktiv “Şahed”ləri vurmaq klassik versiyalardan xeyli çətindir və hazırkı 50–60%-lik göstərici hədəflərinə çatan dronların sayını azaltmır. Ukraynanın yerli istehsal kiçik raketləri uğurlu alınarsa, ölkə yeni dron təhdidinə qarşı tədarük olunan sistemlərdən asılı olmayan, suveren cavab gücünə malik olacaq. F-16 qırıcıları və 20 mm-lik sursat hazırda ən effektiv kombinasiyadır və Polşa, Fransa, Norveç, İsveç, Finlandiya kimi ölkələrdən gündəlik 5 000–6 000 patron tədarükü bu xətti davamlı saxlamaq üçündür. Rusiyanın gələn il yalnız reaktiv dron və loitering munisiyalarına 12 mlrd. dollar xərcləməyi planlaşdırması təhdidin miqyasının artacağına işarədir.

Nə baş verdi

Oktyabrın 4-də Kiyevdə Prezident Volodimir Zelenski və Almaniyanın kansleri Fridrix Merts birgə mətbuat konfransı keçiriblər. Zelenski bildirib ki, Ukrayna Rusiyaya məxsus reaktiv “Şahed”lərə qarşı bir neçə növ yerli istehsal kiçik raket hazırlayır; ilk sınaq nəticələri oktyabrın ikini yarısında gözlənilir, kütləvi istehsal sınaqların nəticəsindən asılı olacaq, uğurlu olarsa istehsal tez bir zamanda adi həcmlərə çıxarıla bilər.

Zelenski, həmçinin hazırkı effektivlik göstəricilərini açıqlayıb: klassik “Şahed”lərin təxminən 85–92%-i, reaktiv versiyaların isə 50–60%-i vurulur. Reaktiv dronlara qarşı ən effektiv vasitə kimi F-16 qırıcıları və 20 mm-lik sursat göstərilib, hazırda F-16-larla gündəlik 5 000–6 000 patron istifadə etmək hədəfi olduğu deyilib. Suriya istehsalı üçün Ukrayna Polşa (Baş nazir Donald Tusk ilə), Fransa (Prezident Emmanuel Makron), həmçinin Norveç, İsveç və Finlandiya ilə danışıqlar aparır.

Ölkə daxilində “Bars” interceptor dronunun dronlar arasında ən yüksək – təxminən 30% – vurulma göstəricisini nümayiş etdirdiyi, Ukrayna və Almaniyanın 2 000 ədəd “Bars” istehsal edəcəyi bildirilib. Ukrayna Silahlı Qüvvələri cəbhə xəttində dron əleyhinə dronların dörd modelini sınaqdan keçirir, təxminən on istehsalçı öz layihələrini sınayır. Kiyevdə 12 zenit turreti quraşdırılıb, daha 8-i planlaşdırılır; Kiyev vilayətində 50 turret işləyir. Oktyabrın 3–4-dəki gecə hücumunda Rusiya 135 “Şahed” tipli dron, o cümlədən 52 reaktiv dron buraxıb.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələrdə F-16-ların reaktiv dronları vurma göstəricisi əsasən 50–60% diapazonunda verilsə də, bəzi hesabatlarda konkret olaraq “təxminən 50%, 55%, bəzən 60%” kimi daha dəqiq rəqəmlər işlədilir. Eyni zamanda mənbələr dron əleyhinə dron və raket proqramlarının hansının ön plana çıxarılmasında fərqlənir: bəziləri “Bars” interceptor dronunu, bəziləri Ukrayna–Almaniya “Bars” proqramını (2 000 ədəd), başqaları “Spys” interceptorunu və “Nika” raketini vurğulayır; heç bir mənbə bütün bu sistemləri bir yerdə sadalamır. 20 mm-lik sursat və hava müdafiəsi üzrə tərəfdaş siyahısı da dəyişir: bəzi mənbələr yalnız Polşa və Fransanı qeyd edir, başqaları Norveç, İsveç və Finlandiyanı da əlavə edir, bir mənbə isə İspaniya və Belçikanın artıq 20 mm-lik sursat köçürməyə başladığını bildirir.

Kontekst

Rusiya klassik propellerli “Şahed”lərlə yanaşı reaktiv mühərrikli versiyaları da sahəyə çıxarıb; oktyabrın 3–4-dəki gecə hücumunda 135 “Şahed” tipli drondan 52-si reaktiv idi. Sentyabr ayı ərzində Rusiya Ukraynaya 2 730-dan çox reaktiv “Şahed” atıb, onlardan 1 500-dən çoxu vurulub və ya yatırılıb. Ukrayna və Almaniya “Bars” interceptor dronlarını birgə istehsal edir və 2 000 ədəd almağı planlaşdırır; Ukrayna–Almaniya “Spys” interceptoru sınaqdan keçib, “Nika” raketi isə reaktiv “Şahed”ləri vurmaq üçün hazırlanıb. Kansler Merts-in Kiyevə səfəri zamanı Ukrayna və Almaniya arasında müdafiə, təhlükəsizlik, enerji və xilasetmə texnologiyaları sahəsində sazişlər imzalanıb; ümumi dəyəri 8,5 mlrd. avrodan çox, Almaniya yardım paketi isə 1 mlrd. avrodan artıqdır.