HUR xüsusi dezinformasiya kampaniyasının hədəfində olduğunu açıqladı – SBU ilə silahlı toqquşma fonunda

Bu niyə vacibdir

HUR-un açıqlaması Ukraynanın mühüm hərbi qurumlarından birinin informasiya müharibəsi şəraitində özünü müdafiə etməyə keçdiyini göstərir. Açıqlama HUR və SBU arasında silahlı toqquşmaya qədər inkişaf edən daxili gərginliklər fonunda yayılıb və Prezident Zelenskinin şəxsən müdaxiləsi ilə müşayiət olunub – o, insidenti "biabırçı" adlandırıb, kadr qərarları tələb edib və SBU rəsmisini vəzifəsindən azad edib. Hər iki tərəf – SBU əməkdaşı və HUR hərbi qulluqçusu – barəsində Cinayət Məcəlləsi ilə şübhəli şəxs qismində bildirişlər göndərilməsi göstərir ki, insident hüquqi nəticələr doğurub və Ukrayna rəhbərliyi üçün ciddi daxili hesabatlılıq məsələsinə çevrilib.

Nə baş verdi

3 sentyabr 2026-cı ildə Ukrayna Hərbi Kəşfiyyat İdarəsi (HUR) özünün sosial şəbəkələrində və Telegram kanalında bəyanat dərc edərək, Hərbi Kəşfiyyata və onun tabeliyindəki döyüş hissələrinə qarşı məqsədyönlü dezinformasiya kampaniyasının həyata keçirildiyini açıqlayıb. HUR-un sözlərinə görə, kampaniyanın təşkilatçıları şübhəli reputasiyalı media resurslarını, bloqerləri və Telegram kanallarını, o cümlədən maliyyə mükafatı müqabilində cəlb etməyi planlaşdırır. İdarə vətəndaşları yalnız rəsmi mənbələrə etibar etməyə, media və bloqerləri isə təsdiqlənməmiş məlumat yaymaq təklifləri ilə müraciət olunarsa, dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməyə çağırıb. HUR eyni zamanda bildirib ki, hərbi kəşfiyyat və onun hissələri Rusiya aqressiyasının dəf edilməsi üzrə bütün tapşırılmış döyüş və xüsusi vəzifələri icra etməyə davam edir.

Bu bəyanat bir gün əvvəl – 2 sentyabrda – Kiyevin Bereznyaki rayonunda, Şumsko küçəsində HUR əməkdaşları ilə SBU-nin Alfa xüsusi təyinatlıları arasında baş verən silahlı toqquşma fonunda yayılıb. SBU bildirib ki, atışma Rusiya FSB-nin Ukraynaya gəlmiş rus müxalifət hərəkatının bir liderinə qarşı sui-qəsd cəhdinin qarşısının alınması üzrə istintaq tədbirləri zamanı baş verib və hücumçular arasında yaralılar var. Rusiya Könüllü Korpusunun (RDK) müavini Stepan Kaplunov SBU-nin FSB ilə əlaqəyə dair ittihamlarını rədd edərək, avqustun 23-də polis qiyafəsində şəxslər tərəfindən oğurlandığını və ifadəsinin işgəncə altında alındığını bildirib. RDK komandiri Denis Kapustin Kaplunovun versiyasını təsdiqləyib.

Prezident Volodimir Zelenski insidenti "biabırçı" adlandıraraq xüsusi xidmət rəhbərlərindən kadr qərarları tələb edib; 3 sentyabrda SBU-nin dövlət sirri mühafizəsi və lisenziyalaşdırma departamentinin rəisi Oleq Xramov vəzifəsindən azad edilib. Baş Prokurorluq atışma ilə bağlı ibtidai istintaq açıb; SBU əməkdaşı Cinayət Məcəlləsinin 365-ci maddəsinin 2-ci hissəsi (səlahiyyət hədlərinin aşılması), HUR hərbi qulluqçusu isə 348-ci maddə (hüquq-mühafizə orqanı əməkdaşının həyatına qəsd) ilə şübhəli şəxs elan edilib.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Kaplunovun statusu və saxlanılma şəraiti barədə fərqlənir: SBU onun istintaq tədbirləri zamanı saxlanıldığını və FSB ilə əlaqəni etiraf etdiyini bildirir; Kaplunov, onun vəkili və RDK komandiri Denis Kapustin isə onun avqustun 23-də oğurlandığını, rəsmi şübhəli şəxs bildirişinin olmadığını və ifadəsinin məcburiyyət altında alındığını iddia edirlər. 2 sentyabr Kiyev insidentinə fərqli qiymətlər verilir: HUR onu xarici dezinformasiya/diskreditasiya kampaniyasının tərkib hissəsi kimi təqdim edir, SBU isə Alfa təyinatlılarının istintaq tədbirləri zamanı güc tətbiq etdiyi qanuni FSB əleyhinə əməliyyat kimi çərçivələyir. Ukrinform rus dezinformasiya kampaniyalarını əsasən Rusiyanın Ukrayna əsirlərinə daha yaxşı davrandığı təəssüratı yaratmaq cəhdi ilə əlaqələndirir – bu çərçivə yalnız Ukrinform tərəfindən verilir və digər mənbələrlə təsdiqlənmir.

Kontekst

Gərginlik 2 sentyabrda Kiyevin Şumsko küçəsindəki silahlı atışma ilə kulminasiyaya çatıb; SBU atışmanı RDK müavini Stepan Kaplunovun FSB ilə iddia olunan əlaqələri ilə bağlı istintaq tədbirləri ilə izah edib. Kaplunov və RDK komandiri Denis Kapustin onun avqustun 23-də polis qiyafəsində şəxslər tərəfindən oğurlandığını bildirib; vəkil Taras Borovski ifadənin məcburiyyət altında alındığını və Kaplunovun azad edildikdən sonra yerinin məlum olmadığını açıqlayıb. 3 sentyabrda SBU Kaplunovun FSB ilə əlaqəni etiraf etdiyi görüntüləri yayıb; Kaplunov bu ittihamları rədd edib. 3 sentyabrda Prezident Zelenski SBU-nin dövlət sirri mühafizəsi və lisenziyalaşdırma departamentinin rəisi Oleq Xramovu vəzifəsindən azad edib.