Zelenski SİB-in rəisini vəzifəsindən azad etdi — Kiyevdə HUR və SİB arasında silahlı toqquşma fonunda

Bu niyə vacibdir

SİB rəhbərliyindən birinin vəzifəsindən azad edilmemesi Ukraynanın iki güc strukturu — HUR və SİB — arasında Kiyev küçələrində baş vermiş silahlı toqquşma ilə birbaşa bağlıdır. Hadisə dövlət strukturları arasında koordinasiya, komanda məsuliyyəti və Ukraynanın müdafiə qüvvələrinin daxilində güc tətbiqi məsələlərini gündəmə gətirir. Eyni zamanda, Rusiya əleyhinə döyüşən Rusiya Könüllü Korpusunun komandirinin FSB ilə əlaqəsi və ya qanunsuz qaçırılması ilə bağlı bir-birinə zidd iddialar Ukraynanın ərazisindəki Rusiya müxalifət döyüşçülərinə münasibətini mürəkkəbləşdirir.

Nə baş verdi

Prezident Volodimir Zelenski 2 sentyabr 2026-cı il tarixində 868/2026 saylı fərman imzalayaraq Oleq Vitaliyoviç Xramovu SİB-in Dövlət Sirrinin Qorunması və Lisenziyalaşdırılması Departamentinin rəisi vəzifəsindən azad edib. Fərman Prezident Administrasiyasının saytında dərc olunub, lakin azad edilmənin səbəbləri açıqlanmayıb. Xramov həmin vəzifədə 2023-cü ilin martından çalışırdı.

Bu kadr qərarı Kiyevin Dnepr rayonunda HUR və SİB əməkdaşları arasında baş vermiş silahlı toqquşmadan sonra verilib. 1 sentyabrda Rusiya Könüllü Korpusu döyüş əməliyyatları üzrə müavini Stepan Kaplunovun naməlum şəxslər tərəfindən qaçırıldığını bildirib. Kaplunovun vəkili Taras Borovski qeyd edib ki, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları döyüşçünün evinə "qadağan olunmuş əşya yerləşdirmək" məqsədilə gəlib, sonra isə onun yoldaşları həmin ünvana gəlib və küçədə atəş səsləri eşidilib. "Ukrainska Pravda" xəbər verib ki, toqquşmada üç HUR əməkdaşı xəsarət alıb; hadisə yerinə İstintaq Dövlət Bürosunun və SİB "Alpha" xüsusi təyinatlı dəstəsinin rəhbəri gəlib.

SİB və HUR birgə bəyanatla Rusiya FSB-sinin Ukraynaya gəlmiş Rusiya müxalifət milli hərəkatının liderinə qarşı hazırladığı terror aktının qarşısının alındığını açıqlayıb. SİB həmçinin bildirib ki, istintaq-əməliyyat qrupuna Müdafiə Qüvvələri bölmələrindən birinin üzvləri tərəfindən silahlı hücum edilib və hücumçular saxlanılıb. Prezident Zelenski Kiyevdəki insidentlə bağlı xüsusi xidmət rəhbərləri barəsində məsuliyyət və kadr qərarlarının olacağını bildirib. Prezident Administrasiyasının rəhbəri Kirilo Budanov qeyd edib ki, İstintaq Dövlət Bürosu da hadisəyə baxır, Baş Prokurorluq isə hüquq-mühafizə orqanlarına qarşı təhdid və hücumla bağlı cinayət işi başladıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün mənbələr Ukrayna dilində, Ukrayna agentlikləri və mediasıdır; materialların mərkəzində prezident fərmanı və onun SİB rəhbərliyi üçün doğurduğu nəticələr dayanır. Ukrayna mediası Xramovun azad edilməsini birbaşa Kiyevdəki HUR–SİB silahlı toqquşması ilə əlaqələndirir və Zelenskinin daxili silahlı insidentlərin yolverilməzliyi və məsuliyyətin zəruriliyi barədə açıq mövqeyini ön plana çıxarır. Materiallarda Prezident Zelenski və Prezident Administrasiyasının rəhbəri Kirilo Budanov, həmçinin SİB, İstintaq Dövlət Bürosu və Baş Prokurorluq kimi hüquq-mühafizə orqanlarının iştirakı xüsusi qeyd olunur ki, bu da hadisəni dövlət hakimiyyəti və daxili intizam məsələsi kimi təqdim edir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Stepan Kaplunovun başına gələn hadisələr və silahlı toqquşmanı kimlərin başlatdığı barədə fərqli versiyalar təqdim edir. RKK və HUR-un "Timur" təyinatlı dəstəsinin komandiri Kaplunovun SİB əməkdaşları tərəfindən günün günorta vaxtı qaçırıldığını və rəsmi ittiham olmadan saxlanıldığını iddia edir; Kaplunov özü SİB-in FSB ilə əlaqə iddialarını rədd edir. SİB isə hadisəni FSB-nin təşkil etdiyi terror aktının istintaqı zamanı istintaq-əməliyyat qrupuna Müdafiə Qüvvələri bölmələrinin üzvləri tərəfindən edilmiş silahlı hücum kimi təqdim edir və hücumçuların saxlanıldığını bildirir. İnsidentin insan itkisi baxımından da fərq var: "Ukrainska Pravda" üç HUR əməkdaşının xəsarət aldığını yazır, digər mənbələr isə küçədə atəş açıldığını və SİB qrupuna hücum edildiyini qeyd edir, lakin konkret xəsarət alanları göstərmir. Xramovun azad edilməsinə dair mənbələr arasında fərqli detallar mövcuddur — bəzi materiallar yalnız fərmanın imzalanmasını qeyd edir, digərləri isə fərmanın nömrəsini (868/2026), dərc olunduğu yeri, Xramovun vəzifədə qaldığı müddəti və səbəblərin göstərilmədiyini əlavə edir.

Kontekst

Oleq Xramov 2023-cü ilin martından SİB-in Dövlət Sirrinin Qorunması və Lisenziyalaşdırılması Departamentinə rəhbərlik edirdi. 1 sentyabr 2026-cı ildə Rusiya Könüllü Korpusu döyüş əməliyyatları üzrə müavini Stepan Kaplunovun naməlum şəxslər tərəfindən bir evin həyətində qaçırıldığını elan edib. SİB və HUR birgə bəyanatla Rusiya FSB-sinin Ukraynaya gəlmiş Rusiya müxalifət milli hərəkatının liderinə qarşı hazırladığı terror aktının qarşısının alındığını bildirib. Baş Prokurorluq hüquq-mühafizə orqanlarına qarşı təhdid və hücumla bağlı cinayət işi başladıb.