Zelenski: Ukrayna üçün NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər zəmanətlər hələ konkretləşməyib
Volodimir Zelenski bildirib ki, Ukrayna NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı hələ yazılı və konkret addımlar görmür. Zəmanətləri kimin və necə təmin edəcəyi, eləcə də təcavüzə qarşılıq verib-verməyəcəyi aydın deyil. O, zəmanətlərin iki ildən xeyli uzun müddətə — ən azı onilliklərə, mümkün olsa, daimi olaraq — qüvvədə olmasını istəyir.
Əsas məqamlar
- Zelenski bunu 21 noyabrda bildirib.
- 5-ci maddəyə bənzər zəmanətlər üçün yazılı, konkret addımlar hələ yoxdur.
- Zəmanətləri kimin və necə təmin edəcəyi, təcavüzə qarşılıq verib-verməyəcəyi bəlli deyil.
- Zelenski zəmanətlərin ən azı onilliklərə, mümkün olsa, daimi müddətə qüvvədə olmasını istəyir.
- Rusiya ilə ikiillik fasilə Ukrayna üçün güclü sülh sayılmaz; Zelenski yeni müharibənin təhlükəli olacağını deyib.
Bu niyə vacibdir
Zəmanətləri kimin verəcəyi və təcavüz halında necə cavab verəcəyi aydın olmadıqca, onların praktik təsiri qeyri-müəyyən qalır. Zelenskiyə görə, ikiillik fasilədən sonra indiki dəstək səviyyəsini yenidən toplamaq çətin ola bilər, yeni müharibə isə Ukrayna üçün təhlükəlidir.
Nə baş verdi
21 noyabrda Volodimir Zelenski Ukraynanın NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı yazılı, konkret addımlar görmədiyini deyib. O, zəmanətləri hansı kollektivin təmin edəcəyinə, həmin kollektivin Ukraynanı necə müdafiə edəcəyinə və təcavüzkara qarşılıq verməyə hazır olub-olmayacağına dair hələ də aydın cavab olmadığını bildirib. Zelenski zəmanətlərin Donald Trampın ABŞ prezidentliyi dövrünün iki ilindən sonra da qüvvədə qalmasını, ən azı onilliklərə uzanmasını istəyir. Onun fikrincə, Rusiyanın iki il yeni hücum etməyəcəyi fasilə güclü sülh sayılmaz; belə bir fasilədən sonra dəstəyi yenidən səfərbər etmək çətin ola bilər.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna tərəfinin vurğuladığı məqam zəmanətlərin hələ konkret sənəddə və addımlarda əksini tapmaması, onları kimin təmin edəcəyinin və hücuma necə cavab veriləcəyinin aydın olmamasıdır. Zelenski zəmanətlərin iki ildən daha uzun müddət qüvvədə qalmasını tələb edir.
Kontekst
Zelenski daha əvvəl ABŞ-ın NATO Nizamnaməsinin 4-cü və 5-ci maddələrinə bənzər zəmanətlər təklif etdiyini demişdi. ABŞ hərbçilərinin Ukraynada yerləşdirilib-yerləşdirilməyəcəyi barədə suala isə Vaşinqtonun mənfi cavab verdiyini bildirmişdi.