Kushner Avropa təhlükəsizliyinin geniş formatını təklif edir, Avropa isə keçidin təfərrüatlarında qalır
Cəred Kushner Rusiya ilə Avropa arasında geniş, çoxtərəfli danışıqlar aparmaq üçün NATO-Rusiya Şurası modelini canlandırmaq istəyir. Avropa rəhbərləri isə Rusiya ilə təhlükəsizlik çərçivəsini müzakirə etmək üçün Ukraynada atəşkəsin dayandırılmasını şərt qoyur. Bu fərq ABŞ və Avropa arasında danışıqların ardıcıllığı məsələsində aydın ziddiyyət yaradır.
Əsas məqamlar
- Cəred Kushner Rusiya ilə Avropa arasında pəstermərbən təhlükəsizlik архітектурасыны обсуждать haqqında NATO-Rusiya Şurası modelini canlandırmaq istəyir.
- Avropa rəhbərləri Rusiya ilə təhlükəsizlik danışıqlarının yalnız Ukraynada atəşkəsin dayandırılmasından sonra başlamasını tələb edir.
- Kushner atəşkəsin dayandırılmasını və Avropanın təhlükəsizliyi barədə geniş danışıqları paralel aparmaq istəyir.
- ABŞ, Ukrayna, NATO və Avropa müttəfiqləri ilə birgə hazırlanan formatın beş məqsədi daxilində daimi təhlükəsizlik məsləhətləşmələri, kriz şəraitində etibarlı ünsiyyət kanalları, daha çox hərbi şəffaflıq, eskalasiya riskів проти eskalatsiya strategiyaları, uzunmüddətli Avropa təhlükəsizliyi və sabitlik üçün əsas, həmçinin dövlətlərin öz ittifaqlarını seçmək hüququ var.
- 6 noyabrda Kushner bildirib ki, ABŞ Ukrayna, NATO və Avropa müttəfiqləri ilə birlikdə Avropa qitəsinin təhlükəsizlik arxітектурасынын параметrlərini işləyir.
- 21 oktyabrda Sankt-Peterburqda Vladimir Putin, Stiv Vitkoffla görüşdə Avropa üzrə ümumi təhlükəsizlik planına həvəslə yanaşdı; Kушner görüşə videokonfrans qoşuldu.
- 5 noyabrda Donald Tramp Ağ Sarayda Pyutinin nümayəndəsi Kirill Dmitriyevlə görüşdükdən sonra Ukrayna və bütün Avropanı kapsayacaq “böyük saziş” barədə məlumat verdi.
- Ukrayna Prezidenti Volodymyr Zelenskiy ABŞ üçün təhlükəsizlik planının təhlükəli ola biləcəyini xəbərdarlıq etdi.
- 4–5 noyabrda Brüsseldə Ukrayna, ABŞ və Avropa arasında pəstermüharibəti bərpa, iqtisadi inkişaf və təhlükəsizlik zəmanətləri barədə danışıqlar keçirildi.
Bu niyə vacibdir
İnisiyativə keçirilmənin birinci kəsifdə Ukraynada atəşkəsin dayandırılması ilə Avropanın pəstermüharibəti təhlükəsizlik arxitekturасыны eyni danışıq yoluna daxil edir. Bu, ABŞ yanaşması ilə Avropa rəhbərlərinin tələbi arasında aydın ardıcıllıq mübahisəsi створir. Avropa офицерлерinin, что они могут оказаться на второй план в переговорах о собственной безопасности, çekinceleriyi Avropa müttəfiqlərinin iştirakını azalda bilər. Təklif ABŞ-ın Ukrayna və Avropanı əhatə edən böyük sazişə hazırlığı ilə üst-üstə düşür; eyni zamanda Konqresdə əlavə dəstək və sanksiya imkanları обговорюються.
Nə baş verdi
Cəred Kushner Rusiya ilə Avropa arasında pəstermüharibəti təhlükəsizlik məsələləri üzrə danışıqlar üçün 2002-ci ildə yaradılmış NATO-Rusiya Şurası modelini canlandırmaq istədiyini bildirib. Model 2014-cü ildə Rusiyanın Ukraynaya qəxib etməsi və Krım оқуғидан кейін тохтатилmişdi. Kushner atəşkəsin dayandırılmasını зиялындай зи rəhbərləri ilə Avropa təhlükəsizliyinin geniş danışıqlarını eyni anda aparmaq istəyir; Avropa rəhbərləri isə əksinə, təhlükəsizlik çərçivəsinin müzakirəsi üçün əvvәлі atəşkəsin dayandırılmasını şərt qoyur. 21 oktyabrda Putin Vitkoffla görüşdə plana həvəslə yanaşıb, Kушner videokonfrans qoşulub. 5 noyabrda Tramp Dmitriyevlə görüşdükdən sonra geniş miqyaslı saziş yaxın olduğunu elan edib. İnisiyativanın Avropadakı dəstəkçiləri arasında onьың деталей Sovet: Kушner Avropaya қўшилишни ҳамкорлик учун Абу-Дабидаги учрашувларда натижа кутиб турибди. Zelenskiy esa ABŞ таклифини хавфли деб топиб, буни Россиянинг урушни тўхтатишга тайёрлиги йўқлиги билан изоҳлайди.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna matshadida Avropa tomonidan atəşkəsin dayandırılmasını təhlükəsizlik danışıqları üçün şərt kimi qoyması xüsusi vurğulanır. Zelenskiynin ABŞ planını təhlükəli adlandırması və Rusiyanın müharibəni bitirmək istəyinin əksinə şübhələr ifadə etməsi diqqət çəkir.(reportlarda)-Bundan əlavə, Ukraynanın çoxtərəfli diplomatiyada yer alması, o cümlədən Abu-Dabi danışıqları və Brüsseldə təhlükəsizlik zəmanətlərinə dair müzakirələr qeyd olunur.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Xarici materialları ötürən ukrayna əhatəsi Kушnerin canlandırdığı Rusiya-NATO formatını mərkəzi təklif kimi göstərir і.] та Трампин «бөyük сазиш» анонсимен əlaqlələndirir. Avropa rəhbərləri Kушnerin усилиsini dəstəkləsələr də, təklifin ayrıntılarına skeptik yanaşırlar və Avropanın öz təhlükəsizliyi barədə danışıqlarda kənara qoyulmasından narahat olurlar.
Mənbələr nədə fərqlənir
ABŞ tarafı atəşkəsin dayandırılmasını vєвропаниң тəhlükəsizlik danışıqlarını паралel irəlilətməyə çalışır, Avropa rəhbərləri isə Ukraynada мирна угода та үстінен архітектура туралы келішімге келуді талап етеді. Сондай чи ерда Трампниң кенг масштабli сазиш ҳақидаги баёнотига қарси баҳс: унинг айтганлиги ҳақида, бошқа хабарларда, европанинг ноаниқ US таклифи ҳақидаги хавофлар шароитида баҳо Ҳисобга олинди. Материалда бу баҳснинг барча тарафлари аниқ кўрсатилмаган.
Kontekst
NATO-Rusiya Şurası 2002-ci ildə Moskva ilə NATO ölkələri arasında hərbi-siyasi əməkdaşlıq və dialoğun inkişafı üçün yaradıldı; onun fəaliyyəti 2014-cü ildə Rusiyanın Ukraynaya qəxib etməsi və Krımın işğalından sonra dayandırıldı. 4–5 noyabrda Brüsseldə Ukrayna, ABŞ və Avropa arasında Ukraynanın pəstermüharibətinin bərpası, iqtisadi inkişafı və təhlükəsizlik zəmanətləri müzakirə olunub. ABŞ tərəfindən Konqres üçün 15 milyard dollarlıq yeni hərbi yardım paketinin hazırlandığı, demoskratların isə idxal olunan rus dizel yanacağının alınmasının dayandırılması, yeni sanksiyalar və Ukrayніна зброї постачання щодо наступу та оборони можливих заходів проговорюються.