Ukraynalıların Zelenskıyə etibarı ABŞ–Rusiya "dizel sazişi"ndən sonra artıb
Kiyev Beynəlxalq Sosiologiya İnstitutunun (KMIS) 8–16 oktyabr sorğusuna görə, Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskiyə etibar edənlərin payı 54%-ə çatıb. ABŞ–Rusiya arasında Rusiya dizel yanacağına qarşı sanksiyaların yumşaldılması barədə razılaşmadan sonra etibar göstəricisi əvvəlki dövrlə müqayisədə 10%-dən çox artıb.
Əsas məqamlar
- KMIS-in ümumi nəticəsinə görə, respondentlərin 54%-i Zelenskiyə etibar edir, 41%-i isə etibar etmir.
- 8–9 oktyabrda (saudzişdən əvvəl) Zelenskiyə 43% etibar edib, 52% isə etibar etməyib.
- 10–16 oktyabrda (saudzişdən sonra) etibar edənlərin payı 57%-ə, etibar etməyənlərin payı isə 39%-ə yüksəlib.
- KMIS artımın ABŞ təzyiqindən sonra "bayraq ətrafında sıxlaşma" effekti ilə izah oluna biləcəyini, lakin bu effektin nə qədər davam edəcəyinin bəlli olmadığını qeyd edir.
- Sorğuda 18 yaşdan yuxarı, hökumətin nəzarətində olan ərazilərdə yaşayan 1031 Ukrayna vətəndaşı iştirak edib; müvəqqəti işğal altındakı ərazilərin sakinləri və 24 fevral 2022-ci ildən sonra ölkəni tərk edənlər nümunəyə daxil edilməyib.
- Statistik xəta 50%-ə yaxın göstəricilər üçün 4,0%-dən, 25%-ə yaxın göstəricilər üçün isə 3,4%-dən çox deyil.
Nə baş verdi
Kiyev Beynəlxalq Sosiologiya İnstitutunun (KMIS) 8–16 oktyabr 2026-cı il tarixləri arasında apardığı telefon sorğusuna görə, Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskiyə etibar edən respondentlərin ümumi payı 54% təşkil edib: 22% "tamamilə", 32% isə "əsasən" etibar etdiyini bildirib. Eyni sorğuda 41% Zelenskiyə etibar etmədiyini deyib – onlardan 24%-i "tamamilə", 17%-i isə "əsasən" etibar etmədiyini bildirib. Sorğunun əvvəlində, 8–9 oktyabrda etibar göstəricisi 43%, etibar etməmə isə 52% olub; 10–16 oktyabrda, yəni ABŞ və Rusiya arasında Rusiya dizel yanacağı sanksiyalarının yumşaldılması razılaşmasından sonra isə etibar göstəricisi 57%-ə yüksəlib, etibar etməmə isə 39%-ə düşüb. Sorğunu KMIS aparıb: 1031 respondent, 18 yaşdan yuxarı, hökumətin nəzarətində olan ərazilərdə yaşayan Ukrayna vətəndaşları; müvəqqəti işğal altındakı ərazilərin sakinləri və 2022-ci il fevralın 24-dən sonra ölkəni tərk edənlər nümunəyə daxil edilməyib. KMIS artımı ABŞ-ın Ukraynaya təzyiqindən sonra "bayraq ətrafında sıxlaşma" effekti ilə izah edib və qeyd edib ki, bu effektin nə qədər davam edəcəyi bəlli deyil.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna KİV-ləri xəbəri daxili siyasi kontekstdə işıqlandırıb: Zelenskiyə etibarın artması, ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiyaları yumşaltması və bu qərarın Ukraynaya təzyiqin fonunda yaratdığı reaksiya. Materiallarda Zelenskinin Trampın qərarını tənqid etdiyi, sanksiyaların yumşaldılmasının Rusiyaya müharibə üçün əlavə vəsait verdiyini və uzunmüddətli eskalasiyanın azaldılması razılaşması olmadan belə yumşalmaların "aşkar zəiflik" olduğunu söylədiyi xatırlanıb.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
İngilisdilli mediada əsas diqqət rəqəmlərə – etibarın 10%-dən çox artmasına – və bu dəyişikliyi izah edən kontekstə, yəni ABŞ–Rusiya razılaşmasına və ABŞ-ın Ukraynaya təzyiqinə yönəlib. Bu yanaşma, həmçinin KMIS-in "bayraq ətrafında sıxlaşma" effektinin nə qədər davam edəcəyinin qeyri-müəyyən qaldığını vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
KMIS-in şərhi iki istiqamətdə oxunur: bir tərəfdən, etibarın dizel razılaşmasından sonra artdığı, digər tərəfdən isə, bu razılaşma və ABŞ-ın Ukraynaya təzyiqi olmadan sorğunun Zelenskiyə etibarın ilk dəfə 50%-dən aşağı düşəcəyini göstərə biləcəyi ehtimalı qeyd olunur. Digər məlumatlarda – sorğunun rəqəmlərində – fərq yoxdur.
Kontekst
ABŞ Xəzinədarlıq Nazirliyi Rusiya mənşəli dizel yanacağının 2027-ci il aprelin 7-dək satışı, çatdırılması və idxalına lisenziya verib. Zelenski Trampın bu qərarını tənqid edərək, uzunmüddətli eskalasiyanın azaldılması razılaşması olmadan sanksiyaların yumşaldılmasını "aşkar zəiflik" adlandırıb və Rusiya yanacaq ixracından əldə edilən vəsaitin müharibəyə istiqamətləndirildiyini bildirib.