ABU-DAƏBİ üçtərəfli danışıqları: Təhlükəsizlik zəmanətləri əsas mövzu
Ukrayna, ABŞ və Rusiya nümayəndələrinin 10–11 noyabrda ABU-DAƏBİ-də keçiriləcək iki günlük danışıqlarında Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri və Avropanın sülhdan sonrakı təhlükəsizlik arxitekturası mərkəzi mövzu olacaq. ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio bildirdi ki, tərəflər yalnız ilkin təklifləri nəzərdən keçirir və hələ heç bir yekun razılaşmaya nail olunmayıb.
Əsas məqamlar
- Üçtərəfli danışıqlar ABU-DAƏBİ-də 10–11 noyabrda keçiriləcək.
- Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri danışıqlардын baş qatında olacaq.
- Avropa üçün sülhdan sonrakı təhlükəsizlik arxitekturası da əsas müzakirə mövzusudur.
- Rusiya tərəfindən hökumun müşaviri Volodymyr Medynskyi nümayəndə heyətini rəhbərlik edəcək.
- Ukrayna nümayəndə heyətinə Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Rustem Umerov başçılıq edəcək.
- ABŞ və Avropa nümayəndələrinin əsas üçtərəfli görüşdən əlavə ayrıca görüşlərdə iştirak etməsi planlaşdırılıb.
- Rubio deyib ki, əvvəlcə bəhənə daymalıdır, sonra isə növbəti mərhələyə keçməlidir.
Bu niyə vacibdir
ABU-DAƏBİ görüşü 2026-cı ilin fevralından bəri bu formatda ilk danışıqlardır və əvvəlki raundlarda müəyyən edilmiş hərəkət nəzərə alınmayıb. Tərəflər dayanacaq zəmanəti dayandırmaqdan sonra Ukraynanın təhlükəsizlik zəmanətləri və Avropanın sülhdan sonrakı təhlükəsizlik çərçivəsi barədə danışmağı planlaşdırır. Avropa və NATO nümayəndələrinin ayrıca görüşlərdə iştirakı Avropanın təhlükəsizlik qərarlarına təsir göstərə biləcəyini göstərir.
Nə baş verdi
Ukrayna, ABŞ və Rusiya nümayəndələri ABU-DAƏBİ-də 10–11 noyabrda müzakirələr aparacaq. Danışıqların əsasında dayanacaqlar müzakirəsi, Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri və Avropanın sülhdan sonrakı təhlükəsizlik arxitekturası dayanır. ABŞ tərəfdən Marko Rubio yekun razılaşmaların hələ yoxluğunu bildirdi. Rusiya heyətinə Volodymyr Medynskyi, Ukrayna heyətinə isə Rustem Umerov başçılıq edəcək. Avropa və NATO nümayəndələrinin əsas üçtərəfli görüşə qatılması barədə məlumat ziddiyyətlidir; onların ayrıca görüş və konsultatsiyalarda iştirak etməsi isə planlaşdırılıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukraynada diqqət əsasən təhlükəsizlik zəmanətlərinə, bəhənə dayandırmanın ilk addım olmasına, Qərb dəstəyinə və Avropanın Avropa təhlükəsizliyinə dair qərarlarda iştirakına yönəlib. Xəbərdarlıq olunur ki, Rusiyanın ərazi və hərbbi məhdudiyyət tələbləri rədd edilməlidir; Zelyenskiy hesab edir ki, ərazi məsələlərinin həlli üçün Putinlə birbaşa görüşmə vacibdir. O, həmçini Rusiyanın işğal etdiyi dörd regiondan ordu qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edir, NATO-ya üzvlük məqsədindən imtina edilməsini, hərbbi qüvvələrə məhdudiyyət qoyulmasını, rus dili və Moskva ilə bağlı pravoslav kilisinin fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını və ümumi dayanacaq tələb edir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq xəbərçilik ABŞ-un vasitəçiliyi ilə keçirilən üçtərəfli danışıqların gündəliyini, Ukrayna таqxdim etmək və Avropa üçün sülhдан sonrakı təhlükəsizlik modelini, Avropa və NATO nümayəndələrinin iştirakını önə çəkirir. Eyni zamanda Rusiya və Ukraynanın mövqeləri, cəhədənki mübarizə şəraiti və müvafiq qərarların maneələri izah olunur. ABŞ rəsmilərinin inam ifadə etməsinə baxmayaraq, hələlik heç bir yekun razılaşma yoxdur və tərəflərin əsas məsələlər üzrə fərqli mövqe saxlaması davam edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Rusiya bildirdi ki, əsas üçtərəfli görüş Avropa nümayəndələri olmadan keçiriləчək. Інші звітliklәр isә Avropa та НАТО нөйүрләрине АБУ-ДАӘБИ-дә айрыча көрүшләр һәм координацион консультацияләрда катнашачак дип әйтә. Якурадна українська делегациясына башчылык иткән Кирило Буданов турындағы хәбәрләр Офис президентасы тарапынан расталмады: Умәров башчылык итәчәк, Буданов исә делегацияның ағзасы болачак.
Kontekst
Cəbhədə döyüşlər davam edir, Rusiya və Ukrayna isə uzun mənzilli dron və raket hücumlarını gücləndirib. ABU-DAƏBİ-dən əvvəl aparılan lokal Oleshki amnistiyası bir hafta davam etdi və bəzi sakinlərin təxliyəsi ilə humanitar yardımın çatdırılmasına imkan verdi. Tramp 4 noyabrda rus təmsilçisi Kirill Dmitriyevlə görüşdən sonra geniş Avropa təhlükəsizlik razılaşmasının hazırlanldığını, 5 noyabrda isə tərəflərin müharibəni bitirməyə yaxın olduğunu bildirdi, lakin konkret detallar vermədi. Almaniya hökumati ABŞ, E3, Aİ və NATO ilə koordinasiyanı elan etdi.