Avropa rusiyə münasibətlərdə E3 formatını nəzarət altına almağa çalışır
Avropa ölkələri Ukraynada müzakirələrin aparılmasında iştirak etmək üçün Britaniya, Fransa və Almaniyadan ibarət E3 formatını nəzərə alır. Washington və Kiyev bu formatı ən ehtimal olunan Avropa təmsili hesab edir, lakin kiçik dövlətlər və Avropa institutları üçün risklər qalxır. Ayrı-ayrılıqda Norveç və Finlandiya liderlərinin Putinlə danışmaları da Avropa yanaşmasının parçalanmasını göstərir.
Əsas məqamlar
- E3 formatına Britaniya, Fransa və Almaniya daxildir.
- Stiv Vitkoff və Cared Kuşner keşen ay Kiyevdə ukraynalı rəsmilər E3-ün Avropa təmsili üçün mexanizm olacağına razılıq göstərib.
- Washington və Kiyev E3-ü mənzərədə müzakirələrdə Avropanın iştirakı üçün ən ehtimal olunan format hesab edir.
- Danimarka, İtaliya və Litva Norveç və Finlandiya liderlərinin Putinlə telefon danışmasını tənqid etdi.
- Avropa ölkələrinin 200 milyard avrodan çox dondurulmuş rus aktivləri, sanksiya imkanları və Ukraynanın AÜ-ə üzvlüyü perspektivi var.
- AÜ institutlarının müzakirələrə qatılması Ukraynanın AÜ ilə gələcək münasibətləri və Rusiyaya qarşı sanksiyaların ləğvi vacibdir.
- Kremlin sözcüsü Dmi tri Peskov bildirib ki, üçtərəfli müzakirələrdə AÜ iştirakı nəzərdə tutulmayıb.
Bu niyə vacibdir
E3 formatı Avropanın müzakirələrdəki nümayişçiliyini və kiçik dövlətlərin iştirakını müəyyən edə bilər. AÜ institutlarının prosesə qoşulması Ukraynanın gələcəkdə AÜ ilə münasibətləri və Rusiyaya qarşı sanksiyaların ləğvi ilə bağlı məsələlərin həllində vacibdir. Avropanın 200 milyard avrodan çox dondurulmuş rus aktivləri, sanksiya imkanları və Ukraynanın AÜ-ə üzvlüyü perspektivi onun əlində güclü alətlər yaradır, lakin bu alətlər hələ diplomatik təsirə çevrilməyib. Washington və Moskvadan Avropa təhlükəsizliyi barədə danışıqların AÜ olmadan aparılması isə Avropa dövlətlərində narahatlıq yaradır.
Nə baş verdi
Washington və Kiyev E3 formatını — Britaniya, Fransa və Almaniyadan ibarət qrupu — Avropanın müzakirələrdəki ən ehtimal olunan təmsili hesab edir. Keşen ay Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Kiyevdə ukraynalı rəsmilərlə E3-ün Avropa təmsili üçün mexanizm kimi istifadə olunması barədə razılığa gəlib. E3 ilə bağlı müzakirələrin əsas problemi kiçik Avropa dövlətlərinin bu üç ölkənin ümumi Avropa mövqeyi əvəzinə öz maraqlarını təmsil etməkdən qorxmasıdır. Ayrı-ayrılıqda Norveç və Finlandiya liderləri Putinlə telefon danışıb; danışma əvvəlcədən digər AÜ dövlətləri ilə razılaşdırılmamışdı. Danışma Danimarka, İtaliya və Litvanın tənqidinə səbəb oldu. Avropa institutlarının isə Ukraynanın AÜ ilə gələcək münasibətləri və Rusiyaya qarşı sanksiyaların mümkün ləğvi məsələlərində müzakirələrə qoşulması gözlənilir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukraynalı mənbələrin çərçivəsi Avropanın ümumi mövqe təsdiqlənmədiyi üçün müzakirələrdən kənarda qala biləcəyini vurğulayır. E3 bir tərəfdə Avropa təmsilini təmin etmək imkanı kimi, digər tərəfdə isə üç böyük dövlətin ümumi Avropa mövqeyi yerinə öz maraqlarını qeyd etmək riski kimi təqdim edilir. Ukrayna ilə AÜ arasındakı gələcək münasibətlər və Rusiyaya qarşı sanksiyaların ləğvi kimi məsələlərin AÜ institutlarının iştirakı ilə müzakirə edilməsi xüsusi olaraq qeyd olunur.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Xarici materiallar Washington və Kiyevin Avropanın hər hansı razılaşmada vacib rolunu daha çox etiraf etdiyini, lakin Avropa hökumlarının hələ də müzakirələrdən kənarda qaldığını göstərir. E3 formatı ilə kiçik dövlətlərin və AÜ institutlarının iştirakı arasındakı gərginlik, eləcə də Avropa liderlərinin Putinlə aparılan ayrı-ayrı əlaqələr və onlara qarşı yaranan tənqid ayrıca vurğulanır. Rusiya tərəfindən üçtərəfli müzakirələrin formatında AÜ iştirakının nəzərdə tutulmaması da qeyd edilir.
Kontekst
Vitkoff və Kuşner ukraynalı rəsmilərlə E3-ün Avropa təmsili üçün istifadə olunmasına razılıq gəlib. Rusiya üçün təhlükəsizlik zəmanətlərinin NATO-ya qarşı məhdudiyyətləri daxil etməsi mümkündür. Kremlin üçtərəfli müzakirələrdə AÜ iştirakının nəzərdə tutulmadığını bildirir. Bir Avropa diplomatı isə Avropa nümayişçisinin seçilməsindən əvvəl onun müzakirə masasında yer almasının vacib olduğunu deyir.