Avropa rəhbərlərinin Vladimir Putinlə danışacaq nümayəndəsi hələ seçilməyib
Avropa hökumətləri Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə Ukrayna üçün müzakirələr aparmaq hüququna malik Avropa nümayəndəsini təyin etmək barədə müzakirə edir. Aleksandr Stubb, Antóniu Kostа, Ursula von der Leyen və Kaja Kallas mümkün namizədlər arasında sayılır, lakin diplomatların arasında vahid razılıq yoxdur.
Əsas məqamlar
- Avropa hökumətləri Putinlə birbaşa danışıqlar üçün nümayəndə təyin etmək imkanını müzakirə edir.
- Potensial namizədlər arasında Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb və Avropa Şurası prezidenti Antóniu Kostа var.
- Ursula von der Leyen və Xarici siyasət məsələləri üzrə ABŞ müstəqil nümayəndəsi Kaja Kallas da müzakirə olunur.
- Müzakirələr ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun Moskvaya səfərindən sonra güclənib.
- Çexiya prezidenti Petr Pavel bildirib ki, Putin Ursula von der Leyen, Kaja Kallas və Fransa prezidenti Emmanuel Makronla danışmaqdan imtina edir.
- Pavel əlavə olaraq qeyd edib ki, Avropa təmsilçisinin ABŞ və ya NATO institutlarından gələməsi məcburi deyil.
- Stubb-in lehinə onun Donald Trumpla əlaqələri və Finlandiyanın Rusiya ilə uzun illər təcrübəsi göstərilir.
Bu niyə vacibdir
ABŞ və Rusiya mümkün Ukrayna sülh prosesinə keçərkən Avropa prosesə вхід ендә etməyə çalışır. Avropa nümayəndəsinin seçilməsi Ukraynanın mövqeyinin nümayəndəli prosesdə qorunub qorunmayacağına təsir göstərə bilər. Putinin ABŞ rəhbər şəxsləri ilə danışmaqdan imtina etməsi barədə məlumat isə Avropanın diplomatik əngellerini підсвечуə edir.
Nə baş verdi
Vitkoffun Moskvaya səfəri Avropa diplomatlarında əsaslı müzakirə yaratdı. ABŞ nümayəndəsi Pütinə Trump, Putin və Zelenski ilə üçtərəfli sammit təklif etdi. 20 oktyabrda Zelenski Norveçdə baş nazir Jonas Gahr Støre, Aleksandr Stubb və Vitkoffla görüşdü; Oslo görüşlərində üçtərəfli və daha geniş formatlar, o cümlədən ərazili məsələlər, təhlükəsizlik zəmanətləri və Ukraynanın müharibədən sonrakı bərpası müzakirə edildi. Avropa komissiyası ABŞ-in artıq mümkün danışıqlara hazırlıq etdiyini bildirdi, lakin kimin Avропа adına Putinlə danışтиға қарор қабул қилинмади.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna ta'rifidagi axborot manbalari Avropaning yagona ishonchli ovozini shakllantirish, Trump va Rossiya bilan bo‘layotgan jarayonda Ukraynani chetlab qolishdan saqlanish zarurligini ta’kidlaydi. Ularning qamrovida Stubb va uning Tramp bilan yaqinligi, shuningdek Finlandiyaning Rossiya bilan uzoq tarixiy ta’masoti ajratib ko‘rsatilgan. Xalqaro matnlarda esa Trampning yevropa sheriklari fikrsiz shartlarni muhokama qilish va Rossiyani ko‘proq qo‘llab-quvvatlashga moyilligi xavf sifatida taqdim etilgan.
Mənbələr nədə fərqlənir
Diplomatlar Stubb va Kostа o‘rtasida turli pozitsiyalarda. Bir guruh Kostани нейтрал вазифачи сифатида кўришмоқда, бошқалар Stubbни Трамп билан алоқалари ҳамда Финляндиянинг Россия билан тажрибаси туфайли афзал ҳисобламоқда. Кўпчилик дипломатлар Европанинг АИQ ёки НАТО ташкилларидан ташқари шахслар ҳам ортиқча бўлиши мумкин деб ҳисоблайди, лекин бошқа дипломатлар айни муддат давлатлар эмас, айниқса Ўзбек ЕИ ҳамкорлигида Ўрта ҇ироқ, Франция ва Британия эмас, худди ЕИ номидан ҳамкорлик тақдим этилиши керак деб талаб қилади.
Kontekst
Финляндия ва Россия ўртасида тахминан 1 300 километрлик умумий чегара бор. Икки мамлакат тарихида қаршилик кўрсатиш ҳамда давлатлараро муносабатлар тажрибаси мавжуд. Финляндиянинг бу тажрибаси ҳамда Стуббнинг АҚШ президенти Дональд Трамп билан мумкин бўлган яқин алоқалари унинг номзини қувватли қилиб қўяди. Виклиwat таътилларига кўра, Путinни европалик юқори даражали вакиллар билан музокараси қийин бўлиб қолмоқда.