Ukrayna Baş naziri korporativ təxirəsalma sisteminin bu həftə yenilənəcəyini açıqlayıb
Ukrayna Baş naziri Serhiy Koretski BBC News Ukrayna müsahibəsində Nazirlər Kabinetinin bu həftə əsas müəssisələrin işçilərinin səfərbərlikdən təxirəsalınması (bron) sistemində dəyişiklikləri yekunlaşdıracağını bildirib. Onun sözlərinə görə, son 6–8 ay ərzində ayda on minlərlə insan təxirəsalma və ya bron əldə edib. Koretski qeyd edib ki, kritik statusun sui-istifadə halları üçün yalnız formal istifadə olunan 100%-lik bron həddinin 85%-ə endirilməsi nəzərdən keçirilir; bu, müdafiə-sənaye kompleksinin 900-dən çox müəssisəsinə təsir göstərə bilər.
Əsas məqamlar
- Baş nazir Serhiy Koretski Nazirlər Kabinetinin bu həftə təxirəsalma (bron) sistemindəki dəyişiklikləri yekunlaşdıracağını açıqlayıb
- Son 6–8 ay ərzində ayda on minlərlə insanın təxirəsalma və ya bron aldığını, dinamikanın artdığını deyib
- Həqiqətən kritik müəssisələrin işçiləri bron etməkdə davam edəcək, dəyişikliklər yalnız kritik statusun sui-istifadə hallarına yönəlib
- Müdafiə-sənaye kompleksi və enerji sektoru üçün yuxarı həddin 100%-dən 85%-ə endirilməsi nəzərdən keçirilir
- Təsirə məruz qala biləcək müəssisələrin sayı 900-dən çoxdur (müdafiə-sənaye kompleksi)
- Koretski Baş Qərargahın yaralanan, itkin düşən, həlak olan və rotasiyaya ehtiyacı olan hərbçiləri əvəz etmək üçün şəxsi heyətə ehtiyac duyduğunu bildirib
- Misal olaraq, il ərzində təxminən 2 dron istehsal edən, lakin yüzlərlə işçisini bron edən hipotetik şirkət göstərilib
Bu niyə vacibdir
Bu dəyişiklik Baş Qərargahın rotasiya və komplektləşdirmə üçün şəxsi heyətə olan ehtiyacı ilə izah edilir. 100%-lik bron həddinin 85%-ə endirilməsi təklifi müdafiə-sənaye kompleksinin 900-dən çox müəssisəsinə birbaşa təsir göstərə bilər. İslahat həm də kritik müəssisə statusunun sui-istifadəsinə qarşı yönəlib və Kiyevin müharibə şəraitində müdafiə ehtiyacları ilə iqtisadiyyatın işləməsi arasında balanslaşdırma yanaşmasını əks etdirir.
Nə baş verdi
Ukrayna Baş naziri Serhiy Koretski 19 oktyabr 2026-cı ildə BBC News Ukrayna müsahibəsində Nazirlər Kabinetinin səfərbərlikdən təxirəsalma (bron) sistemindəki dəyişiklikləri bu həftə yekunlaşdıracağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, son 6–8 ay ərzində bron və təxirəsalma sayı ayda on minlərlə artıb və bu tendensiya davam edərsə, "tezliklə mütləq hamı bron olunacaq". Koretski qeyd edib ki, təxirəsalma alanlar, bron edilənlər və səfərbərlikdən yayınanların ümumi sayı xidmət edənlərin sayından xeyli çoxdur.
Dəyişikliklərin əsas məqsədi həqiqi kritik müəssisələri toxunmadan kritik statusdan sui-istifadə hallarının qarşısını almaqdır. Nazirlər Kabineti tərəfindən nəzərdən keçirilən təkliflərdən biri müdafiə-sənaye kompleksi və enerji sektoru üçün yuxarı bron həddinin 100%-dən 85%-ə endirilməsidir; bu, müdafiə-sənaye kompleksinin 900-dən çox müəssisəsinə təsir göstərə bilər.
Koretski kritik statusun iki meyarla — müdafiə qabiliyyətinə töhfə və dövlətin həyati fəaliyyətinin təmin edilməsi ilə müəyyən edilməli olduğunu bildirib. O, sui-istifadə misali olaraq, 100 işçisinin hamısını bron etmiş, lakin yalnız 20-si faktiki iş görən hipotetik Ukrenergo podradçısını və il ərzində 2 dron istehsal etdiyi halda yüzlərlə işçisini bron edən hipotetik şirkəti göstərib. Energetika sektorunda bron faizinin dəyişdirilməyəcəyini, iqtisadi bronun isə istisna olunmadığını, lakin yüksək maaş və vergi borcunun olmamasının özü kritik status demək olmadığını əlavə edib. Baş nazir həmçinin bildirib ki, Baş Qərargah yaralanan, itkin düşən, həlak olan və qanunsuz bölmə tərk edənləri əvəz etmək, uzun müddət xidmət edənləri isə rotasiya etmək üçün hərbçilərə ehtiyac duyur.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri səfərbərlik sahəsindəki gərginliyi fonunda dəyişikliyi təqdim edir. NV, LIGA.net, Ukrayinska Pravda, ZN.UA, Forbes Ukrayna və Hromadske Radio dərc etdikləri materiallarda Baş nazirin müsahibəsinə istinad ediblər. Verkhovna Rada üzvü Yaroslav Jeleznyak və komitə üzvü Fedir Venislavski hökumətin ilkin hazırladığı dəyişikliklərin parlament üzvləri, biznes və müdafiə şirkətləri arasında narazılıq doğurduğunu, dəyişikliklərin gizli şəkildə hazırlandığını bildiriblər. Forbes Ukrayna 12 oktyabr tarixli sənədə istinadən həddin 100%-dən 85%-ə (müdafiə-sənaye kompleksi və enerji) və 75%-dən 60%-ə (mənzil-kommunal təsərrüfatı) endirilməsi variantını işıqlandırıb. 13 oktyabrda hökumət yekun qərar qəbul etməyərək beş gün ərzində yenidən işləməyə göndərib və hüquq-mühafizə orqanlarının iştirakı ilə Bron üzrə Əlaqələndirmə Mərkəzinin yaradılmasını təsdiqləyib. İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatına görə, sentyabrın sonuna təxminən 1,4 milyon insan bron edilib.
Kontekst
Ukraynanın səfərbərlik qanunvericiliyi kritik sayılan müəssisələrə işçilərini səfərbərlikdən təxirəsalma (bron) hüququ verir; bu sxem tez-tez sui-istifadə ittihamlarına məruz qalır. Baş nazir Koretski qeyd edib ki, 30 may 2025-ci ildə Nazirlər Kabineti Silahlı Qüvvələrin ehtiyacları üçün kritik sayılan müəssisələrin bütün hərbi vəziyyətdə olan işçilərinin bron edilməsinə icazə verib, avqust 2025-də isə eyni imkan cəbhə xəttindəki rayonların kritik müəssisələrinə genişləndirilib. İqtisadiyyat Nazirliyi may ayında kritik status üçün minimum orta aylıq maaşı 21 618-dən 25 941 qrivnaya (üç minimum əmək haqqı) qaldıracağını və bronun yalnız əsas iş yerində mümkün olacağını elan edib. Sentyabr 2025-də Verkhovna Rada birinci oxunuşda 13260 nömrəli qanun layihəsini qəbul edib ki, bu da SZZCh (qanunsuz bölmə tərk etmə) üçün cinayət məsuliyyətini faktiki olaraq bərpa edir, lakin sonradan layihə irəliləməyib. Bir materiala görə, yanvar ayına olan vəziyyətdə TMM-nin axtarışında təxminən 2 milyon vətəndaş var idi, əlavə 200 min nəfər isə bölmələri qanunsuz tərk etmişdi.