Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələri: Rusiya reaktiv dronların sürətini 800-900 km/saatadək artıra bilər
Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələrinin komandir müavini Yuri Çerevaşenko bildirib ki, Rusiya iyul ayından bəri Ukraynaya endirilən zərbələrdə reaktiv dronların payını təxminən 40%-ə, bəzi istiqamətlərdə isə 60%-ə qədər artırıb və proqnozlara görə, bu göstərici 80%-ə çata bilər. Mövcud reaktiv dronlar saatda 600 km sürətə çatır; Hərbi Hava Qüvvələri sürətin 800-900 km/saatadək arta biləcəyini istisna etmir, lakin bunu hələ qeydə almayıb. Çerevaşenko həmçinin Rusiyanın hücum marşrutlarını planlaşdırmaq və hədəfləri tanımaq üçün süni intellektdən istifadə etdiyini deyib. Ukraynada reaktiv dronları ələ keçirən pilotsuz təyyarələrin kütləvi istehsalı yüksək xərc və maliyyə çatışmazlığı səbəbindən dayanıb, lazımi həcmdə tədarük isə noyabrın sonundan tez gözlənilmir.
Əsas məqamlar
- İyuldan bəri reaktiv dronların payı bütün zərbə dronlarının təxminən 40%-nə, bəzi istiqamətlərdə isə 60%-nə çatıb; Hərbi Hava Qüvvələri göstəricinin 80%-ə qədər artacağını proqnozlaşdırır.
- Rusiyanın mövcud reaktiv dronları saatda 600 km sürətə çatır; Hərbi Hava Qüvvələri sürətin 800-900 km/saatadək arta biləcəyini istisna etmir, lakin bu hələ müşahidə olunmayıb.
- Çerevaşenko Rusiyanın hücum marşrutlarını planlaşdırmaq və hədəfləri tanımaq üçün süni intellektdən istifadə etdiyini bildirib; Odesa üzərində dalğalı hücumlar bunu sübut edir.
- Ukrayna tərəfində 20 istehsalçı ilə əməkdaşlıq edilir: 14 şirkət sınaq uçuşları həyata keçirir, 6-sının artıq məhv etmə nəticələri var, 3-ü perspektivli sayılır, 1 dron silahlanmaya qəbul edilib, 2-si kodifikasiya olunub (o cümlədən «Xijak»).
- Kütləvi istehsal yüksək xərc və maliyyə çatışmazlığı üzündən onlarla ədədlə ölçülür; lazımi həcmdə tədarük noyabrın sonundan tez gözlənilmir.
- HÜR-ə görə, modernləşdirilmiş «Qərən-4»-də yeni optik naviqasiya, kompas, xüsusi kumulyativ-kəsici döyüş başlığı və ABŞ istehsalı maqnito-induktiv sensor quraşdırılıb; mühərrik Çin istehsalından «Alabuqa» zonasında istehsal olunan Rusiya mühərrikinə dəyişdirilib.
- 5 oktyabrda 8-ci Ordu Korpusu yeni Rusiya kəşfiyyat dronu «Molniya-13»-ün ələ keçirildiyini bildirib; o, əvvəlki versiyalardan 1,5 dəfə böyükdür və 4 mühərriki var.
- Ukrayna artıq Kiyevdə ən azı 12 ədəd süni intellektlə idarə olunan 50 çaplı robotlu turretlər quraşdırıb, daha 8-i Kiyev vilayətində planlaşdırılır.
- Hərbi Hava Qüvvələri ən çətin şəraitin Qara dəniz üzərində olduğunu, burada liman və sahillərin qorunması üçün «dron-analar»-dan və avtomatlaşdırılmış turretlərdən istifadə edildiyini bildirib.
- Polkovnik Oleksandr Dmuşovski birbaşa hava müdafiə qüvvələrinin (kiçik HHM) komandiri təyin edilib.
Bu niyə vacibdir
Rusiya pilotsuz uçuş aparatlarının texniki xüsusiyyətlərini sürətlə təkmilləşdirir, hücum marşrutlarını süni intellektlə planlaşdırır və ənənəvi hava hücumundan kənara çıxaraq reaktiv dronlardan istifadə edir. Bu dronlar artıq saatda 600 km sürətə çatır və 800-900 km/saatadək arta bilər ki, bu da onları Ukraynanın mövcud hava müdafiə vasitələrinin əksəriyyəti üçün çətin hədəfə çevirir. Yeni kumulyativ-kəsici döyüş başlıqları isə körpüləri və digər strateji infrastrukturu hədəf alır – son günlərdə Kiyevin Dnepr üzərindəki Şimal və Cənub körpülərinə zərbələr güclənib. Ukrayna tərəfində ələkeçirən dronların kütləvi istehsalı yüksək xərc və şirkətlərdə maliyyə çatışmazlığı üzündən onlarla ədədlə ölçülür, lazımi həcmdə tədarük isə noyabrın sonundan tez mümkün olmayacaq. Payız-qış hücum mövsümündə hava müdafiəsində yarana biləcək bu boşluq ciddi risk yaradır.
Nə baş verdi
6 oktyabr 2026-cı ildə Ukrayna Ali Radasının Müvəqqəti İstintaq Komissiyasının iclasında çıxış edən Hərbi Hava Qüvvələri komandirinin müavini polkovnik Yuri Çerevaşenko Rusiyanın pilotsuz uçuş aparatları təhdidinin kəskin artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, iyul ayından bəri Rusiyanın Ukraynaya endirdiyi zərbələrdə reaktiv dronların payı təxminən 40%-ə, ayrı-ayrı istiqamətlərdə isə 60%-ə çatıb; Hərbi Hava Qüvvələri bu göstəricinin 80%-ə qədər artacağını proqnozlaşdırır. Mövcud reaktiv dronlar saatda 600 km sürətə malikdir və 800-900 km/saatadək sürətlər istisna olunmur, lakin hələ müşahidə edilməyib. Çerevaşenko əmindir ki, Rusiya hücum marşrutlarını planlaşdırmaq və hədəfləri tanımaq üçün süni intellektdən istifadə edir; Odesa üzərində çox qısa fasilələrlə dalğavari hücumlar bunu göstərir.
Ukrayna cavab addımları üzərində işləyir: Hərbi Hava Qüvvələri təxminən 20 istehsalçı ilə əməkdaşlıq edir, 14 şirkət artıq sınaq uçuşları həyata keçirir, 6-sının məhv etmə nəticələri var, 3-ü perspektivli sayılır. Bir ələkeçirən artıq silahlanmaya qəbul edilib, daha ikisi kodifikasiya olunub, onlardan biri «Xijak» adlanır. Bununla belə, yüksək xərc və şirkətlərin maliyyə çatışmazlığı səbəbindən istehsal onlarla ədədlə ölçülür və lazımi həcmdə tədarük noyabrın sonundan tez gözlənilmir. Eyni zamanda, Ukrayna süni intelepektlə idarə olunan robotlu turretləri istifadəyə verib – Kiyevdə artıq ən azı 12 ədəd 50 çaplı qurğu quraşdırılıb, daha 8-i Kiyev vilayətində planlaşdırılır.
Hərbi Hava Qüvvələri ən çətin şəraitin Qara dəniz üzərində olduğunu, burada Rusiyanın hücum üçün marşrut və buraxılma nöqtələrini seçməkdə daha çox imkanları olduğunu bildirib. Liman və sahil xəttinin qorunması üçün «dron-analar» – üzərində digər dronları daşıyan platformalar – və avtomatlaşdırılmış turretlər tətbiq edilir.
Hərbi Kəşfiyyat Baş İdarəsinin (HÜR) məlumatına görə, modernləşdirilmiş «Qərən-4»-də yeni optik naviqasiya, kompas və xüsusi kumulyativ-kəsici döyüş başlığı quraşdırılıb, Çin istehsalı reaktiv mühərrik isə Rusiyanın «Alabuqa» iqtisadi zonasında istehsal olunan mühərriklə əvəz edilib. Bu dron, həmçinin ABŞ istehsalı yüksək dəqiqlikli maqnito-induktiv sensorla təchiz olunub ki, bu da ona elektron müharibə şəraitində istiqaməti müstəqil müəyyən etməyə imkan verir. Yeni döyüş başlığı gücləndirilmiş polad və beton konstruksiyaları, o cümlədən vant körpüləri zədələyə bilir; son günlərdə Kiyevin Dnepr üzərindəki Şimal və Cənub körpülərinə zərbələr güclənib. 5 oktyabrda 8-ci Ordu Korpusu yeni Rusiya kəşfiyyat dronu «Molniya-13»-ün ələ keçirildiyini açıqlayıb – o, əvvəlki versiyalardan 1,5 dəfə böyükdür və 4 mühərriki var. Polkovnik Oleksandr Dmuşovski birbaşa hava müdafiə qüvvələrinin (kiçik HHM) komandiri təyin edilib.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Təqdim olunan mənbələr arasında beynəlxalq (qeyri-ukraynalı) mənbə yoxdur; bütün xəbər agentlikləri və media qurumları Ukraynaya məxsusdur. Ona görə də Ukrayna və beynəlxalq çərçivələrin müqayisəsi yalnız təqdim olunan material əsasında aparıla bilməz.
Kontekst
Rusiya «Alabuqa» xüsusi iqtisadi zonasında dron istehsalını inkişaf etdirir, İran və Çin komponentlərindən asılılığı azaltmaq məqsədilə «Qərən-4»-ün Çin istehsalı reaktiv mühərrikini Rusiya mühərriki ilə əvəz edib. HÜR-ə görə, modernləşdirilmiş «Qərən-4»-də ABŞ istehsalı maqnito-induktiv sensor quraşdırılıb ki, bu da dronun elektron müharibə şəraitində istiqaməti müstəqil müəyyən etməsinə imkan verir. 5 oktyabrda Ukraynanın 8-ci Ordu Korpusu yeni Rusiya kəşfiyyat dronu «Molniya-13»-ün ələ keçirildiyini bildirib – o, əvvəlki versiyalardan 1,5 dəfə böyükdür və 4 mühərriki var. 3-cü Ordu Korpusunun TERRA bölməsinin komandiri Mikola Voloxov qeyd edib ki, körpülərə qarşı kumulyativ-kəsici döyüş başlıqlarının effektiv istifadəsi çox yüksək dəqiqlik tələb edir. Hərbi Hava Qüvvələri təxminən 20 reaktiv dron ələkeçirən istehsalçısı ilə əməkdaşlıq edir: 14 şirkət sınaq uçuşları mərhələsindədir, 6-sının məhv etmə nəticələri var, 3-ü perspektivli sayılır. Ən çətin hava müdafiə şəraiti Qara dəniz üzərindədir, burada Ukrayna limanları və sahil xəttini qorumaq üçün «dron-analar»-dan və süni intellektlə idarə olunan avtomatlaşdırılmış turretlərdən istifadə edir.