Polşa hərbi aviasiya qaydalarını sərtləşdirir: pilotsuz vizual təsdiq olmadan atəş açmaq mümkün olacaq
28 sentyabrda Polşanın müdafiə nazirinin müavini Sezari Tomçik Dəmblində Polşanın hərbi aviasiya prosedurlarının dəyişdiriləcəyini elan edib. Sülh dövründə tətbiq olunan vizual identifikasiya standartı «müsbət identifikasiya» ilə əvəz olunacaq — pilot və ya operativ komandir radardan və digər məlumatlardan istifadə edərək, vizual təmas olmadan hava obyektini vura biləcək.
Əsas məqamlar
- 28 sentyabr 2026-cı ildə Dəmblində Polşa Müdafiə Nazirliyinin müavini Sezari Tomçik yeni qaydaları elan edib.
- Sülh dövründə tələb olunan vizual identifikasiya «müsbət identifikasiya» ilə əvəz olunacaq.
- Yeni prosedurla pilot və ya operativ komandir radar məlumatlarına əsasən vizual təmas olmadan atəş açmaq qərarı verə biləcək.
- Qərarı Polşa Silahlı Qüvvələri Əməliyyat Komandanlığının rəisi, general İreneş Novak verib.
- Tomçik dəyişikliyi bütün NATO çərçivəsində yenilik adlandırıb.
- Bu variant əvvəllər müharibə və ya fövqəladə vəziyyət üçün nəzərdə tutulub.
- Prosedurların dəyişdirilməsi Polşa ərazisinə hər gün pilotsuz təyyarələrin daxil ola bilməsi ilə əsaslandırılır.
Bu niyə vacibdir
Bu dəyişiklik Polşanın sülh dövründə hava hədəflərini vizual təsdiq etmədən vurmağa imkan verən ilk NATO praktikasıdır. Bu addım Rusiya tərəfindən artan hava təhdidlərinə — o cümlədən pilotsuz təyyarələrin müntəzəm pozuntularına — birbaşa cavabdır və Alyansın adi sülh dövrü təcrübəsindən kənarlaşmanı göstərir.
Nə baş verdi
28 sentyabr 2026-cı ildə Polşanın cənub-şərqindəki Dəmblin şəhərində AH-64 Apache helikopterlərinin alınması proqramı çərçivəsində GE Aerospace ilə 1 saylı Hərbi Aviasiya Zavodunun mühərriklərinə texniki qulluq haqqında sazişin imzalanması mərasimində Müdafiə Nazirliyinin müavini Sezari Tomçik Polşanın hərbi aviasiya prosedurlarında mühüm dəyişiklikləri elan edib. Sülh dövründə hava hədəflərinin vizual identifikasiyası tələbi «müsbət identifikasiya» ilə əvəz olunub. Yeni qaydalara görə, pilot və ya operativ komandir radardan, qapalı uçuş zonasına daxil olma faktından və Ukrayna tərəfindən daxil olan məlumatlardan istifadə edərək vizual təmas olmadan atəş açmaq qərarı verə biləcək. Bu hüquq əvvəllər yalnız müharibə və ya fövqəladə vəziyyət zamanı tətbiq olunurdu. Dəyişiklik qərarını Polşa Silahlı Qüvvələri Əməliyyat Komandanlığının rəisi general İreneş Novak verib. Yeni prosedurlar mərhələli şəkildə tətbiq olunacaq.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr ukraynalıdır və hadisəni Rusiyanın hava təhdidlərinə Polşa cavabı kimi təqdim edir, obyektlərin «Rusiya tərəfdən» istiqamətinə xüsusi vurğu edirlər. Ukrayna mətbuatı bu siyasət dəyişikliyini Rusiya–Ukrayna müharibəsi kontekstində Polşanın hərbi və mülki müdafiə tədbirlərinin bir hissəsi kimi göstərir: sərhəd keçid məntəqələrinin evakuasiyası, sərhəd keçidlərində hərbi qoruma, hava hücumları ilə bağlı vərəqlərin paylanması və şərq sərhəddə 1000-dən çox avtomatik sirenin quraşdırılması.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq çərçivə sintezdə ayrıca təqdim olunmayıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Polşanın Patriot istehsalına dair şərh verən müdafiə nazirinin müavininin adı bir mənbədə «Magdalena Sobkowiak-Czarniecka», digər iki mənbədə isə «Magdalena Sobkiewicz-Czarnecka» kimi verilir.
Kontekst
Son həftələr ərzində Polşa Rusiya hərbi fəaliyyəti ilə bağlı bir neçə insident qeydə alıb. 16 sentyabrda Rusiyanın Ukraynaya pilotsuz təyyarə hücumu zamanı Polşa qırıcıları qaldırıb, Lublin və Jezyonka-Reşov aeroportlarının işi müvəqqəti dayandırılıb. 23 sentyabrda Rusiyanın Mi-8 helikopteri Kaliningrad eksklavından Branevo yaxınlığında Polşa hava məkanını 42 saniyə ərzində təxminən 300 metr dərinliyində pozub. 24 sentyabrda Polşanın baş naziri Donald Tusk Rusiyanın sərhədə yaxın zərbəsi ilə əlaqədar Xruşesuv və Doroquskdakı keçid məntəqələrinin (Zosin-Ustiluh və Doroqusk-Yaqodın) təxminən yarım saatlıq evakuasiyasını elan edib. Polşa Ukrayna ilə sərhəddəki altı keçid məntəqəsində — Zosin, Medika, Kroşenko, Doroqusk, Budomej və Korçova — hərbi qüvvələr yerləşdirib. Tusk-ın sözlərinə görə, Polşa kəşfiyyatı Rusiyanın Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə, o cümlədən Polşaya qarşı hibrid pilotsuz təyyarə və raket zərbələri hazırladığını göstərir. Polşa şərq sərhəddində 1000-dən çox avtomatik siren quraşdıracaq.