Venetsiya Komissiyası Ukraynanın məhkəmə islahatı qanun layihəsini dəstəkləyib
Avropa Şurasının Venetsiya Komissiyası və İnsan Hüquqları üzrə Baş Direktoratlığı Ali İxtisas Komissiyasının (VKKS) və Ədalət Ali Şurasının üzvlərinin seçimi prosedurları ilə bağlı qanun layihəsinə dair rəyini açıqlayıb. Rəydə 2027-ci ildə demək olar ki, bütün VKKS tərkibinin yenilənməsi dəstəklənir və bir sıra konkret tövsiyələr verilir.
Əsas məqamlar
- Avropa Şurasının Venetsiya Komissiyası və İnsan Hüquqları Baş Direktoratlığı qanun layihəsinə dair birgə rəy açıqlayıb
- Sorğunu 10 iyul 2026-cı ildə o zamankı vitse-premier Taras Kaçka göndərib
- Venetsiya Komissiyası 2027-ci ildə demək olar ki, bütün VKKS tərkibinin yenilənməsini alqışlayıb
- Komissiya qanun layihəsində bir sıra müddəaları – sağlamlıq və avtomatik təyinat qaydaları, altı aylıq müddətləri – təsdiqləyib
- Komissiya beynəlxalq iştirakın Ukraynanın suverenliyini pozmadığını qeyd edib
- Rəydə həmçinin namizədlərə dair tələblər, maraqlar münaqişəsi və səlahiyyətlərin vaxtından əvvəl dayandırılması prosedurları tövsiyə olunub
- Təşəbbüs Ukraynanın Aİ-yə üzvlük üçün 10 prioritet islahatı arasında yer alırdı
Bu niyə vacibdir
Rəy Aİ-yə üzvlük prioritetləri siyahısında olan məhkəmə orqanlarının seçimi islahatları ilə bağlıdır. Beynəlxalq ekspertlərin seçki komissiyasında saxlanılması Aİ ilə bağlı islahat meyarları və maliyyələşdirmə şərtləri ilə əlaqələndirilir. VKKS-nin demək olar ki, tam yenilənməsinin 2027-ci ilə planlaşdırılması qanunvericilik bazasını vaxt baxımından həssas edir.
Nə baş verdi
Avropa Şurasının Venetsiya Komissiyası və İnsan Hüquqları və Qanunun Aliliyi Baş Direktoratlığı Ali İxtisas Komissiyası (VKKS) və Ədalət Ali Şurasının üzvlərinin seçimi prosedurları ilə bağlı qanun layihəsinə dair rəyini açıqlayıb. Rəydə 2027-ci ildə demək olar ki, bütün VKKS tərkibinin yenilənməsi planı alqışlanıb, sağlamlıq və avtomatik təyinat qaydaları, nəticələrin elan edilməsi üçün altı aylıq müddət, qurultay və konfransların çağırılması müddətləri, həmçinin sənədlərin təqdimat kanallarının genişləndirilməsi dəstəklənib. Komissiya qeyd edib ki, beynəlxalq iştirak Ukraynanın suverenliyini pozmur. Eyni zamanda, bir beynəlxalq namizəd üçün Ukrayna vətəndaşlığı tələbinə dəstək verilməyib və beynəlxalq təşkilatlar vaxtında namizəd təqdim etmədikdə kvotanın Ukrayna orqanlarına ötürülməsi tənqid olunub. Komissiya namizədlərə dair tələblərin, maraqlar münaqişəsi və özünəvergi qaydalarının, həmçinin səlahiyyətlərin vaxtından əvvəl dayandırılması əsaslarının qanunda nəzərdə tutulmasını tövsiyə edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Hər iki Ukrayna mənbəli media məqaləsi Venetsiya Komissiyasının rəyini müsbət rəngdə təqdim edir, qanun layihəsinin məqsədlərinin təsdiqlənməsini vurğulayır. Onlar tövsiyəni beynəlxalq ekspertlərin VKKS seçimi prosesində davamlı rolunun bəraətini kimi qələmə verir və bunu Ukraynanın Aİ-yə üzvlük gündəliyi ilə uzlaşan addım kimi qiymətləndirir.
Kontekst
Təcili rəy sorğusu 10 iyul 2026-cı ildə o zamankı Avropa və Avroatlantik İnteqrasiya üzrə vitse-premier Taras Kaçka tərəfindən göndərilib. VKKS üçün müsabiqə komissiyasına beynəlxalq ekspertlərin cəlb edilməsinin genişləndirilməsi, anti-korrupsiya və qanunun aliliyi sahəsində 10 prioritet islahatı əhatə edən, «Kaçka-Kos planı» adlanan Aİ-yə üzvlük üçün islahatlar siyahısının bir hissəsi idi. Avqustun sonunda prezident Ali Anti-Korrupsiya Məhkəməsinə 11 hakim və onun Apellyasiya Palatasına 5 hakim təyin edib ki, bu da Ukraine Facility proqramı çərçivəsində təxminən 250-300 milyon avro məbləğində vəsaitin açılması ilə əlaqələndirilir.