Polşada Ukrayna üçün internet təmin edən Starlink stansiyasında yanğın baş verib

Bu niyə vacibdir

Bu stansiya Ukraynanın, o cümlədən cəbhə xəttindəki Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin internet bağlantısını təmin edir, ona görə də onun sıradan çıxarılması birbaşa Ukraynanın müdafiə qabiliyyətinə təsir göstərə bilərdi. Polşanın baş naziri və rəqəmsallaşdırma naziri hadisəni hibrid müharibənin elementi və güman edilən Rusiya hücum doktrinasının tərkib hissəsi kimi xarakterizə edib — bu, Avropa kritik infrastrukturu üçün daha geniş nəticələrə işarədir, çünki stansiya Mərkəzi və Şərqi Avropanın böyük hissəsinə xidmət edir. 2022–2024-cü illərdə Starlink terminallarının alınmasına 323 milyon zlotıdan çox sərmayə qoyan Polşa üçün bu, Ukraynanın bağlantısının dayanıqlığı ilə birbaşa bağlı bir insidentdir.

Nə baş verdi

23 sentyabr axşamı, saat 21:00-dan sonra Polşanın Mazovets voyevodalığındakı Wola Krobowska kəndində yerüstü Starlink peyk kommunikasiya stansiyasında yanğın baş verib. Torpaq sahəsinin sahibi yanğın barədə təcili yardıma xəbər verib; üç yanğından mühafizə briqadası hadisə yerinə gəlib və alov söndürülüb. Yanğın stansiyanın antenlərini, elektrik şkafını və elektrik generatorunu zədələyib; xəsarət alan olmayıb. Stansiyanı Polşanın dövlət telekommunikasiya operatoru Exatel idarə edir və o, Litvadakı Kaunas yaxınlığındakı analoji qovşaqla birlikdə Ukrayna daxil olmaqla Mərkəzi və Şərqi Avropanın əhəmiyyətli hissəsinə internet çıxışı təmin edir.

Polşanın rəqəmsallaşdırma naziri və baş nazir müavini Krzysztof Gawkowski yanğının stansiyanı sıradan çıxarmaq və Ukrayna Silahlı Qüvvələri daxil olmaqla müxtəlif qurumların internet bağlantısını kəsmək məqsədi daşıyan qəsdən sabotaj olduğunu bildirib. O, hadisənin hibrid müharibə elementi olduğunu və Rusiyanın yeni hücum doktrinasına uyğun gəldiyini söyləyib, baxmayaraq ki, Rusiyanın iştirakı hələ təsdiqini tapmayıb. Baş nazir Donald Tusk da avadanlığın hazırda normal işlədiyini, lakin hadisənin hibrid müharibənin tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb. İlkin rəy yanğının ya qəsdən qoyulmasının, ya da elektrik sistemindəki qısaqapanmanın nəticəsi ola biləcəyini göstərir. Polşanın Daxili Təhlükəsizlik Agentliyi (ABW), Polis Mərkəzi İstintaq Bürosu və prokurorluq hadisənin səbəblərini və mümkün günahkarları araşdırır. Stansiyanın işi yanğından sonra bərpa olunub və sistemlər hazırda normal fəaliyyət göstərir.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün mənbələr ukrayn dilli KİV-lərdir və hadisəni eyni çərçivədə — Ukraynaya təsir prizmasından — işıqlandırır. Başlıqlar stansiyanın "Ukrayna üçün internet təmin etdiyini" və güman edilən sabotajın məqsədinin "cəbhədə Ukrayna hərbi internet bağlantısını kəsmək" olduğunu vurğulayır. Ukrayna mediası Polşa rəsmilərinin bəyanatlarını Ukraynanın bağlantısına qarşı düşmənçilik hərəkətinin səlahiyyətli təsdiqi kimi qəbul edir və hadisəni Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin müdafiə qabiliyyəti üçün birbaşa təhdid kimi təqdim edir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Hadisənin səbəbi hələ müəyyən edilməyib: Polşanın ilkin rəyi yanğının ya qəsdən qoyulmasının (elektrik paylayıcı qutusunun), ya da elektrik sistemindəki qısaqapanmanın nəticəsi ola biləcəyini göstərir. Bundan əlavə, Polşanın rəqəmsallaşdırma nazirinin soyadının yazılışı ukrayn dilli hesabatlarda fərqlidir: əksər mənbələr onu "Gavkovski" kimi verir, bir mənbə isə "Xavkovski" kimi yazır.

Kontekst

Wola Krobowska stansiyası (Mazovets voyevodalığı) Polşanın dövlət telekommunikasiya operatoru Exatel tərəfindən idarə olunur və Litvadakı Kaunas yaxınlığındakı analoji stansiya ilə birlikdə işləyir. Bu qovşaq ən azı 2022-ci ildən fəaliyyət göstərir və tam miqyaslı müharibə başlayandan sonra Starlink bağlantısının Ukraynaya çatdırıldığı əsas yerüstü qovşaqlardan birinə çevrilib. Rəqəmsallaşdırma naziri Krzysztof Gawkowski qeyd edib ki, şəxsi mülkiyyətdə olan obyektdə yalnız video müşahidə mövcud idi, heç bir fiziki mühafizə yox idi. Polşanın Daxili Təhlükəsizlik Agentliyi (ABW) və Polis Mərkəzi İstintaq Bürosu hadisə barədə məlumatlandırılıb və araşdırmaya cəlb olunub. 2022–2024-cü illərdə Polşa Ukrayna üçün Starlink terminallarının alınmasına təxminən 323 milyon zlotı (86 milyon dollardan çox) sərmayə qoyub.