Avropa Komissiyası Ukraynaya Patriot raketləri üçün hələ müqavilə almayıb — ödəniş dayandırılıb
Avropa Komissiyasının sözçüsü Balaş Uyvarı bildirib ki, Ukrayna tərəfi Patriot HHM sistemləri üçün lazım olan əlqarışdırıcı raketlərin alınmasına dair hələ imzalanmış müqavilələri göndərməyib. Buna görə 90 milyard avroluq Ukraine Support Loan mexanizmi çərçivəsində müvafiq ödənişləri etmək mümkün deyil. Eyni gündə Aİ Ukraynaya dron və raketlər üçün 3,3 milyard avroluq yeni tranş ayırdığını təsdiqləyib.
Əsas məqamlar
- Avropa Komissiyası hələ Patriot əlqarışdırıcı raketlərinin alınması üçün imzalanmış ukraynalı müqavilələri almayıb.
- Müqavilələr olmadığı üçün 90 milyard avroluq Ukraine Support Loan mexanizmindən ödəniş həyata keçirilə bilmir.
- Uyvarı: "Patriot (əlqarışdırıcı raketlər) yalnız keçən həftə təsdiqlənib, ona görə müqavilələri almaq lazımdır. Bizdə onlar yoxdur, mənim bildiyim qədər."
- Patriotla bağlı ödənişlər bir qədər sonra baş tutacaq — istehsal cədvəlləri yenicə təsdiqlənib.
- Hal-hazırda Aİ ödənişləri daha çox dronlar, raketlər və qırıcı təyyarələr üzrə erkən istehsal cədvəllərinə yönəlib.
- 18 sentyabr 2026-cı ildə Aİ Ukraynaya dron və raketlər üçün 3,3 milyard avroluq tranş ayırıb; bu ilin müdafiə ödənişləri 11,7 milyard avroya çatıb.
- Ukrayna Prezidenti Zelenskinin sözlərinə görə, bu il ballistik müdafiə üçün keçən ilə nisbətən üç dəfə az raket alınıb.
Bu niyə vacibdir
Patriot əlqarışdırıcı raketləri Ukraynanın ballistik raket zərbələrindən qorunmasının əsasını təşkil edir və bu il tədarük kəskin şəkildə azalıb. 90 milyard avroluq Ukraine Support Loan mexanizmi Aİ-nin Ukraynaya əsas müdafiə maliyyə mənbəyidir və onun müdafiə hissəsi 2026-cı ildə 28,3 milyard avro həcmində proqnozlaşdırılır. Patriot xəttinin təsdiqi ilə imzalanmış müqavilələr arasındakı hazırkı bürokratik boşluq faktiki ödənişləri dayandırıb. Bu gecikmə Qərbin raket təchizatının məhdudlaşdığı, tərəfdaşların Yaxın Şərq əməliyyatlarını və ABŞ ehtiyatlarının qorunmasını səbəb göstərdiyi daha geniş kontekstə daxildir.
Nə baş verdi
Avropa Komissiyasının sözçüsü Balaş Uyvarı 18 sentyabr 2026-cı ildə keçirilən brifinqdə bildirib ki, Komissiya Ukrayna tərəfindən Patriot HHM sistemləri üçün əlqarışdırıcı raketlərin alınmasına dair hələ imzalanmış müqavilələri almayıb. Buna görə 90 milyard avroluq Ukraine Support Loan mexanizmi çərçivəsində müvafiq ödənişləri həyata keçirmək mümkün deyil. Uyvarı izah edib ki, Patriot əlqarışdırıcı raketləri yalnız bir həftə əvvəl təsdiqlənib və indi lazımdır ki, müqavilələr Komissiyaya təqdim edilsin. Onun sözlərinə görə, müqavilələr daxil olduqdan sonra Komissiya onları nəzərdən keçirəcək və yalnız bundan sonra kredinin müdafiə hissəsindən konkret avadanlıqla bağlı ödənişləri həyata keçirə biləcək. Uyvarı əlavə edib ki, Patriotla bağlı ödənişlər bir qədər sonra baş tutacaq, çünki istehsal cədvəlləri yenicə təsdiqlənib. Hal-hazırda Aİ ödənişləri daha çox dronlar, raketlər və qırıcı təyyarələrə yönəlmiş erkən istehsal cədvəlləri üzrə aparılır. Eyni gündə Avropa Komissiyası dron və raketlər üçün 3,3 milyard avroluq yeni tranşın ayrılmasını təsdiqləyib; bu, 2026-cı ildə kredinin müdafiə hissəsindən edilən Aİ ödənişlərini 11,7 milyard avroya çatdırıb və tranş ümumi kredi üzrə dördüncü olub. Prezident Zelenski bu tranşın Ukraynaya fiziki olaraq çatdığını və vəsaitin əsasən müdafiəyə — o cümlədən raket və dronlara — yönəldiləcəyini söyləyib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr arasında Ukraine Support Loan-un valyutası ilə bağlı fikir ayrılığı var: bir məqalə onu 90 milyard dollar, digər ikisi isə 90 milyard avro kimi göstərir.
Kontekst
Ukraine Support Loan mexanizmi çərçivəsində daha əvvəl 6,1 milyard avro dronlar, raketlər və Patriot üçün PAC-3 əlqarışdırıcı raketləri də daxil olmaqla müdafiə məqsədlərinə təsdiqlənib. 3 sentyabr 2026-cı ildə Ukrayna Patriot əlqarışdırıcı raketlərinin alınması üçün müraciət göndərib, 7 sentyabr 2026-cı ildə Avropa Komissiyasının bu müraciəti təsdiqlədiyi bildirilib və Uyvarının brifinqi 18 sentyabr 2026-cı ildə baş tutub. 18 sentyabr 2026-cı ildə Avropa Komissiyası dron və raketlər üçün 3,3 milyard avroluq ayrı bir tranşın ayrılmasını təsdiqləyib ki, bu da 2026-cı ildə kredinin müdafiə hissəsindən edilən Aİ ödənişlərini 11,7 milyard avroya çatdırıb. Prezident Zelenski bildirib ki, Ukrayna bu il ballistik müdafiə üçün keçən ilə nisbətən üç dəfə az raket alıb. Financial Times-ın məlumatına görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı müharibə şəraitində Amerika ehtiyatlarını qorumaq üçün Zelenskinin 300 Patriot raketi tədarükü ilə bağlı istəyini rədd edib.