Zelenski Anton Kovalski-ni müvəqqəti Baş prokuror təyin edib

Bu niyə vacibdir

Ukraynada müharibə şəraitində Baş prokuror ölkənin əsas hüquq-mühafizə orqanına rəhbərlik edir və cinayət araşdırmaları, o cümlədən milli əhəmiyyətli işlər üzrə geniş səlahiyyətlərə malikdir. Təyinat Ukrayna Prokurorluğunda çətin günlərdən sonra baş verib: NABU və SAP Prokurorluqda yüksək vəzifəli şəxsin rəhbərlik etdiyi, saxta çağrı mərkəzlərindən rüşvət alan cinayətkar təşkilatı ifşa edib. Regional prokurordan müvəqqəti Baş prokurora qədər yüksəlmə Ukrayna prokurorluq xidmətində ciddi kadr dəyişikliyinə işarədir.

Nə baş verdi

Prezident Volodimir Zelenski 946/2026 saylı fərman imzalayaraq Anton Kovalski-ni Ukraynanın müvəqqəti Baş prokuroru təyin edib. Fərman Ukraynanın "Hərbi vəziyyət hüquqi rejimi haqqında" Qanununun 11-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə əsaslanıb. Kovalski təyinatdan əvvəl 2025-ci il iyulun 1-dən Xmelnitski vilayət prokurorluğunun rəhbəri vəzifəsində çalışırdı. Onun peşəkar yolu 2020-2021-ci illərdə Vinnitsa vilayət prokurorluğunun müavin rəisi və 2021-ci ilin noyabrından Çernivtsi vilayət prokurorluğunun rəhbəri vəzifələrini əhatə edib.

Kovalskinin təyinatı cənab Kravçenkonun vəzifədən azad edilməsindən və istefa verməsindən bir neçə gün sonra baş verib. 14 sentyabrda Zelenski Kravçenkonu Baş prokuror vəzifəsindən müvəqqəti kənarlaşdıran fərman imzalayıb, həmin gecə Kravçenko Ukraynanı "biznes səfəri" bəhanəsi ilə tərk edib. 15 sentyabrda Zelinski onu vəzifədən azad edən fərman imzalayıb, eyni gün Verxovna Rada 317 deputatın lehinə səs verməklə onun istefasını qəbul edib.

"Ukrainska Pravda" qeyd edib ki, Baş prokuror postuna əsas namizədlər Xmelnitski və Dnipropetrovsk vilayət prokurorlarının rəhbərləri idi. Mənbələr arasında təyinat fərmanının imzalandığı tarix mübahisəlidir: bir hissəsi 17 sentyabr, digərləri isə 19 sentyabr (cümə axşamı) göstərir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr arasında Anton Kovalskinin müvəqqəti Baş prokuror təyin edilməsi haqqında fərmanın imzalandığı tarix barədə fikir ayrılığı var. Bəzi mənbələr (məqalə 23133 və fakt 138840) fərmanın 2026-cı il 17 sentyabr tarixinə aid olduğunu göstərir, digər mənbələr isə (məqalə 23137 və faktlar 138841, 139484, 139287) fərmanı cümə axşamı, 19 sentyabr tarixinə aid edir. Eyni şəkildə, məqalə 23182 fərmanın 17 sentyabrda dərc olunduğunu bildirir, məqalə 23137 isə onu 19 sentyabra aid edir.

Kontekst

Anton Kovalski 2025-ci il iyulun 1-dən Xmelnitski vilayət prokurorluğunun rəhbəri vəzifəsində çalışırdı; bundan əvvəl 2021-ci ilin noyabrından Çernivtsi vilayət prokurorluğuna rəhbərlik edib, 2020-ci ilin sentyabrından 2021-ci ilin oktyabrına qədər isə Vinnitsa vilayət prokurorluğunun müavin rəisi olub. 2011-ci ildə Ukrayna Prokurorluq Akademiyasını Hüquq ixtisası üzrə bitirib və prokurorluq orqanlarında karyerasına başlayıb.

Ruslan Kravçenko 2025-ci il iyunun 17-də Baş prokuror təyin edilib, bundan əvvəl 2024-cü ilin dekabrından 2025-ci ilin iyununa qədər Dövlət Vergi Xidmətinə rəhbərlik edib. 14 sentyabrda, vəzifədən azad edilməsindən bir gün əvvəl, NABU direktoru Semen Krivonis və SAP rəhbəri Oleksandr Klymenkoya yaxın şəxs barəsində şübhələnmə bildirişi imzaladığını elan edib; Prokurorluq sonradan bu şübhələnmənin qeydə alınmadığını rəsmən rədd edib.

Kravçonkonun kənarlaşdırılması və Kovalskinin təyinatı üçün hüquqi əsas Ukraynanın "Hərbi vəziyyət hüquqi rejimi haqqında" Qanununun 11-ci maddəsinin 2-ci hissəsidir ki, bu da prezidentə hərbi vəziyyət dövründə müvəqqəti vəzifə təyinatı hüququ verir. 5 sentyabrda NABU və SAP saxta çağrı mərkəzlərindən rüşvət almaqla məşğul olan Prokurorluğun yüksək vəzifəli şəxsinin rəhbərlik etdiyi cinayətkar təşkilatın ifşasını elan edib.