Polşalı 21 sağçı deputat Lvovda "Polşa Müstəqillik Yürüşü" keçirmək üçün müraciət edib
Polşanın sağ və ultra-sağ partiyalarından 21 deputat — o cümlədən Yaroşlav Kaçinski, Qjejoj Braun və keçmiş baş nazir Mateuş Moravetski — baş nazir Donald Tuska müraciət edərək noyabrın 11-də Polşa Müstəqillik Günündə Lvovda "Polşa Müstəqillik Yürüşü" keçirilməsini təklif edib. Təşəbbüs Ukraynanın vətəndaş təşkilatları tərəfindən siyasi təxribat kimi pislənib, Polşada isə qarışıq reaksiyalar doğurub.
Əsas məqamlar
- Polşanın sağ və ultra-saq partiyalarından 21 deputat baş nazir Donald Tuska müraciət edərək noyabrın 11-də Lvovda "Polşa Müstəqillik Yürüşü" keçirilməsini təklif edib.
- Müraciətin müəllifi PiS-dən olan deputat Dariuş Mateckidir; imzalayanlar arasında Yaroşlav Kaçinski, Qjejoj Braun və keçmiş baş nazir Mateuş Moravetski var.
- İmzalayanlar Polşa dövlətinin Ukraynada yaşayan polyaklar üçün yardımının kifayət etmədiyini və Polşada yerli hakimiyyət orqanlarının avqustun 24-də Ukrayna tədbirlərini maliyyələşdirdiyini bildiriblər.
- Lvovdakı "Yaddaş və Ədalət – Polşa Repressionlarının Ukrayna Qurbanlarının Varisləri İttifaqı" təşəbbüsü siyasi təxribat adlandıraraq Polşa hökumətini onu rədd etməyə çağırıb.
- Seymin vitse-marsalı və Konfederasiyanın həmmərkəzçisi Kşiştof Bosak təşəbbüsü "qəribə" adlandırıb və yürüşün Kiyevdə keçirilməli olduğunu, müraciətin isə Polşa hökumətinə deyil, Ukrayna qurumlarına ünvanlanmalı olduğunu söyləyib.
- Qjejoj Braun Luبلin voyevodalığında UPA əsgərlərinin abidəsini ağır alətlə zədələyib; Polşa prokurorluğu hadisəni araşdırır, xarici işlər naziri Radoslav Sikorski isə ona qarşı cinayət işi açılmalı olduğunu bildirib.
Bu niyə vacibdir
Bu müraciət Polşanın sağ və ultra-sağ partiyalarının Ukraynanın bir şəhərində simvolik addım ətrafında ilk dəfə birləşməsini təmsil edir və UPA irsi kimi həssas tarixi mövzuya, eləcə də Polşa-Ukrayna münasibətlərindəki gərginliklərə toxunur. Təşəbbüs artıq Ukraynanın vətəndaş təşkilatları, həmçinin imzalayan partiyaların daxilindəki bəzi Polşa siyasətçiləri və şərhçilər tərəfindən kəskin tənqidlərlə qarşılanıb.
Nə baş verdi
Polşanın sağ və ultra-sağ partiyalarından 21 deputat — Prawo i Sprawiedliwość (PiS), Konfederasiya, Rozvoy Plus və Konfederasiya Korony Polskidan olan nümayəndələr — baş nazir Donald Tuska müraciət edərək noyabrın 11-də Polşa Müstəqillik Günündə Lvovda rəsmi "Polşa Müstəqillik Yürüşü" keçirilməsini təklif edib. Müraciətin müəllifi PiS-dən olan deputat Dariuş Mateckidir; Yaroşlav Kaçinski, Qjejoj Braun və keçmiş baş nazir Mateuş Moravetski də imzalayanlar arasındadır. Sənəddə Polşa dövlətinin Ukraynada yaşayan polyaklara yardımının kifayət etmədiyi, Polşada isə yerli hakimiyyət orqanlarının avqustun 24-də Ukrayna tədbirlərini maliyyələşdirdiyi qeyd edilib. Lvovdakı "Yaddaş və Ədalət – Polşa Repressionlarının Ukrayna Qurbanlarının Varisləri İttifaqı" təşəbbüsü siyasi təxribat adlandırıb və Polşa hökumətini onu rədd etməyə çağırıb. Seymin vitse-marsalı və Konfederasiyanın həmmərkəzçisi Kşiştof Bosak təklifi "qəribə" adlandırıb, yürüşün Kiyevdə keçirilməli olduğunu və müraciətin Ukrayna qurumlarına ünvanlanmalı olduğunu söyləyib. Polşa mətbuatında bir çox siyasətçi və ekspert təşəbbüsü "dəlilik" və Rusiya təxribatı adlandırıb. Qjejoj Braun Luблin voyevodalığında UPA əsgərlərinin abidəsini zədələdiyi üçün Polşa prokurorluğunun istintaqı altındadır; xarici işlər naziri Radoslav Sikorski ona qarşı cinayət işi açılmalı olduğunu bildirib. Hesabat zamanı Ukrayna hökuməti təşəbbüsə hələ şərh verməmişdi.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr Ukrayna dilində və Ukrayna KİV-lərindəndir. Onlar müraciəti Ukraynaya yönəlmiş təxribat kimi təqdim edir, Lvov vətəndaş təşkilatının bəyanatını ön plana çəkirlər və UPA ilə bağlı mübahisələr, Braun-ın abidəyə hücumu və Nawrocki-nin Zelsenski-dən Ağ Qartal ordenini geri alması kimi Polşa-Ukrayna münasibətlərindəki gərginliyi fon kimi istifadə edirlər.
Kontekst
Bu təşəbbüs Polşa-Ukrayna münasibətlərindəki gərginliklər fonunda baş verib. İyunun 19-da Polşa prezidenti Karol Nawrocki, Ukraynanın "UPA qəhrəmanları"nın adını daşıyan hərbi hissə haqqında fərmanına cavab olaraq, Zelsenski-dən Ağ Qartal ordenini geri aldığını elan edib; Zelsenski ertəsi gün ordeni qaytarıb, iyulun 8-də NATO sammitində Nawrocki ilə bir saatdan artıq görüşüb. İmzalayanlardan biri olan Qjejoj Braun Luблin voyevodalığında UPA əsgərlərinin 41-nin dəfn yeri yaxınlığındakı daş UPA abidəsini ağır alətlə zədələdiyinə görə Polşa prokurorluğunun istintaqı altındadır; xarici işlər naziri Radoslav Sikorski ona qarşı cinayət işi açılmalı olduğunu bildirib.