Moldova və Rumıniya üzərindən keçən dron Rumıniyanın şimal-şərqində qəzaya uğrayıb

Bu niyə vacibdir

Bu hadisə NATO-nun şərq cinahında hava mühafizəsi koordinasiyasında boşluqlara işarə edir: icazəsiz dron iki qonşu ölkənin hava məkanından keçərək Rumıniyaya çatıb və heç bir müdaxilə və ya identifikasiya edilmədən qəzaya uğrayıb. Həftə ərzində Rumıniya ərazisində çoxsaylı dron qalıqlarının tapılması və F-16 qırıcılarının qaldırılması ilə müşayiət olunan insident təkrarlanan bir nümunəyə çevrilir. Moldova mülki aviasiyasında fasilələr yaranıb, sərhəd keçid məntəqələri bağlanıb və Ukrayna Prezidenti Zelenski bu cür insidentləri Rusiyadan gələn daha böyük PUA təzyiqi kontekstində qiymətləndirib.

Nə baş verdi

12 sentyabr 2026-cı il tarixində Ukraynadan Moldova ərazisinə daxil olan icazəsiz dron bölgədə hava məkanının bağlanmasına və Rumıniyada qəzaya səbəb olub. Moldova Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, hərbi radarlar saat 15:26-da Ukrayna istiqamətindən daxil olan obyekti qeydə alıb; sərhəd polisi Soroka rayonunun Vasilkove kəndi yaxınlığında dronu vizual olaraq müşahidə edib. Dron Moldova üzərindən uçaraq Soroka rayonunun Baksani kəndi yaxınlığında radarlardan itib, lakin saat 16:03-də Edineț rayonunun Cuconeștii Noi kəndi yaxınlığında yenidən aşkar edilib.

Mülki aviasiya təhlükəsizliyi üçün Moldova şimal və mərkəzi hava məkanını müvəqqəti bağlayıb; mərkəzi zona 16:20-də, şimali zona isə 16:30-da yenidən açılıb. Məhdudiyyətlər Şarm əl-Şeyx–Kişinyov reysinin Rumıniyanın Bakao şəhəri yaxınlığında gözləmə zonasında dairə vurmasına, Kişinyovdan Buxarest, İstanbul və Alikantə reyslərinin isə gecikməsinə gətirib çıxarıb. Ukraynadakı hava hücumu xəbərdarlığı ilə əlaqədar şimali Moldovada sərhəd keçid məntəqələrindən səkkizi müvəqqəti dayandırılıb, Klokuşna məntəqəsi isə hesabat zamanı hələ bağlı qalıb.

Ukrayna və Moldova Hava Əməliyyatları Mərkəzləri Rumıniya Müdafiə Nazirliyini dronun hər iki ölkənin hava məkanından keçərək şimal-şərq Rumıniyaya istiqamətləndiyi barədə məlumatlandırıb. Rumıniya Hərbi Hava Qüvvələrinin iki F-16 qırıcısı Borseadakı 86-cı Hava Bazasından vəziyyəti izləmək üçün havaya qalxıb. Saat 16:20-də Milli Hərbi Komanda Mərkəzi Botoșani vilayəti üçün RO-Alert göndərib və təxminən eyni vaxtda 112 təcili xidmətinə Botoșani vilayətinin Știubieni kəndi üzərində dronun mövcudluğu barədə zəng daxil olub.

Dron sonda Rumıniyanın Suceava vilayətində Botoșanița Mare kəndi yaxınlığında qarğıdalı sahəsinə düşüb. Toqquşma kiçik yanğına və təxminən 1 metr diametrli, 30 sm dərinlikdə kraterin yaranmasına səbəb olub. Xəsarət alan olmayıb; Rumıniya Kəşfiyyat Xidmətinin (SRI) pirotexnika qrupu hadisə yerinə göndərilib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Təqdim olunan bütün səkkiz mənbə Ukrayna mənşəli agentlik və media qurumlarıdır (Avropravda, Ukrinform, Ukrayinska Pravda, LIGA.net LB.ua, Suspilne Novini, Hromadske), ona görə də işıqlandırma yalnız daxili Ukrayna perspektivini əks etdirir. Ukrayna mətbuatı dronun qonşu ölkələrə – Moldova və Rumıniyaya – təsirinə diqqət yetirir, heç bir tərəfə birbaşa aidiyyat göstərmir və hava məkanının bağlanması, reyslərin gecikməsi və Rumıniyadakı qəza yeri kimi faktlara fokuslanır. Zelenskinin şərhi – dronun yüzlərlə PUA-dan biri olduğu və Ukraynanın əsas probleminin gündəlik minlərlə yüksəksürətli PUA olması – insidenti təcrid olunmuş hadisə kimi yox, Rusiyadan Ukraynaya qarşı daha geniş PUA təzyiqi kontekstində təqdim edir. Hesabatlar həmçinin dronu həftə ərzində Rumıniyada baş verən əvvəlki insidentlərlə – 10 sentyabrda çimərlikdə dron qalıqlarının tapılması, 11 sentyabr səhər F-16-ların qaldırılması – əlaqələndirərək NATO sərhədi boyunca təkrarlanan nümunəni vurğulayır.

Kontekst

Rumıniya Müdafiə Nazirliyinə Ukrayna və Moldova Hava Əməliyyatları Mərkəzləri tərəfindən birgə məlumat verilib ki, dron hər iki ölkənin hava məkanından keçərək şimal-şərq Rumıniyaya istiqamətlənib. Rumıniya Borseadakı 86-cı Hava Bazasından iki F-16 qırıcısını qaldırıb və Suceava və Botoșani vilayətləri üçün RO-Alert təcili bildirişləri yayımlayıb. Moldova hava məkanının bağlanması Şarm əl-Şeyx–Kişinyov reysinin Bakao yaxınlığında gözləməsinə və Buxarest, İstanbul, Alikantə reyslərinin gecikməsinə səbəb olub. Şimali Moldovada səkkiz sərhəd keçid məntəqəsi Ukraynadakı hava hücumu xəbərdarlığı səbəbindən müvəqqəti dayandırılıb, Klokuşna/Clocușna məntəqəsi isə hesabat zamanı hələ bağlı qalıb. 12 sentyabr insidentindən əvvəlki günlərdə Rumıniyada çoxsaylı dron qalıqları (bəziləri döyüş başlıqlı) tapılıb, 10 sentyabrda bir çimərlikdə dron qalığı aşkarlanıb və 11 sentyabr səhər Rumıniya Ukrayna sərhədi yaxınlığında F-16 qaldırıb.