Bulgarıstanda EMCO silah anbarında partlayış və yanğın baş verib
Bulgarıstanın Qəbəro bölgəsində EMCO şirkətinə məxsus silah və sursat anbarında sentyabrın 12-də gecə partlayış və yanğın baş verib. Xəsarət alan olmayıb. Hadisə bir neçə həftə ərzində EMCO obyektlərində baş verən ikinci belə insidentdir; hakimiyyət sabotaj və xarici müdaxilə ehtimallarını istisna etmir.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 12-də gecə Bolqarıstanın Qəbəro bölgəsində, Tsareva Livada kəndi yaxınlığında EMCO-nun silah-sursat anbarında partlayış və yanğın baş verib.
- Xəsarət alan olmayıb; iki mühafizəçi ərazini tərk edə bilib.
- Bu, son bir neçə həftə ərzində EMCO obyektlərində baş verən ikinci yanğındır — avqustun 10-da Tryavna bölgəsində başqa EMCO müəssisəsində də partlayışlar olub.
- EMCO-nun sahibi bolqar silah taciri Emilian Hebrevdir; şirkətin anbarlarında 2011–2020-ci illərdə Ukrayna və Gürcüstana ixrac üçün sursat saxlanılıb.
- 2024-cü ildə Bolqarıstan 2011–2020-ci illər ərzində EMCO anbarlarının dağıdılmasında ittiham olunan altı Rusiya vətəndaşı üçün həbs orderi verib.
- EMCO direktoru Slavço Dimiev yanan anbarda sursat və barıt saxlandığını rəsmi olaraq təsdiqləyib.
- Bolqarıstanın daxili işlər naziri İvan Demerdjiev avqust insidentində xarici amillərlə əlaqəni inkar edirdi, sentyabrın 12-nə isə sabotaj ehtimalı və xarici müdaxilənin istisna olunmadığını bildirib.
Bu niyə vacibdir
EMCO şirkətinin sahibi Emilian Hebrev əvvəllər Bolqarıstan prokurorlarının Rusiya agentləri ilə əlaqələndirdiyi hücumlara məruz qalıb. EMCO anbarlarında tarixən Ukraynaya ixrac üçün nəzərdə tutulan sursat saxlanılıb, ona görə hər bir belə insident Ukraynanın müdafiə təchizat zəncirləri üçün potensial əhəmiyyət kəsb edə bilər. Hadisə İtaliyadakı keçmiş Simmel Difesa zavodunda baş verən avqust partlayışı da daxil olmaqla, Avropa müdafiə sənayesi müəssisələrində oxşar insidentlərin ardından qeydə alınıb və bu cür obyektlərin əlaqəli şəkildə hədəfə alınması barədə suallar doğurur.
Nə baş verdi
Sentyabrın 12-də gecə Bolqarıstanın Qəbəro bölgəsində, Tsareva Livada kəndi yaxınlığında EMCO şirkətinə məxsus silah-sursat anbarında partlayış baş verib, ardınca yanğın yayılıb. EMCO direktoru Slavço Dimiev həmin anbarda sursat və barıt saxlandığını təsdiqləyib. Qəbəro bölgəsinin qubernatoru Krisina Sidorova yanğının zavodun anbar ərazisində olduğunu və bir anbardan digərinə keçdiyini bildirib. Xəsarət alan olmayıb; ən yaxın yaşayış məntəqəsi müəssisədən bir kilometrdən artıq məsafədə yerləşir. Bu, son bir neçə həftə ərzində EMCO obyektində baş verən ikinci yanğın idi — avqustun 10-da Tryavna bölgəsində başqa EMCO müəssisəsində də partlayışlar və yanğın qeydə alınmışdı.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr yanğının dəqiq yerini fərqli göstərir: bir mənbə onu Tsareva Livada kəndi yaxınlığında, digəri isə EMCO-nun Qorni Vırpişta kəndi ərazisindəki anbarında yerləşdirir — hər iki kənd eyni EMCO obyekti yaxınlığındakı qonşu kəndlər kimi təsvir olunur. Avqust insidentindən sonra daxili işlər naziri İvan Demerdjiev ilkin olaraq yanğının xarici amillərlə əlaqəli olmadığını demişdi, lakin sentyabrın 12-nə o, sabotaj ehtimalını və xarici müdaxilənin istisna olunmadığını bildirib. İtaliyanın müdafiə naziri Qvido Krozzetto İtaliyadakı avqust partlayışında Rusiyanın iştirakına dair məlumatları olmadığını deyib ki, bu da Bolqarıstan prokurorlarının EMCO obyektlərinə keçmiş hücumlarla bağlı Rusiya əlaqəsi haqqındakı qiymətləndirməsi ilə ziddiyyət təşkil edir.
Kontekst
Bolqarıstan prokurorları Hebrevin obyektlərinə keçmiş hücumları və 2015-ci ildə onun zəhərlənmə cəhdini Rusiya agentləri ilə əlaqələndirib, həmçinin Çex Respublikasındakı 2014-cü il Vrbetise partlayışları ilə mümkün əlaqəni istisna etməyiblər. 2024-cü ildə Bolqarıstan 2011–2020-ci illərdə Ukrayna və Gürcüstana ixrac üçün sursat saxlanılan EMCO anbarlarının dağıdılmasında ittiham olunan altı Rusiya vətəndaşı üçün həbs orderi verib. Avqustun sonlarında The Telegraph qəzeti Qərb kəşfiyyat mənbələrinə istinadən yazıb ki, Rusiya yerli cinayətkar qruplardan istifadə edərək Avropa müdafiə sənayesi müəssisələrinə yeni hücum dalğası başladıb. 2020-ci ildə Bolqarıstan prokurorları üç Rusiya vətəndaşını 2015-ci ildə Emilian Hebrevi zəhərləmək cəhdində ittiham edib.